Süni intellekt ekspertləri əvəz etmir, amma zəif mütəxəssislərdə anlayış illüziyası yaradır.
Bunu Qazaxıstanın "Freedom Holding" şirkətinin nümayəndəsi Ruslan Vdoviçenko Bakıda keçirilən X Beynəlxalq Maliyyə və Bankçılıq Sammitində bildirib.
Onun sözlərinə görə, süni intellektin biznes proseslərində geniş tətbiqi ekspertlərin rolunun dəyərsizləşməsi riski yaradır: "Son vaxtlar şirkət rəhbərləri maliyyə və hüquqi sənədləri süni intellekt sistemlərinə yükləyərək sürətli təhlillər əldə edir, hətta sənədlərdəki səhvlərin aşkarlanmasını da bu sistemlərə həvalə edirlər. Problem süni intellektin səhv tapmasında deyil, həmin nəticələrin peşəkar ekspertizadan üstün tutulmasındadır. Şirkət sahibi süni intellektin aşkar etdiyi səhvə görə hüquqşünasları və yaxud maliyyəçiləri tənqid edir. Bu isə insan ekspertizasının dəyərinin azalmasına gətirib çıxarır. Süni intellekt istifadəçiyə etiraz etmir, onun fikirlərini sorğulamır və bu, müəyyən mənada insanlarda həddindən artıq özünəinam yaradır".
Süni intellektin biznes proseslərinə sürətlə inteqrasiyası müasir iqtisadiyyatın əsas texnoloji dəyişikliklərindən birinə çevrilib. Süni intellekt sistemləri sənədlərin təhlili, məlumatların emalı və qərarvermə proseslərində şirkətlərə sürət və effektivlik qazandırsa da, ekspert yanaşmasının tam əvəz olunması ilə bağlı yanlış gözləntilər yeni risklər yarada bilər.
Son illərdə maliyyə, hüquq, səhiyyə və digər peşəkar sahələrdə süni intellekt alətlərindən istifadənin genişlənməsi müşahidə olunur. Şirkətlər böyük həcmdə məlumatları qısa zamanda analiz etmək, hesabat hazırlamaq və potensial problemləri ilkin mərhələdə müəyyən etmək üçün bu texnologiyalardan yararlanırlar. Lakin əsas məsələ süni intellektin verdiyi nəticələrin necə şərh olunması və hansı qərarların insan ekspertizasına əsaslanmasıdır.
Süni intellektin ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri böyük məlumat bazaları əsasında ehtimal olunan nəticələr yaratmasıdır. Bu sistemlər müəyyən nümunələri aşkar edə və istifadəçiyə faydalı istiqamətlər göstərə bilər, lakin onlar insan mütəxəssisin sahib olduğu kontekst, peşə təcrübəsi və strateji düşüncə imkanlarına malik deyil. Xüsusilə hüquqi və maliyyə sahələrində bir qərarın nəticəsi yalnız sənəddəki texniki məlumatlardan deyil, həm də bazar şərtlərindən, risklərdən və institusional amillərdən asılı olur.
Problemin əsas tərəflərindən biri isə süni intellekt cavablarının bəzən həddindən artıq etibarlı qəbul edilməsidir. Texnologiyanın sürətli cavab verməsi istifadəçidə yanlış olaraq “dəqiq nəticə əldə etdim” düşüncəsi yarada bilər. Halbuki süni intellekt alətlərinin nəticələri insan tərəfindən yoxlanılmalı, peşəkar qiymətləndirmə ilə tamamlanmalıdır.
Beynəlxalq təcrübədə də süni intellektin tətbiqi zamanı əsas yanaşma insan və texnologiyanın əməkdaşlığı üzərində qurulur. Böyük şirkətlər süni intellekti mütəxəssislərin fəaliyyətini əvəz edən vasitə kimi deyil, onların işini sürətləndirən və analitik imkanlarını genişləndirən alət kimi tətbiq etməyə çalışırlar. Məsələn, maliyyə sektorunda süni intellekt risk modellərinin hazırlanmasında, bazar təhlilində və əməliyyatların avtomatlaşdırılmasında istifadə edilir, lakin yekun qərarlar adətən insan nəzarətində qalır.
Digər tərəfdən, süni intellektin geniş yayılması peşəkar bacarıqlara olan tələbi də dəyişir. Gələcəyin mütəxəssisi yalnız öz sahəsini bilən deyil, həm də rəqəmsal alətlərlə işləməyi bacaran, əldə olunan nəticələri təhlil edə bilən və texnologiyanın məhdudiyyətlərini anlayan şəxs olacaq.
Bu baxımdan əsas risk süni intellektin mütəxəssisləri əvəz etməsi deyil, bəzi istifadəçilərin texnologiyanın imkanlarını həddindən artıq qiymətləndirməsidir. Səhv qərarın səbəbi çox vaxt alətin mövcudluğu yox, həmin alətdən düzgün istifadə edilməməsi olur.
Azərbaycan üçün də süni intellektin inkişafı yeni iqtisadi imkanlar yaradır. Bankçılıq, dövlət xidmətləri, sənaye və digər sahələrdə rəqəmsal həllərin tətbiqi məhsuldarlığın artırılmasına kömək edə bilər. Lakin bu prosesdə əsas prioritet texnologiya ilə insan kapitalı arasında balansın qorunmasıdır.
Nəticə etibarilə, süni intellekt ekspertləri sıradan çıxaran deyil, düzgün istifadə edildikdə onların imkanlarını genişləndirən texnologiyadır. Gələcəkdə üstünlük qazananlar süni intellekti rəqib kimi deyil, peşəkar qərarların daha keyfiyyətli hazırlanmasına kömək edən vasitə kimi istifadə edən mütəxəssislər olacaq.
Nuray,
AzNews.az