Növbəti tədris ilindən başlayaraq "Tibbdə rəqəmsal texnologiyalar və süni intellekt" mövzusunda kursların təşkili nəzərdə tutulur.
Aznews.az xəbər verir ki, bunu səhiyyə naziri Teymur Musayev "Vətəndaş sağlamlığına rəqəmsal qayğı: Tibbi Rəqəmsal Əkiz Sistemi"nin təqdimat mərasimində çıxışı zamanı deyib.
Onun sözlərinə görə, il boyu davam edəcək kurslar bütün tibb ixtisas daşıyıcılarını əhatə edəcək:
"Rəqəmsal savadlılıq və müasir texnologiyalara uyğunlaşma tibb təhsilinin ayrılmaz tərkib hissəsinə çevrilməkdədir. Prezident İlham Əliyevin də göstərişi ilə aidiyyəti sahədə kadr hazırlığı daim diqqət mərkəzindədir. Rəqəmsal transformasiya təkcə səhiyyənin modernləşdirilməsinə deyil, həm də milli təhlükəsizliyə və cəmiyyətin dayanıqlığına töhfə verir".
Azərbaycanda növbəti tədris ilindən etibarən "Tibbdə rəqəmsal texnologiyalar və süni intellekt" mövzusunda kursların təşkili səhiyyə sisteminin rəqəmsal transformasiyası istiqamətində atılan mühüm addımlardan biri kimi qiymətləndirilə bilər. Səhiyyə naziri Teymur Musayevin açıqladığı bu təşəbbüs təkcə tibb işçilərinin yeni texnologiyalara uyğunlaşmasını deyil, həm də ölkənin gələcək səhiyyə modelinin formalaşdırılmasını hədəfləyir. Kursların bütün tibb ixtisas daşıyıcılarını əhatə etməsi isə rəqəmsal bacarıqların artıq əlavə üstünlük deyil, peşə fəaliyyətinin vacib komponentinə çevrildiyini göstərir.
Dünyada səhiyyə sektorunda süni intellektin tətbiqi son illərdə sürətlə genişlənir. ABŞ, Böyük Britaniya, Almaniya, Cənubi Koreya və Sinqapur kimi ölkələrdə tibbi təhsil proqramlarına süni intellekt, böyük verilənlərin analizi və rəqəmsal səhiyyə modulları daxil edilir. Beynəlxalq Səhiyyə Təşkilatının və Dünya İqtisadi Forumunun hesabatlarında da qeyd olunur ki, yaxın gələcəkdə həkimlərin və tibb işçilərinin rəqəmsal savadlılığı səhiyyə xidmətlərinin keyfiyyətini müəyyən edən əsas göstəricilərdən birinə çevriləcək.
Süni intellektin səhiyyədə istifadəsi artıq nəzəri konsepsiya deyil, praktik reallıqdır. Hazırda dünyanın aparıcı klinikalarında radioloji görüntülərin təhlili, xəstəliklərin erkən diaqnostikası, fərdiləşdirilmiş müalicə planlarının hazırlanması və tibbi məlumatların emalı kimi sahələrdə süni intellekt alqoritmlərindən geniş istifadə olunur. Məsələn, bəzi müasir sistemlər müəyyən növ xərçəng xəstəliklərinin aşkarlanmasında insan mütəxəssislərlə müqayisə edilə biləcək dəqiqlik nümayiş etdirir. Bu isə texnologiyanın səhiyyə xidmətlərinin effektivliyinə real təsir göstərdiyini ortaya qoyur.
Azərbaycanın bu istiqamətdə kadr hazırlığına xüsusi diqqət yetirməsi qlobal tendensiyalarla uyğunluq təşkil edir. Rəqəmsal transformasiya yalnız yeni proqram təminatlarının tətbiqi ilə məhdudlaşmır. Əsas məsələ həmin texnologiyalardan səmərəli istifadə edə bilən insan resurslarının formalaşdırılmasıdır. Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, rəqəmsal səhiyyə layihələrinin uğuru böyük ölçüdə tibbi personalın hazırlıq səviyyəsindən asılı olur. Bu səbəbdən təhsil və peşəkar inkişaf proqramları rəqəmsal transformasiyanın əsas sütunlarından biri hesab edilir.
Maraqlıdır ki, süni intellektin səhiyyədə tətbiqi yalnız tibbi xidmətlərin keyfiyyətini artırmaqla kifayətlənmir, həm də iqtisadi səmərəlilik yaradır. McKinsey və digər beynəlxalq konsaltinq qurumlarının araşdırmalarına görə, süni intellekt texnologiyaları xəstəxanalarda inzibati yükü azaltmaq, diaqnostika müddətini qısaltmaq və resurslardan daha optimal istifadə etmək imkanları yaradır. Bu isə səhiyyə sistemlərinin maliyyə dayanıqlığını gücləndirən amillərdən biri hesab olunur.
Nazirin çıxışında vurğulanan milli təhlükəsizlik və dayanıqlılıq məsələsi də diqqətəlayiq məqamdır. Son illərdə pandemiya, kibertəhlükəsizlik riskləri və qlobal səhiyyə çağırışları göstərdi ki, rəqəmsal imkanların inkişafı strateji əhəmiyyət daşıyır. Müasir səhiyyə sistemləri yalnız müalicə xidməti göstərən qurumlar deyil, həm də böyük həcmdə məlumatları idarə edən və kritik infrastrukturun bir hissəsi olan kompleks sistemlərdir. Buna görə rəqəmsal bacarıqlara malik kadrların hazırlanması ölkənin ümumi dayanıqlıq potensialının gücləndirilməsinə də xidmət edir.
Təqdim olunan "Tibbi Rəqəmsal Əkiz Sistemi" kimi innovativ layihələr də göstərir ki, Azərbaycan səhiyyəsində rəqəmsal texnologiyaların tətbiqi mərhələli şəkildə genişlənir. Dünyada "Digital Twin" texnologiyası insan orqanizminin rəqəmsal modelinin yaradılması və fərdi müalicə qərarlarının optimallaşdırılması istiqamətində perspektivli həllərdən biri hesab olunur. Bu texnologiyaların tətbiqi üçün isə uyğun bilik və bacarıqlara malik mütəxəssislərin hazırlanması vacib şərtdir.
Nəticə etibarilə, tibbdə rəqəmsal texnologiyalar və süni intellekt üzrə kursların təşkili Azərbaycan səhiyyəsinin gələcək inkişaf strategiyasının mühüm hissəsi kimi görünür. Qlobal səhiyyə sistemlərinin keçdiyi inkişaf yolu göstərir ki, rəqəmsal biliklərə malik tibb mütəxəssisləri gələcəkdə daha effektiv, çevik və innovativ səhiyyə xidmətlərinin əsas aparıcı qüvvəsinə çevriləcəklər.
Nuray,
AzNews.az