Azərbaycanda nağdsız iqtisadiyyat güclənir - ŞƏRH

9 İyun 2026 10:50 (UTC+04:00)

2026-cı ilin ilk dörd ayında ödəniş kartları ilə aparılan əməliyyatların ümumi həcmi 49,4 milyard manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə təxminən 11% çoxdur.

Aznews.az xəbər verir ki, bu barədə Azərbaycan Banklar Assosiasiyasının (ABA) prezidenti Zakir Nuriyev Bakıda keçirilən "X Beynəlxalq Maliyyə və Bankçılıq Sammiti"ndə çıxışı zamanı bildirib.

Onun sözlərinə görə, kartlarla həyata keçirilən nağdsız əməliyyatların həcmi bir il ərzində 29,9 milyard manatdan 34,5 milyard manata yüksəlib. Nəticədə nağdsız ödənişlərin ümumi kart əməliyyatlarındakı payı 67,1%-dən 69,9%-ə çatıb.

O həmçinin qeyd edib ki, 2026-cı ilin aprel ayının sonuna bank sektorunun depozit portfeli 37,8 milyard manatı ötərək illik müqayisədə 2,8% artıb:

"Fiziki şəxslərin depozitləri daha yüksək dinamika nümayiş etdirərək 18,7% artıb və 17,3 milyard manata çatıb. Bu göstərici əhalinin bank sisteminə inamının qorunduğunu və bankların resurs bazasının daha da möhkəmləndiyini göstərir", - deyə o vurğulayıb.

Azərbaycanın bank sektorunda rəqəmsal ödənişlərin genişlənməsi və əhalinin maliyyə sisteminə inamının qorunması son statistik göstəricilərdə öz əksini tapıb. 2026-cı ilin ilk dörd ayında ödəniş kartları ilə aparılan əməliyyatların həcminin 49,4 milyard manata çatması, nağdsız ödənişlərin payının isə 69,9 %-ə yüksəlməsi ölkədə rəqəmsal maliyyə xidmətlərinin sürətlə inkişaf etdiyini göstərir.

Son illərdə qlobal miqyasda ödəniş sistemlərində əsas dəyişiklik nağdsız iqtisadiyyatın genişlənməsi ilə bağlıdır. Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, elektron ödənişlərin artması təkcə bank sektorunun inkişafı deyil, həm də iqtisadi şəffaflıq, maliyyə əlçatanlığı və biznes proseslərinin sürətlənməsi baxımından mühüm faktor hesab olunur. Azərbaycanda da bu tendensiya xüsusilə mobil bankçılığın, rəqəmsal platformaların və elektron ticarətin inkişafı fonunda güclənir.

Kart əməliyyatlarının ümumi həcminin bir il ərzində 11 % artaraq 49,4 milyard manata yüksəlməsi istehlak davranışlarında dəyişikliklərin davam etdiyini göstərir. Daha diqqətçəkən məqam isə nağdsız ödənişlərin həcminin 29,9 milyard manatdan 34,5 milyard manata çatmasıdır. Bu artım göstərir ki, vətəndaşlar gündəlik alış-veriş, xidmət ödənişləri və maliyyə əməliyyatlarında elektron vasitələrdən daha çox istifadə etməyə başlayıblar.

Nağdsız ödənişlərin payının 67,1 %-dən 69,9 %-ə yüksəlməsi iqtisadiyyatın rəqəmsallaşması baxımından mühüm göstəricidir. İnkişaf etmiş maliyyə sistemlərində elektron ödənişlərin geniş yayılması adətən daha sürətli xidmət, əməliyyat xərclərinin azalması və maliyyə axınlarının daha effektiv idarə olunması ilə nəticələnir. Eyni zamanda rəqəmsal ödənişlərin artması bankların yeni xidmət modelləri yaratmasına və texnoloji həllərə daha çox investisiya etməsinə şərait yaradır.

Bu prosesdə bank sektorunun texnoloji transformasiyası əsas rol oynayır. Son illərdə mobil tətbiqlər, təmassız ödənişlər, rəqəmsal identifikasiya və onlayn bank xidmətləri istifadəçilərin banklarla münasibətini dəyişib. Əvvəllər yalnız fiziki filiallar vasitəsilə həyata keçirilən bir çox əməliyyatlar artıq saniyələr ərzində rəqəmsal kanallarla həyata keçirilir. Bu isə maliyyə xidmətlərinin əlçatanlığını artıran əsas amillərdən biridir.

Depozit portfelinin artması da bank sektorunun dayanıqlılığı baxımından mühüm siqnaldır. 2026-cı ilin aprel ayının sonuna depozitlərin 37,8 milyard manatı keçməsi, fiziki şəxslərin depozitlərinin isə 18,7 % artaraq 17,3 milyard manata çatması əhalinin bank sisteminə etimadının qorunduğunu göstərir. Banklarda əhali vəsaitlərinin artması maliyyə institutlarının kreditləşdirmə imkanlarını genişləndirən əsas resurslardan biridir.

Fiziki şəxslərin depozitlərindəki artım xüsusilə iqtisadi sabitlik baxımından əhəmiyyətlidir. Əhalinin banklarda daha çox vəsait saxlaması maliyyə sistemində likvidliyin artmasına, biznes və istehlak kreditlərinin maliyyələşdirilməsi üçün əlavə imkanların yaranmasına səbəb ola bilər. Eyni zamanda bu göstərici maliyyə savadlılığının və formal bank xidmətlərindən istifadənin genişləndiyini də nümayiş etdirir.

Azərbaycanın bank sektorunda müşahidə olunan bu dinamika dünya üzrə gedən rəqəmsal maliyyə transformasiyasının yerli əksidir. Süni intellekt, açıq bankçılıq texnologiyaları və rəqəmsal ödəniş ekosistemlərinin inkişafı gələcək illərdə maliyyə xidmətlərinin daha çevik və fərdiləşdirilmiş formada təqdim olunmasına imkan yarada bilər.

Mövcud göstəricilər göstərir ki, Azərbaycanda nağdsız iqtisadiyyatın genişlənməsi davam edir. Kart ödənişlərinin artması və depozit bazasının möhkəmlənməsi bank sektorunun həm texnoloji, həm də maliyyə baxımından inkişaf etdiyini göstərən əsas indikatorlardan biri kimi çıxış edir.

Nuray,
AzNews.az