“Təmiz enerji” ətraf mühitə minimum zərər verən, istixana qazları və digər çirkləndirici emissiyaları çox az olan və ya ümumiyyətlə yaratmayan enerji növlərinə deyilir. Adətən bu anlayış bərpa olunan və ekoloji baxımdan daha təhlükəsiz enerji mənbələrini ifadə edir.
Ən geniş yayılmış təmiz enerji növləri bunlardır:
Günəş enerjisi
Külək enerjisi
Su elektrik enerjisi
Geotermal enerji
Biokütlə enerjisi
Bəzi hallarda nüvə enerjisi də aşağı karbon emissiyasına görə “təmiz enerji” kateqoriyasına daxil edilir
“Təmiz enerji” ilə “bərpa olunan enerji” tam eyni anlayış deyil. Məsələn:
Günəş və külək həm bərpa olunan, həm də təmiz enerjidir.
Təbii qaz neft və kömürdən daha az çirkləndirici sayılsa da, tam təmiz enerji hesab olunmur.
Nüvə enerjisi aşağı karbon emissiyası yaradır, lakin radioaktiv tullantılar səbəbindən mübahisəli sahədir.
Bu konsepsiyanın əsas məqsədləri:
karbon emissiyalarını azaltmaq,
iqlim dəyişikliyinin təsirlərini zəiflətmək,
havanın çirklənməsini azaltmaq,
enerji təhlükəsizliyini artırmaq,
neft və qazdan asılılığı azaltmaqdır.
Azərbaycan üçün “təmiz enerji” xüsusilə strateji istiqamətə çevrilib. Xəzərdə külək enerjisi potensialı, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun “yaşıl enerji zonası” elan olunması, günəş və külək stansiyalarına xarici investisiyaların cəlb edilməsi ölkənin post-neft dövrünə hazırlıq siyasətinin bir hissəsi hesab olunur. Burada məqsəd neft-qaz gəlirlərindən əldə olunan kapital hesabına gələcəyin enerji iqtisadiyyatına keçidi təmin etməkdir.
Nuray, Aznews.az