Adambaşına düşən sığorta haqqı beynəlxalq praktikada sığorta bazarının inkişaf səviyyəsini ölçən əsas indikatorlardan biri hesab olunur. Bu göstərici yalnız bazarın həcmini deyil, əhalinin maliyyə təhlükəsizliyi alətlərindən istifadə səviyyəsini də əks etdirir. İnkişaf etmiş iqtisadiyyatlarda sığorta xidmətləri gündəlik iqtisadi davranışın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. OECD ölkələrində adambaşına düşən sığorta xərcləri bir çox hallarda minlərlə dollarla ölçülür.
Azərbaycanda son illərdə sığorta bazarında artım dinamikası müşahidə olunsa da, sektorun iqtisadiyyatda payı hələ də inkişaf etmiş maliyyə bazarları ilə müqayisədə aşağı olaraq qalır. Bunun əsas səbəbləri sırasında sığorta mədəniyyətinin tam formalaşmaması, könüllü sığorta məhsullarına marağın məhdudluğu və maliyyə savadlılığı səviyyəsi göstərilir.
Dövlət proqramında maliyyə inklüzivliyinin xüsusi vurğulanması təsadüfi deyil. Qlobal təcrübə göstərir ki, maliyyə xidmətlərinə geniş çıxış iqtisadi dayanıqlılığı artırır və əhalinin gözlənilməz risklər qarşısında daha qorunan olmasına imkan yaradır. Dünya Bankının araşdırmalarına görə, sığorta bazarının inkişafı həm investisiya mühitinə, həm də uzunmüddətli maliyyə resurslarının formalaşmasına müsbət təsir göstərir.
Sığorta bazarının genişlənməsi bank sektoruna alternativ maliyyə mexanizmlərinin güclənməsi baxımından da əhəmiyyətlidir. İnkişaf etmiş ölkələrdə sığorta şirkətləri iri institusional investorlar kimi kapital bazarlarında mühüm rol oynayırlar. Uzunmüddətli sığorta fondları infrastruktur layihələrinin və iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrinin maliyyələşdirilməsində istifadə olunur.
Azərbaycanda xüsusilə həyat sığortası və əmlak sığortası seqmentlərində son illər müşahidə olunan artım bazarın tədricən genişləndiyini göstərir. Həyat sığortası üzrə ödənişlərin artması əhalinin uzunmüddətli maliyyə planlaşdırmasına marağının yüksəldiyini göstərən mühüm indikator hesab olunur. Eyni zamanda əmlak sığortasına marağın artması daşınmaz əmlak bazarında risk idarəetməsi anlayışının gücləndiyini göstərir.
İqlim dəyişiklikləri və təbii risklərin artdığı dövrdə sığorta sektorunun rolu daha da artır. Dünyada daşqın, quraqlıq və digər təbii fəlakətlərin iqtisadi təsiri böyüdükcə kənd təsərrüfatı, əmlak və biznes sığortası məhsullarına tələbat yüksəlir. Bu baxımdan Azərbaycanda sığorta bazarının genişlənməsi iqtisadi risklərin daha sistemli idarə olunmasına da xidmət edə bilər.
Rəqəmsal maliyyə texnologiyalarının inkişafı da sığorta bazarının böyüməsini sürətləndirən əsas amillərdən biri hesab olunur. “InsurTech” platformaları, onlayn sığorta xidmətləri və rəqəmsal ödəniş sistemləri sığorta məhsullarını daha əlçatan edir. Son illərdə Azərbaycanda da rəqəmsal maliyyə xidmətlərinin genişlənməsi bu sahədə yeni imkanlar yaradır.
Adambaşına düşən sığorta haqqının 220 manata çatdırılması ilə bağlı hədəf göstərir ki, Azərbaycanda maliyyə sektorunun inkişafında artıq yalnız bank kreditləşməsi deyil, risklərin bölüşdürülməsi və maliyyə təhlükəsizliyi mexanizmləri də ön plana çıxır. Bu yanaşma uzunmüddətli perspektivdə daha dayanıqlı və inklüziv maliyyə sisteminin formalaşmasına töhfə verə bilər.
Nuray,
AzNews.az