Ötən il Azərbaycanda avtomobil nəqliyyatı ilə tranzit yükdaşımalarının həcmi 7 milyon tondan çox olub.
Aznews.az xəbər verir ki, bunu Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi yanında Azərbaycan Yerüstü Nəqliyyat Agentliyinin (AYNA) Yük Daşımaları Departamentinin direktoru Sübhan Əbilov Bakıda keçirilən II Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat, Tranzit və Logistika Forumunda bildirib.
"Azərbaycan "Şimal-Cənub" və "Şərq-Qərb" nəqliyyat dəhlizlərinin kəsişməsində yerləşir. Bu, ölkəmizə tranzit üstünlüyü qazandırır. Bununla yanaşı, infrastrukturun qurulması, lazımi islahatların aparılması da zəruridir. Son dövrlər aparılan islahatlar nəticəsində tranzit yükdaşımalarında, o cümlədən avtomobil nəqliyyatı ilə tranzit yükdaşımalarının həcmində və eyni zamanda sayında ciddi artım qeydə alınıb. Ötən il Azərbaycandan 350 minə yaxın yüklü nəqliyyat vasitələrinin keçidi təmin olunub", - deyə o qeyd edib.
Ötən il Azərbaycanda avtomobil nəqliyyatı ilə tranzit yükdaşımalarının həcminin 7 milyon tonu keçməsi və ölkə ərazisindən təxminən 350 min yüklü nəqliyyat vasitəsinin tranzit keçidinin təmin olunması Azərbaycanın regional logistika mərkəzi kimi mövqeyinin gücləndiyini göstərir. Azərbaycan Yerüstü Nəqliyyat Agentliyinin açıqladığı bu göstəricilər ölkənin beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərində artan rolunu və son illərdə həyata keçirilən infrastruktur layihələrinin iqtisadi nəticələrini əks etdirir.
Azərbaycanın coğrafi mövqeyi uzun illərdir onun əsas strateji üstünlüklərindən biri hesab olunur. Ölkə Avropa ilə Asiyanı, eləcə də Şimal ilə Cənubu birləşdirən beynəlxalq nəqliyyat marşrutlarının kəsişməsində yerləşir. Xüsusilə "Şərq-Qərb" və "Şimal-Cənub" nəqliyyat dəhlizlərinin eyni məkanda qovuşması Azərbaycana regionun logistika xəritəsində unikal status qazandırır. Lakin beynəlxalq təcrübə göstərir ki, əlverişli coğrafiya təkbaşına tranzit mərkəzinə çevrilmək üçün kifayət etmir. Bunun üçün müasir infrastruktur, çevik gömrük prosedurları, rəqəmsal həllər və effektiv idarəetmə mexanizmləri vacibdir.
Son illərdə Azərbaycanda həyata keçirilən nəqliyyat layihələri məhz bu məqsədə xidmət edib. Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanının genişləndirilməsi, magistral avtomobil yollarının yenilənməsi, sərhəd-keçid məntəqələrinin modernləşdirilməsi və rəqəmsal tranzit xidmətlərinin tətbiqi ölkənin yükdaşıma imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə artırıb. Nəticədə Azərbaycan təkcə marşrut üzərində yerləşən ölkə deyil, həm də yük axınlarını cəlb edən logistika platformasına çevrilməkdədir.
Qlobal logistika bazarında son illərdə baş verən dəyişikliklər də Azərbaycanın əhəmiyyətini artıran amillərdəndir. Pandemiya dövründə və sonrakı geosiyasi proseslər zamanı beynəlxalq təchizat zəncirlərində yaranan problemlər şirkətləri alternativ marşrutlar axtarmağa sövq etdi. Bu fonda Orta Dəhliz kimi tanınan Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutuna maraq əhəmiyyətli dərəcədə artdı. Çin, Mərkəzi Asiya, Qafqaz və Avropa arasında daşımaların diversifikasiyası Azərbaycanın tranzit potensialını daha da ön plana çıxardı.
Avtomobil nəqliyyatı ilə tranzit daşımalarının artması iqtisadi baxımdan da mühüm nəticələr yaradır. Tranzit sektoru yalnız yük daşımaqla gəlir əldə etmir. Yol infrastrukturu, logistika mərkəzləri, yanacaq təchizatı, servis xidmətləri, anbar təsərrüfatı və digər əlaqəli sahələrdə əlavə iqtisadi aktivlik formalaşdırır. Dünya Bankının və beynəlxalq logistika təşkilatlarının qiymətləndirmələrinə görə, tranzit xidmətləri inkişaf etdikcə iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrində multiplikativ təsir yaranır və əlavə məşğulluq imkanları formalaşır.
350 minə yaxın yüklü nəqliyyat vasitəsinin ölkə ərazisindən keçməsi logistika sisteminin real yükdaşıma qabiliyyətini də nümayiş etdirir. Bu göstərici Azərbaycanın beynəlxalq daşımalarda etibarlı tranzit ölkə kimi qəbul edildiyini göstərən vacib indikatorlardan biridir. Daşıyıcı şirkətlər üçün marşrut seçərkən əsas meyarlar sürət, təhlükəsizlik, prosedurların sadəliyi və xərclərin optimallığıdır. Son illərdə aparılan islahatlar məhz bu istiqamətlərdə rəqabət qabiliyyətinin artırılmasına yönəlib.
Tranzit daşımalarının genişlənməsi həm də qeyri-neft iqtisadiyyatının inkişafı ilə birbaşa əlaqəlidir. Azərbaycan uzun müddətdir iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi siyasətini həyata keçirir və nəqliyyat-logistika sektoru bu strategiyanın əsas istiqamətlərindən biri hesab olunur. Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, uğurlu logistika mərkəzləri zamanla sənaye, ticarət və xidmət sektorlarının inkişafına da təkan verir. Bu baxımdan tranzit yükdaşımalarındakı artım yalnız nəqliyyat göstəricisi deyil, daha geniş iqtisadi transformasiyanın elementi kimi qiymətləndirilə bilər.
Mövcud dinamika göstərir ki, Azərbaycanın tranzit potensialı hələ tam reallaşdırılmış hesab edilə bilməz. Regional ticarət əlaqələrinin genişlənməsi, Orta Dəhlizə marağın artması və beynəlxalq yük axınlarının yeni marşrutlara yönəlməsi ölkənin gələcəkdə daha böyük həcmdə tranzit yükləri qəbul etməsi üçün əlverişli imkanlar yaradır. İnfrastrukturun davamlı təkmilləşdirilməsi və rəqəmsal həllərin geniş tətbiqi fonunda Azərbaycan yaxın illərdə Avrasiya məkanının əsas logistika qovşaqlarından biri kimi mövqeyini daha da möhkəmləndirə bilər.
Nuray,
AzNews.az