Dəmir yolu keçidlərində qəzalar niyə baş verir? Təhlükəsizlik çağırışı - ŞƏRH

9 İyun 2026 13:35 (UTC+04:00)

Bu il "Azərbaycan Dəmir Yolları" QSC-yə (ADY) məxsus dəmir yolu keçidlərində 15 yol-nəqliyyat hadisəsi qeydə alınıb.

Aznews.az səhmdar cəmiyyətinə istinadən xəbər verir ki, nəticədə 2 nəfər həyatını itirib, 1 nəfər isə xəsarət alıb.

Bildirilib ki, dəmir yolu keçidlərində baş verən hadisələrin əksəriyyəti sürücülərin qaydalara əməl etməməsi səbəbindən baş verir: "ADY təhlükəsizlik dəyərini öndə tutaraq gün ərzində qatarlardan istifadə edən 50 minə yaxın sərnişinin, həmçinin dəmir yolu infrastrukturu ətrafında yaşayan yüz minlərlə insanın təhlükəsizliyinə xüsusi önəm verir".

ADY bildirir ki, bu məqsədlə mütəmadi maarifləndirmə tədbirləri, xüsusilə təhsil müəssisələrində görüşlər keçirilir, sosial media üzərindən müvafiq təhlükəsizlik mesajları geniş auditoriyaya çatdırır: "Eyni zamanda, keçidlərdə infrastrukturun təkmilləşdirilməsi, yol nişanlarının yenilənməsi və vizual məlumatlandırmanın genişləndirilməsi istiqamətində işlər davam etdirilir".

Dəmir yolu keçidlərində təhlükəsizlik: risklərin azaldılması üçün yeni yanaşmalar - ŞƏRH

Dəmir yolu keçidlərində baş verən yol-nəqliyyat hadisələri nəqliyyat təhlükəsizliyi baxımından aktual məsələlərdən biri olaraq qalır. Azərbaycanda bu il “Azərbaycan Dəmir Yolları” QSC-yə (ADY) məxsus keçidlərdə 15 belə hadisənin qeydə alınması, nəticədə iki nəfərin həyatını itirməsi və bir nəfərin xəsarət alması dəmir yolu infrastrukturu ətrafında təhlükəsizlik qaydalarına əməl edilməsinin vacibliyini bir daha göstərir.

Dəmir yolu keçidləri avtomobil və dəmir yolu nəqliyyatının kəsişdiyi ən riskli nöqtələrdən hesab olunur. Burada baş verən qəzalar adətən digər yol-nəqliyyat hadisələrindən fərqli olaraq daha ağır nəticələrə səbəb olur. Bunun əsas səbəbi qatarların böyük kütləsi, yüksək sürəti və qısa məsafədə dayanmaq imkanının məhdud olmasıdır. Buna görə də keçidlərdə əsas təhlükəsizlik prinsipi hər zaman yol hərəkəti qaydalarına ciddi riayət etməkdən ibarətdir.

Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, dəmir yolu keçidlərində təhlükəsizliyin təmin olunması yalnız texniki vasitələrlə deyil, həm də insan davranışının dəyişdirilməsi ilə bağlıdır. İnkişaf etmiş ölkələrdə dəmir yolu keçidlərində baş verən hadisələrin böyük hissəsi siqnallara məhəl qoymamaq, qadağanedici nişanlara baxmayaraq hərəkəti davam etdirmək və tələskənlik kimi amillərlə əlaqələndirilir. Bu səbəbdən maarifləndirmə kampaniyaları nəqliyyat təhlükəsizliyi strategiyalarının vacib hissəsinə çevrilib.

Azərbaycanda da dəmir yolu infrastrukturunun inkişafı fonunda təhlükəsizlik məsələsi daha çox aktuallaşır. Sərnişin və yük daşımalarının həcmi artdıqca dəmir yolu xəttlərinin ətrafında hərəkət intensivliyi də yüksəlir. Bu isə keçidlərdə nəzarət mexanizmlərinin, xəbərdarlıq sistemlərinin və yol infrastrukturunun daim yenilənməsini tələb edir.

ADY-nin keçidlərdə yol nişanlarının yenilənməsi, vizual məlumatlandırmanın genişləndirilməsi və maarifləndirmə tədbirlərinin keçirilməsi istiqamətində fəaliyyəti təhlükəsizlik mədəniyyətinin formalaşdırılması baxımından əhəmiyyətlidir. Xüsusilə təhsil müəssisələrində keçirilən görüşlər uşaqlar və gənclər arasında erkən yaşdan düzgün davranış vərdişlərinin yaranmasına kömək edir.

Müasir dövrdə dəmir yolu təhlükəsizliyində texnoloji həllərin rolu da artır. Avtomatik siqnal sistemləri, müşahidə kameraları, işıq və səs xəbərdarlıqları, keçidlərdə fiziki maneələrin təkmilləşdirilməsi qəza risklərinin azaldılmasına imkan verir. Lakin texnologiya nə qədər inkişaf etsə də, insan faktorunun rolu həlledici olaraq qalır.

Dəmir yolu keçidlərində baş verən qəzaların iqtisadi tərəfi də nəzərə alınmalıdır. Belə hadisələr insan itkisi və sağlamlığa zərər vurmaqla yanaşı, nəqliyyat axınlarının pozulmasına, infrastrukturun zədələnməsinə və əlavə xərclərə səbəb olur. Bu səbəbdən təhlükəsizliyə yönələn tədbirlər yalnız sosial məsuliyyət deyil, həm də uzunmüddətli iqtisadi səmərəlilik baxımından vacibdir.

Dünya təcrübəsində ən effektiv yanaşmalardan biri təhlükəli keçidlərin mərhələli şəkildə yenidən qurulması və mümkün olduqda avtomobil yolları ilə dəmir yolunun müxtəlif səviyyələrdə ayrılmasıdır. Körpülər, tunellər və müasir keçid sistemləri qəza ehtimalını əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilir. Bununla yanaşı, mövcud keçidlərdə nəzarət və məlumatlandırma mexanizmlərinin gücləndirilməsi də mühüm rol oynayır.

Hazırkı vəziyyət göstərir ki, dəmir yolu təhlükəsizliyi infrastruktur, texnologiya və ictimai məsuliyyətin birgə fəaliyyətini tələb edən sahədir. Sərnişinlərin və yol hərəkəti iştirakçılarının təhlükəsizliyinin təmin olunması üçün yalnız qurumların deyil, hər bir sürücünün və piyadanın qaydalara məsuliyyətli yanaşması əsas şərtlərdən biridir.

Nuray,
AzNews.az