Qlobal əmtəə bazarlarında qızıl və gümüş qiymətlərində müşahidə olunan son geriləmə investorların risk iştahı, faiz dərəcələri ilə bağlı gözləntilər və beynəlxalq maliyyə bazarlarındakı ümumi tendensiyalar fonunda baş verir. COMEX birjasında qızılın avqust fyuçerslərinin 0,99% azalaraq 4 547,4 dollara, gümüşün isə 0,06% ucuzlaşaraq 75,83 dollara enməsi qiymətli metallar bazarında mənfəət realizasiyası və mövqelərin yenidən qiymətləndirilməsi prosesinin göstəricisi kimi dəyərləndirilə bilər.
Qızıl ənənəvi olaraq qeyri-müəyyənlik dövrlərində təhlükəsiz liman aktivlərindən biri hesab olunur. Son illərdə geosiyasi risklər, inflyasiya təzyiqləri və qlobal iqtisadiyyatdakı qeyri-müəyyənliklər qızılın qiymətinin rekord səviyyələrə yüksəlməsinə səbəb olub. Dünya Qızıl Şurasının məlumatlarına görə, mərkəzi banklar son bir neçə ildə qızıl alışlarını əhəmiyyətli dərəcədə artıraraq ehtiyatların diversifikasiyasına üstünlük veriblər. Bu amil qiymətli metalın uzunmüddətli dəstək faktorlarından biri olaraq qalır.
Bununla yanaşı, qızıl bazarında qısamüddətli dalğalanmalar daha çox ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin faiz siyasəti və dolların məzənnəsi ilə bağlı gözləntilərdən asılı olur. Faiz dərəcələrinin yüksək qalacağı ehtimalları artdıqda, gəlir gətirməyən aktiv olan qızılın cəlbediciliyi müəyyən qədər zəifləyir. İnvestorlar belə dövrlərdə istiqrazlar və digər gəlirli maliyyə alətlərinə üstünlük verə bilirlər. Bu isə qızıl qiymətlərində düzəlişlərin baş verməsinə səbəb olur.
Gümüş bazarında isə vəziyyət bir qədər fərqlidir. Gümüş həm investisiya, həm də sənaye metallarından biri hesab edilir. Xüsusilə günəş panelləri, elektronika və yaşıl enerji texnologiyalarında istifadəsinin genişlənməsi son illərdə bu metala olan tələbi artırıb. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin proqnozlarına görə, bərpa olunan enerji layihələrinin genişlənməsi gümüşə olan sənaye tələbatını uzunmüddətli perspektivdə yüksək səviyyədə saxlaya bilər. Buna görə də qiymətlərdəki qısamüddətli dəyişikliklər daha çox maliyyə bazarlarındakı ümumi əhval-ruhiyyə ilə bağlı olur.
Mövcud vəziyyət göstərir ki, qiymətli metallar bazarında əsas trend hələ də yüksək qiymət səviyyələrinin qorunması ilə xarakterizə olunur. Hazırkı enişlər daha çox texniki korreksiya və bazar iştirakçılarının qazanc realizasiyası kimi qiymətləndirilir. Qlobal inflyasiya riskləri, geosiyasi gərginliklər və mərkəzi bankların ehtiyat siyasəti isə qızıl və gümüş üçün əsas dəstək faktorları olaraq qalmaqdadır.
Azərbaycan kimi qızıl hasil edən ölkələr üçün də dünya bazarındakı qiymət dinamikası xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Qiymətli metalların yüksək səviyyədə qalması hasilat layihələrinin rentabelliyini artırır, ixrac gəlirlərinə və sənayenin inkişafına müsbət təsir göstərir. Bu baxımdan qlobal bazarda qısamüddətli dalğalanmalardan daha çox uzunmüddətli tendensiyalar diqqət mərkəzində saxlanılır.
Nuray,
AzNews.az