Bu günə qədər "Azəri-Çıraq-Günəşli" (AÇG) neft-qaz yataqları blokunda 400-dən çox quyu qazılıb.
Aznews.az xəbər verir ki, bu barədə Bakı Enerji Həftəsi çərçivəsində sərgi çərçivəsində jurnalistlər üçün təşkil edilmiş təqdimatda elan edilib.
Qeyd olunub ki, hazırda AÇG-də 200-dən çox quyu istismardadır.
Yatağın işlənməyə başlandığı vaxtdan bu günə qədər ümumilikdə 4,6 milyard bareldən çox neft hasilat olunub.
"Azəri-Çıraq-Günəşli" yataqlar blokunda bu günə qədər 400-dən çox quyunun qazılması və 4,6 milyard bareldən artıq neft hasil olunması Azərbaycanın enerji tarixinin ən mühüm göstəricilərindən biri hesab olunur. Bakı Enerji Həftəsi çərçivəsində açıqlanan məlumatlar bir daha təsdiqləyir ki, AÇG yalnız ölkənin ən böyük neft layihəsi deyil, həm də müasir Azərbaycan iqtisadiyyatının formalaşmasında əsas rol oynayan strateji enerji platformasıdır. Hazırda yataqda 200-dən çox quyunun aktiv istismarda olması layihənin hələ də yüksək istehsal potensialını qoruduğunu göstərir.
AÇG layihəsinin əhəmiyyətini anlamaq üçün onun tarixi roluna nəzər salmaq kifayətdir. 1994-cü ildə imzalanan və "Əsrin müqaviləsi" kimi tarixə düşən saziş Azərbaycanın qlobal enerji bazarına inteqrasiyasının əsasını qoydu. Həmin dövrdə ölkənin enerji sektoruna iri həcmli xarici investisiyaların cəlb edilməsi təkcə neft sənayesinin deyil, bütövlükdə iqtisadiyyatın inkişafını sürətləndirdi. Sonrakı illərdə AÇG-dən əldə olunan gəlirlər hesabına infrastruktur layihələri həyata keçirildi, strateji valyuta ehtiyatları formalaşdırıldı və iqtisadi modernləşmə prosesləri gücləndirildi.
4,6 milyard barellik hasilat göstəricisi beynəlxalq enerji sənayesi baxımından da diqqətəlayiq rəqəmdir. Müqayisə üçün qeyd etmək olar ki, dünyanın bir çox böyük yataqları uzun illər ərzində oxşar həcmdə hasilata nail olur. Bu göstərici AÇG-nin Xəzər hövzəsinin ən məhsuldar neft layihələrindən biri olduğunu bir daha təsdiqləyir. Layihənin uzunmüddətli fəaliyyət göstərməsi isə burada tətbiq edilən texnologiyaların və hasilat idarəetmə sistemlərinin səmərəliliyindən xəbər verir.
Müasir enerji sənayesində yataqların səmərəli işlənməsi yalnız hasilat həcmi ilə ölçülmür. Əsas meyarlardan biri ehtiyatların maksimum dərəcədə çıxarılması və yatağın istismar müddətinin uzadılmasıdır. Son illərdə AÇG-də tətbiq edilən yeni texnoloji həllər, rəqəmsal monitorinq sistemləri və optimallaşdırılmış qazma proqramları hasilatın davamlılığının qorunmasına imkan yaradır. Dünyanın aparıcı enerji şirkətlərinin istifadə etdiyi bu yanaşmalar yatağın iqtisadi səmərəliliyini artırır.
Qlobal enerji bazarında baş verən transformasiya fonunda AÇG-nin əhəmiyyəti yalnız neft istehsalı ilə məhdudlaşmır. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin proqnozlarına görə, enerji keçidi prosesinin sürətlənməsinə baxmayaraq, yaxın onilliklər ərzində neft və qaz dünya enerji balansında mühüm yer tutmağa davam edəcək. Xüsusilə sənaye, nəqliyyat və neft-kimya sektorlarında karbohidrogen resurslarına tələbatın yüksək qalacağı gözlənilir. Bu baxımdan Azərbaycanın əsas enerji aktivləri ölkənin qlobal enerji təhlükəsizliyində rolunu qorumağa davam edir.
AÇG layihəsinin digər mühüm nəticəsi yerli sənaye və insan kapitalının inkişafına verdiyi töhfədir. Layihə çərçivəsində minlərlə yüksək ixtisaslı mütəxəssis hazırlanıb, xidmət sektoru genişlənib və enerji sənayesi ətrafında böyük iqtisadi ekosistem formalaşıb. Bu proses Azərbaycanın enerji sahəsində regional təcrübə mərkəzinə çevrilməsinə də şərait yaradıb.
Hazırda dünyada enerji şirkətləri ənənəvi hasilatla yanaşı, karbon emissiyalarının azaldılması və ekoloji dayanıqlılıq məsələlərinə də xüsusi diqqət yetirirlər. AÇG-də həyata keçirilən modernizasiya və səmərəlilik proqramları da bu qlobal tendensiyalara uyğun şəkildə inkişaf edir. Bu yanaşma layihənin uzunmüddətli rəqabət qabiliyyətinin qorunması baxımından əhəmiyyətlidir.
Açıqlanan göstəricilər göstərir ki, AÇG layihəsi Azərbaycanın enerji sektorunun əsas sütunlarından biri olaraq qalır. 4,6 milyard bareldən artıq hasilat yalnız iqtisadi uğur göstəricisi deyil, həm də ölkənin beynəlxalq enerji xəritəsində qazandığı mövqenin real ifadəsidir. Mövcud ehtiyatlar, texnoloji imkanlar və davam edən investisiyalar nəzərə alındıqda, AÇG yaxın illərdə də Azərbaycanın enerji strategiyasında aparıcı rol oynamaqda davam edəcək.
Nuray,
AzNews.az