2026-2030-cu illərdə Azərbaycanda orqanik kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalı ilə bağlı fermerlərin məlumatlandırılması aparılacaq.
Aznews.az xəbər verir ki, bu məsələ "Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı, balıqçılıq və akvakultura məhsullarının istehsalı və emalı sahələrinin inkişafına dair 2026−2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı"nda əksini tapıb.
Sənədə əsasən, ölkədə orqanik kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsal gücü qiymətləndiriləcək və potensial məhsullar və regionlar seçiləcək. Seçilmiş regionlarda fermerlər arasında təbliğat-təşviqat tədbirləri həyata keçiriləcək, pilot orqanik təsərrüfatlar və təlim proqramları təşkil olunacaq.
Eyni zamanda, ölkə üzrə orqanik kənd təsərrüfatı ilə bağlı nümunəvi təsərrüfat modellərinin formalaşdırılması, fermerlərin orqanik təsərrüfatçılıqla bağlı məlumatlılıq səviyyəsinin artırılması nəzərdə tutulur.
Azərbaycanda 2026–2030-cu illər üzrə dövlət proqramı çərçivəsində orqanik kənd təsərrüfatının inkişafına yönəlmiş tədbirlərin planlaşdırılması aqrar sektorun yeni inkişaf mərhələsinə keçidini göstərir. Fermerlərin məlumatlandırılması, pilot təsərrüfatların yaradılması və regionlar üzrə orqanik istehsal potensialının qiymətləndirilməsi ölkədə kənd təsərrüfatının daha yüksək əlavə dəyər yaradan modelə transformasiyasına hesablanıb. Bu yanaşma qlobal ərzaq bazarlarında sürətlə genişlənən orqanik məhsul seqmentinə inteqrasiya baxımından da strateji əhəmiyyət daşıyır.
Son illərdə dünyada orqanik kənd təsərrüfatı bazarı sürətlə böyüyür. “Research Institute of Organic Agriculture” və “IFOAM Organics International” təşkilatlarının məlumatlarına görə, qlobal orqanik ərzaq bazarının həcmi artıq yüz milyardlarla dollarla ölçülür. ABŞ, Almaniya, Fransa və Çin kimi ölkələrdə istehlakçılar ekoloji təmiz və kimyəvi əlavələrdən uzaq məhsullara daha çox üstünlük verməyə başlayıblar. Bu tendensiya kənd təsərrüfatında istehsal standartlarını da dəyişir.
Azərbaycanda orqanik istehsalın inkişafı üçün əlverişli təbii və iqlim şəraiti mövcuddur. Xüsusilə dağlıq və yarımdağlıq bölgələrdə torpaq və su ehtiyatlarının müəyyən hissəsinin nisbətən az kimyəvi yüklənməyə məruz qalması orqanik məhsul istehsalı üçün potensial yaradır. Dövlət proqramında regionların və məhsulların seçilməsi də məhz bu potensialın iqtisadi dövriyyəyə cəlb edilməsinə yönəlib.
Orqanik kənd təsərrüfatı ənənəvi istehsaldan fərqli olaraq daha yüksək ixrac gəliri formalaşdırır. Beynəlxalq bazarlarda orqanik məhsulların qiyməti adi məhsullarla müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə yüksək olur. Avropa İttifaqı bazarında orqanik sertifikatlı məhsullara tələbin sürətlə artması inkişaf etməkdə olan ölkələr üçün yeni ixrac imkanları yaradır. Azərbaycan üçün də orqanik kənd təsərrüfatı qeyri-neft ixracının diversifikasiyası baxımından perspektivli istiqamətlərdən biri hesab oluna bilər.
Fermerlərin maarifləndirilməsi proqramı xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çünki orqanik təsərrüfatçılıq yalnız məhsul istehsalı deyil, eyni zamanda beynəlxalq sertifikatlaşdırma, torpaq idarəçiliyi, pestisid və gübrə standartları kimi mürəkkəb texniki tələbləri əhatə edir. Qlobal təcrübədə dövlət dəstəyi və təlim proqramları olmadan orqanik keçid prosesinin uğurlu olması çətin hesab edilir.
Pilot təsərrüfatların yaradılması da praktiki baxımdan mühüm addımdır. Dünyanın bir çox ölkəsində orqanik kənd təsərrüfatının inkişafı məhz nümunəvi təsərrüfat modelləri vasitəsilə sürətlənib. Bu yanaşma fermerlərə riskləri daha yaxşı qiymətləndirmək və yeni texnologiyaları real şəraitdə tətbiq etmək imkanı yaradır.
Orqanik istehsalın inkişafı ekoloji baxımdan da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Kimyəvi gübrə və pestisid istifadəsinin azaldılması torpaq məhsuldarlığının qorunmasına, su ehtiyatlarının çirklənməsinin qarşısının alınmasına və biomüxtəlifliyin saxlanmasına töhfə verir. BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı da son illərdə dayanıqlı kənd təsərrüfatı modelinin əsas istiqamətlərindən biri kimi orqanik istehsalı ön plana çıxarır.
Bununla yanaşı, orqanik bazarın inkişafı üçün logistika, sertifikatlaşdırma və marketinq infrastrukturunun formalaşdırılması da vacib məsələlərdən biridir. Beynəlxalq bazarlara çıxış üçün məhsulların qlobal standartlara uyğun sertifikatlaşdırılması əsas şərtlərdən hesab olunur. Bu isə aqrar sektorun yalnız istehsal deyil, emal və ixrac zəncirində də modernləşməsini tələb edir.
Azərbaycanda orqanik kənd təsərrüfatına yönələn yeni strategiya göstərir ki, aqrar siyasətdə artıq yalnız məhsul həcmi deyil, keyfiyyət, ekoloji dayanıqlılıq və yüksək əlavə dəyər amilləri ön plana çıxır. Bu tendensiya ölkənin kənd təsərrüfatını qlobal ərzaq bazarındakı yeni istehlak tələblərinə uyğunlaşdırmaq baxımından mühüm mərhələ hesab olunur.
Nuray,
AzNews.az