Süni intellekt və məlumat mərkəzləri (data mərkəzləri) enerji sistemləri üçün yeni reallıq yaradır.
"APA-Economics" xəbər verir ki, bu barədə 31-ci Bakı Enerji Forumunda çıxış edərkən Azərbaycan Respublikası energetika nazirinin müavini Elnur Soltanov bildirib.
Energetika nazirinin müavini Elnur Soltanovun Bakı Enerji Forumunda səsləndirdiyi fikir qlobal enerji bazarında formalaşan yeni tendensiyanın mahiyyətini əks etdirir. Əgər əvvəlki onilliklərdə enerji siyasətinin əsas hərəkətverici qüvvəsi sənaye, nəqliyyat və məişət istehlakı idisə, indi süni intellekt və data mərkəzləri enerji sistemləri üçün tamamilə yeni reallıq yaradır.
Süni intellekt texnologiyalarının sürətli inkişafı ilə paralel olaraq dünyada məlumat emalı həcmi kəskin artır. Bu isə minlərlə serverin fasiləsiz işlədiyi nəhəng data mərkəzlərinə ehtiyacı artırır. Məhz bu mərkəzlər artıq ən böyük elektrik enerjisi istehlakçılarından birinə çevrilməkdədir. Xüsusilə generativ süni intellekt modellərinin işlədilməsi və öyrədilməsi böyük hesablama gücü tələb etdiyindən enerji tələbatı da eksponensial şəkildə artır.
Qlobal səviyyədə artıq texnologiya şirkətləri ilə enerji şirkətləri arasında yeni əməkdaşlıq mərhələsi başlayıb. ABŞ, Avropa və Körfəz ölkələrində süni intellekt infrastrukturu üçün ayrıca enerji layihələri hazırlanır. Hətta bəzi ölkələrdə data mərkəzlərinin yerləşməsi enerji əlçatanlığı və ucuzluğu ilə birbaşa əlaqələndirilir.
Bu proses Azərbaycan üçün də yeni imkanlar yaradır. Ölkə həm ənənəvi enerji istehsalçısı, həm də yaşıl enerji potensialına malik regional mərkəz kimi gələcəkdə data mərkəzləri üçün cəlbedici platformaya çevrilə bilər. Xüsusilə Xəzərin külək enerjisi potensialı və yeni elektrik istehsalı layihələri rəqəmsal iqtisadiyyatın enerji təminatı baxımından strateji üstünlük yarada bilər.
Digər tərəfdən, süni intellektin özü də enerji sektorunu dəyişdirir. Artıq neft-qaz yataqlarının idarə olunması, enerji şəbəkələrinin optimallaşdırılması, istehlak proqnozlaşdırılması və alternativ enerji sistemlərinin idarə edilməsində AI texnologiyaları geniş tətbiq olunur. Yəni süni intellekt həm böyük enerji istehlakçısıdır, həm də enerji sektorunun effektivliyini artıran əsas alətlərdən birinə çevrilir.
Bütün bunlar göstərir ki, gələcəyin enerji siyasəti artıq yalnız neft, qaz və elektrik istehsalı məsələsi deyil. Yeni dövrdə rəqəmsal infrastruktur, hesablama gücü və məlumat iqtisadiyyatı enerji təhlükəsizliyinin ayrılmaz hissəsinə çevrilir.
Nuray, Aznews.az