Kriptovalyuta bazarında satışlar güclənib, qorxu indeksi 21 bəndə düşüb.
Qlobal kriptovalyuta bazarının kapitallaşması son 24 saatda 1,79% azalaraq 2,25 trilyon dollara enib.
“Bitcoin"in qiyməti 2,65% azalaraq 64 532 dollara düşüb. Bazarın ikinci ən böyük kriptovalyutası olan “Ethereum”un qiyməti isə 1,49% azalaraq 1 810 dollara geriləyib.
Qlobal kriptovalyuta bazarında son sutka ərzində müşahidə olunan geriləmə investorların risk iştahının zəiflədiyini göstərir. Bazar kapitallaşmasının 1,79 % azalaraq 2,25 trilyon dollara enməsi, “Bitcoin”in 64 532 dollara, “Ethereum”un isə 1 810 dollara düşməsi rəqəmsal aktivlər bazarında satış təzyiqinin gücləndiyini ortaya qoyur. Xüsusilə diqqət çəkən məqam kriptovalyuta investorlarının əhval-ruhiyyəsini ölçən qorxu və tamah indeksinin 21 bənd səviyyəsinə enməsidir. Bu göstərici beynəlxalq praktikada “ekstremal qorxu” zonasına yaxın səviyyə kimi qiymətləndirilir.
Kriptovalyuta bazarları ənənəvi maliyyə bazarlarından fərqli olaraq investor psixologiyasına daha həssas reaksiya verir. Son illərin təcrübəsi göstərir ki, bazarda qeyri-müəyyənlik artdıqda və ya qlobal maliyyə bazarlarında riskdən qaçma meyilləri gücləndikdə ilk satış dalğalarından biri məhz rəqəmsal aktivlər seqmentində müşahidə olunur. Bunun əsas səbəbi kriptovalyutaların hələ də yüksək riskli investisiya aləti kimi qəbul edilməsidir.
Hazırkı geriləmənin arxasında bir neçə fundamental amil dayanır. Qlobal maliyyə bazarlarında faiz siyasəti ilə bağlı gözləntilər, iqtisadi artım perspektivləri və investorların təhlükəsiz aktivlərə yönəlməsi riskli investisiyalara marağı azalda bilir. ABŞ və digər aparıcı iqtisadiyyatlarda pul-kredit siyasətinə dair siqnallar bazar iştirakçılarının qərarlarına birbaşa təsir göstərir. Faiz gəlirlərinin yüksək olduğu dövrlərdə investorların bir hissəsi kapitalını istiqrazlar və digər daha sabit maliyyə alətlərinə yönəldir.
“Bitcoin”in qiymətindəki 2,65 %-lik azalma ilk baxışdan böyük görünməsə də, kriptovalyuta bazarının ümumi psixologiyası baxımından mühüm siqnal hesab olunur. Çünki “Bitcoin” bazarın əsas istiqamətverici aktividir və onun hərəkətləri adətən digər rəqəmsal valyutalara da təsir göstərir. Eyni tendensiyanın “Ethereum”da da müşahidə olunması satışların bazar üzrə geniş yayıldığını göstərir.
Bununla yanaşı, kriptovalyuta bazarının son illərdə daha yetkin investisiya ekosisteminə çevrildiyi də nəzərə alınmalıdır. Bir neçə il əvvəl bazarda daha kəskin qiymət dəyişiklikləri adi hal hesab olunurdusa, hazırda institusional investorların payının artması müəyyən sabitləşdirici təsir yaradır. ABŞ-da spot Bitcoin ETF-lərinin fəaliyyəti, iri investisiya fondlarının bazara daxil olması və rəqəmsal aktivlərin maliyyə sisteminə inteqrasiyası uzunmüddətli perspektivdə bazarın strukturunu dəyişdirən amillər sırasındadır.
Tarixi statistika göstərir ki, qorxu indeksinin aşağı səviyyələrə enməsi həmişə bazarın uzunmüddətli istiqamətini müəyyən etmir. Əksinə, bir çox hallarda ekstremal qorxu dövrləri bazarda yüksək dəyişkənliyin və qiymət korreksiyalarının pik nöqtələrindən biri kimi qeydə alınıb. Məhz buna görə peşəkar investorlar qısamüddətli emosional reaksiyalardan daha çox fundamental göstəricilərə və bazarın ümumi inkişaf istiqamətinə diqqət yetirirlər.
Kriptovalyuta sektorunun gələcəyi ilə bağlı əsas amillərdən biri də texnoloji inkişaf və tənzimləmə mühitidir. Dünyanın aparıcı maliyyə mərkəzləri rəqəmsal aktivlər bazarını daha şəffaf və təhlükəsiz etmək üçün yeni qaydalar formalaşdırır. Bu proses qısamüddətli dövrdə bazarda dalğalanmalar yaratsa da, uzunmüddətli perspektivdə institusional etimadın artmasına xidmət edir.
Mövcud vəziyyət göstərir ki, kriptovalyuta bazarında satışların güclənməsi daha çox risklərin yenidən qiymətləndirilməsi və investorların ehtiyatlı davranışı ilə bağlıdır. Bazar kapitallaşmasının hələ də 2 trilyon dollardan yüksək səviyyədə qalması isə rəqəmsal aktivlərin qlobal maliyyə sistemində formalaşdırdığı iqtisadi çəkini nümayiş etdirir. Buna görə də hazırkı geriləmə bazarın inkişaf trayektoriyasının dəyişməsindən daha çox növbəti korreksiya mərhələsi kimi qiymətləndirilə bilər.
Nuray,
AzNews.az