Son 10 ildə Azərbaycanda real ifadədə kənd təsərrüfatında artım 37,8 % olub.
Bunu kənd təsərrüfatı nazirinin müavini Zaur Əliyev "Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı, balıqçılıq və akvakultura məhsullarının istehsalı və emalı sahələrinin inkişafına dair 2026–2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı"na həsr olunmuş mətbuat konfransında deyib.
Onun sözlərinə görə, son 10 il ərzində kənd təsərrüfatı sahəsində davamlı artım dinamikası müşahidə olunur: "Bu həm bitkiçilik, həm heyvandarlıq sahəsinə aiddir. Belə ki, son 10 ildə ümumilikdə real ifadədə kənd təsərrüfatında artım 37,8 % olub. Bu göstərici bitkiçilik sahəsində 48,2 % və heyvandarlıq sahəsində isə 29,6 % idi. Ümumilikdə müsbət tendensiyalar olaraq da həmçinin aqrar və qida məhsullarının ixracının da 62,8 % yüksəldiyini qeyd edə bilərəm".
O əlavə edib ki, bu kontekstdə həmçinin hüquqi və institusional çərçivədə və həmçinin sahəyə dəstək verən infrastruktur imkanlarının genişləndirilməsi istiqamətində də müvafiq tədbirlər, fəaliyyətlər icra olunub: "Soyuducu anbarların həcmi artıb, taxıl elevatorlarının və logistika imkanları yaxşılaşdırılıb, həmçinin fermerlərin lizinqə çıxış imkanları yaxşılaşdırılıb. 96 mindən çox kənd təsərrüfatı texnikasına lizinqlərlər verilib".
Azərbaycan kənd təsərrüfatında son on ildə real ifadədə 37,8 %-lik artımın qeydə alınması aqrar sektorun ölkə iqtisadiyyatında artan rolunu və bu sahədə həyata keçirilən islahatların nəticələrini əks etdirən mühüm göstəricilərdən biridir. Kənd təsərrüfatı nazirinin müavini Zaur Əliyevin açıqladığı məlumatlara əsasən, artım xüsusilə bitkiçilik sektorunda daha yüksək olub və bu sahədə istehsal son 10 ildə 48,2 % yüksəlib. Heyvandarlıqda isə artım 29,6 % təşkil edib. Eyni zamanda aqrar və qida məhsullarının ixracının 62,8 % artması sektorun təkcə daxili tələbatın ödənilməsində deyil, xarici bazarlara çıxış imkanlarının genişlənməsində də mühüm rol oynadığını göstərir.
Son illərdə dünya iqtisadiyyatında ərzaq təhlükəsizliyi məsələsi strateji prioritetlərdən birinə çevrilib. Pandemiya dövrü, geosiyasi gərginliklər və qlobal logistika zəncirlərində yaranan problemlər bir çox ölkələri daxili kənd təsərrüfatı potensialını gücləndirməyə sövq edib. Bu baxımdan Azərbaycanın aqrar sektorda əldə etdiyi artım göstəriciləri beynəlxalq tendensiyalarla uyğunluq təşkil edir. Xüsusilə bitkiçilikdə qeydə alınan yüksək dinamika məhsuldarlığın artırılması, müasir texnologiyaların tətbiqi və əkin sahələrinin daha səmərəli idarə olunması ilə əlaqələndirilə bilər.
Aqrar sahədə inkişafın əsas göstəricilərindən biri də ixrac potensialıdır. Son 10 ildə aqrar və qida məhsulları ixracının 62,8 % artması Azərbaycan məhsullarının xarici bazarlarda rəqabət qabiliyyətinin yüksəldiyini göstərir. Ənənəvi olaraq meyvə-tərəvəz məhsulları, fındıq, pambıq, şərabçılıq məhsulları və digər aqrar məhsullar ölkənin qeyri-neft ixracında mühüm yer tutur. Beynəlxalq bazarlarda keyfiyyət standartlarının yüksəlməsi fonunda yerli istehsalçıların yeni bazarlara çıxışı həm də əlavə valyuta gəlirləri formalaşdırır.
Kənd təsərrüfatında artımın arxasında infrastruktur investisiyaları da mühüm rol oynayır. Soyuducu anbarların tutumunun artırılması, taxıl elevatorlarının genişləndirilməsi və logistika imkanlarının yaxşılaşdırılması məhsul itkilərinin azaldılmasına və təchizat zəncirinin daha səmərəli qurulmasına imkan verir. Dünya Bankı və BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının araşdırmalarına görə, inkişaf etməkdə olan ölkələrdə məhsul itkilərinin əhəmiyyətli hissəsi məhz saxlama və logistika problemlərindən qaynaqlanır. Bu səbəbdən infrastrukturun inkişafı istehsal artımı qədər vacib hesab olunur.
Fermerlərin maliyyə resurslarına çıxış imkanlarının genişlənməsi də diqqət çəkən məqamlardandır. Açıqlanan məlumata görə, indiyədək 96 mindən çox kənd təsərrüfatı texnikası lizinq yolu ilə istifadəyə verilib. Müasir texnikanın tətbiqi məhsuldarlığın yüksəlməsi, əməliyyat xərclərinin azalması və kənd təsərrüfatında əmək səmərəliliyinin artması baxımından əsas amillərdən biridir. Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, aqrar sektorda texnoloji yenilənmə uzunmüddətli inkişafın vacib şərtlərindən hesab olunur.
Hazırda diqqət çəkən məqamlardan biri də 2026–2030-cu illəri əhatə edəcək yeni dövlət proqramının hazırlanmasıdır. Dünyada aqrar siyasətin əsas istiqamətləri artıq yalnız istehsal həcminin artırılması ilə məhdudlaşmır. Su ehtiyatlarının səmərəli idarə olunması, iqlim dəyişikliklərinə uyğunlaşma, rəqəmsal kənd təsərrüfatı və aqroemal sənayesinin inkişafı əsas prioritetlər sırasındadır. Azərbaycanın yeni proqram çərçivəsində balıqçılıq və akvakultura sahələrini də inkişaf istiqamətlərinə daxil etməsi aqrar sektorun daha geniş iqtisadi ekosistem kimi formalaşdırılması məqsədini ortaya qoyur.
Mövcud statistika göstərir ki, kənd təsərrüfatı son on ildə ölkənin qeyri-neft iqtisadiyyatının ən dinamik sahələrindən biri olub. İnfrastrukturun genişləndirilməsi, texnoloji modernizasiya, fermerlərə dəstək mexanizmləri və ixrac imkanlarının artırılması bu inkişafın əsas hərəkətverici qüvvələri kimi çıxış edib. Qarşıdakı dövrdə yeni dövlət proqramının həyata keçirilməsi ilə aqrar sektorun əlavə dəyər yaradan, ixracyönümlü və daha dayanıqlı iqtisadi sahəyə çevrilməsi üçün yeni imkanların yaranacağı gözlənilir.
Nuray,
AzNews.az