Amerika fond bazarlarında Dow Jones indeksi 0,55% - 50,285.66 bəndədək, S&P 500 indeksi 0,17% – 7,445.72 bəndədək, Nasdaq indeksi isə 0,09% – 26,293.1 bəndədək artıb.
Avropa fond bazarlarında FTSE 100 indeksi 0,11% – 110,443.47 bəndədək yüksəlib. Almaniyanın DAX indeksi 0,53% – 24,606.77 bəndədək, Fransanın CAC-40 indeksi 0,38% - 8,086.00 bəndədək azalıb.
Dünya bazarlarında avronun ABŞ dollarına qarşı məzənnəsi 0.03% azalaraq 1.1615 dollar təşkil edib.
Qlobal fond bazarlarında müşahidə olunan son dinamika dünya iqtisadiyyatında fərqli regional tendensiyaların formalaşdığını göstərir. ABŞ fond indekslərinin artımı investorların Amerika iqtisadiyyatına dair gözləntilərinin hələ də müsbət qaldığını göstərsə də, Avropa bazarlarında qeydə alınan qarışıq nəticələr daha ehtiyatlı mövqenin üstünlük təşkil etdiyini ortaya qoyur. Eyni zamanda avronun dollar qarşısında zəifləməsi beynəlxalq valyuta bazarlarında kapital axınlarının istiqaməti ilə bağlı mühüm siqnal kimi qiymətləndirilir.
ABŞ bazarlarında Dow Jones, S&P 500 və Nasdaq indekslərinin yüksəlməsi əsasən texnologiya sektoru və korporativ gəlirlərlə bağlı nikbin gözləntilərlə əlaqələndirilir. Son illərdə süni intellekt, yüksək texnologiyalar və rəqəmsal xidmətlər ABŞ fond bazarının əsas hərəkətverici qüvvəsinə çevrilib. Xüsusilə Nasdaq indeksinin yüksək səviyyədə qalması investorların texnologiya şirkətlərinə marağının davam etdiyini göstərir. Analitiklər hesab edir ki, ABŞ iqtisadiyyatının qlobal qeyri-müəyyənliklərə baxmayaraq nisbətən dayanıqlı qalması bazara dəstək verir.
Bununla yanaşı, ABŞ bazarındakı artımın arxasında Federal Ehtiyat Sisteminin gələcək faiz siyasəti ilə bağlı gözləntilər də dayanır. İnvestorlar inflyasiya göstəricilərinin tədricən stabilləşəcəyini və faiz artımı təzyiqlərinin zəifləyə biləcəyini nəzərə alaraq risk aktivlərinə marağı qoruyurlar. Bununla belə, yüksək faiz dərəcələrinin uzun müddət saxlanılması ehtimalı bazarda müəyyən risk faktorlarını da gündəmdə saxlayır.
Avropa fond bazarlarında isə daha fərqli mənzərə müşahidə olunur. Böyük Britaniyanın FTSE 100 indeksində məhdud artım qeydə alınsa da, Almaniyanın DAX və Fransanın CAC-40 indekslərinin geriləməsi investorların Avropa iqtisadiyyatına dair daha ehtiyatlı mövqedə olduğunu göstərir. Avropa iqtisadiyyatında enerji qiymətləri, sənaye istehsalındakı zəiflik və geosiyasi risklər bazarlara təsir edən əsas faktorlar sırasındadır. Xüsusilə Almaniyada sənaye sektorunun zəifləməsi Avropa iqtisadiyyatının ümumi perspektivləri ilə bağlı narahatlıqları artırır.
Valyuta bazarındakı dəyişikliklər də diqqət çəkir. Avronun ABŞ dollarına qarşı zəifləməsi qlobal investorların daha təhlükəsiz və yüksək gəlirli aktivlərə yönəlməsi ilə əlaqələndirilir. ABŞ iqtisadiyyatının daha yüksək faiz mühiti təqdim etməsi dolları gücləndirən əsas amillərdən biridir. Dollar indeksinin möhkəmlənməsi isə qlobal kapital axınlarına, əmtəə bazarlarına və inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatların maliyyə şərtlərinə birbaşa təsir göstərir.
Qlobal fond bazarlarında hazırkı vəziyyət iqtisadiyyatlar arasındakı inkişaf tempinin fərqləndiyini göstərir. ABŞ bazarı texnologiya və xidmət sektorunun dəstəyi ilə daha dayanıqlı görüntü sərgilədiyi halda, Avropa daha çox enerji və sənaye əsaslı risklərlə qarşılaşır. Beynəlxalq maliyyə institutları da yaxın dövrdə qlobal iqtisadi artımın qeyri-bərabər xarakter daşıyacağını proqnozlaşdırır.
Bu proseslərin enerji və əmtəə bazarlarına təsiri də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Dolların güclənməsi bir çox hallarda qızıl və neft kimi aktivlərin qiymətinə təzyiq yaratsa da, geosiyasi risklər və enerji bazarındakı dəyişkənlik bu təsiri balanslaşdırır. İnvestorlar hazırda həm makroiqtisadi göstəriciləri, həm də mərkəzi bankların qərarlarını diqqətlə izləyirlər.
Azərbaycan kimi qlobal maliyyə və enerji bazarları ilə inteqrasiya olunmuş ölkələr üçün beynəlxalq fond bazarlarındakı dəyişikliklər dolayı iqtisadi əhəmiyyət daşıyır. Kapital axınları, enerji qiymətləri və valyuta bazarındakı tendensiyalar regional iqtisadi proseslərə də təsir göstərir. Bu baxımdan qlobal bazarlarda formalaşan yeni maliyyə balansı yaxın dövrdə beynəlxalq iqtisadi münasibətlərin əsas istiqamətlərindən biri olacaq.
Nuray,
AzNews.az