Dünya bazarında "Azeri Light" markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin qiyməti 2,9 ABŞ dolları və ya 2,77 % azalaraq 101,68 ABŞ dolları təşkil edib.
Bu barədə neft bazarındakı mənbə məlumat verib.
Dünya bazarında Azərbaycanın əsas ixrac markası olan "Azeri Light" neftinin qiymətinin 2,77 % azalaraq bir barel üçün 101,68 ABŞ dollarına enməsi qlobal enerji bazarlarında davam edən dəyişkənliyin növbəti təzahürü kimi qiymətləndirilə bilər. Qiymət azalmasına baxmayaraq, "Azeri Light" hələ də beynəlxalq bazarda yüksək dəyərə malik premium neft markalarından biri olaraq qalır. Bu göstərici həm dünya enerji bazarındakı cari proseslərin, həm də neftə olan qlobal tələbat və təklif balansının nəticəsi kimi formalaşır.
Neft bazarında qiymət dəyişiklikləri adətən bir neçə əsas amilin təsiri altında baş verir. Bunlar arasında qlobal iqtisadi artım tempinin dəyişməsi, böyük istehlakçı ölkələrdə enerji tələbatının səviyyəsi, geosiyasi proseslər və hasilat siyasətləri xüsusi yer tutur. Son aylarda beynəlxalq bazarlarda investorlar əsas diqqəti dünya iqtisadiyyatının inkişaf perspektivlərinə, inflyasiya göstəricilərinə və enerji istehlakına yönəldirlər. Bu amillər bazarda qısamüddətli qiymət dalğalanmalarını artırır.
Maraqlıdır ki, qiymət azalmasına baxmayaraq, hazırkı səviyyə tarixi baxımdan yüksək göstəricilər sırasında qalır. Müqayisə üçün qeyd etmək olar ki, pandemiyadan sonrakı dövrdə Brent markalı neft uzun müddət 70-90 dollar diapazonunda ticarət olunurdu. Hazırda 100 dollardan yuxarı qiymətlər enerji istehsalçısı ölkələr üçün əlverişli gəlir mühiti formalaşdırır. "Azeri Light" isə keyfiyyət xüsusiyyətlərinə görə ənənəvi olaraq Brent markasından daha yüksək qiymətə satılır və bu üstünlük Azərbaycan üçün əlavə ixrac gəlirləri yaradır.
Qlobal enerji bazarında son illərdə baş verən struktur dəyişiklikləri də diqqətdən kənarda qalmır. Bir tərəfdən bərpa olunan enerji mənbələrinin payı artır, digər tərəfdən isə dünya iqtisadiyyatının böyüməsi neftə olan tələbatı yüksək səviyyədə saxlayır. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin qiymətləndirmələrinə görə, yaxın illərdə neftə olan tələbatın tam şəkildə azalması gözlənilmir. Xüsusilə Asiya ölkələri, o cümlədən Çin və Hindistan enerji istehlakının əsas lokomotivləri olaraq qalırlar. Bu səbəbdən bazarda qısamüddətli enişlər müşahidə olunsa da, enerji resurslarına ehtiyac qlobal iqtisadiyyat üçün hələ də strateji əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycan iqtisadiyyatı baxımından "Azeri Light"ın qiyməti mühüm makroiqtisadi göstəricilərdən biridir. Neft gəlirləri dövlət büdcəsinin, valyuta daxilolmalarının və strateji ehtiyatların formalaşmasında mühüm rol oynayır. Bununla belə, son illərdə ölkədə qeyri-neft sektorunun inkişafına yönələn siyasət iqtisadiyyatın dayanıqlığını artırmağa xidmət edir. Bu yanaşma beynəlxalq maliyyə institutları tərəfindən də uzunmüddətli sabitliyin vacib elementi kimi qiymətləndirilir.
Qiymətlərin 100 dollar səviyyəsindən yuxarı qalması enerji ixracatçısı ölkələr üçün əlverişli mühit yaratsa da, bazarın dəyişkən xarakteri risklərin davam etdiyini göstərir. Son illərdə neft bazarında geosiyasi hadisələr, istehsal qərarları və qlobal iqtisadi gözləntilər səbəbindən qiymətlər qısa müddətdə kəskin dəyişə bilib. Bu səbəbdən enerji sektorunda uzunmüddətli planlaşdırma yalnız cari qiymətlərə deyil, bazarın fundamental tendensiyalarına əsaslanır.
Hazırkı vəziyyət göstərir ki, "Azeri Light"ın qiymətindəki geriləmə daha çox qısamüddətli bazar korreksiyası xarakteri daşıyır. Əsas göstərici isə qiymətin hələ də yüksək səviyyədə qalması və Azərbaycanın enerji ixracı üçün əlverişli gəlir imkanlarını qorumasıdır. Qlobal enerji bazarında davam edən transformasiya fonunda Azərbaycanın həm enerji ixracatçısı, həm də iqtisadi diversifikasiya siyasətini paralel şəkildə inkişaf etdirməsi strateji əhəmiyyətini saxlayır.
Nuray,
AzNews.az