Bu ilin yanvar-may aylarında Azərbaycanda istehlak qiymətləri ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 5,6 % artıb.
Aznews.az bu barədə Dövlət Statistika Komitəsinə istinadən xəbər verir.
Xatırladaq ki, yanvar-aprel aylarında orta illik inflyasiya eyni səviyyədə olub.
Azərbaycanda 2025-ci ilin sonuna orta illik inflyasiya göstəricisi bir il əvvəlki 2,2 %-lə müqayisədə 5,6 %-ə çatıb.
Azərbaycan İqtisadiyyat Nazirliyinin qiymətləndirmələrinə görə, ölkədə orta illik inflyasiya 2026-cı ildə 4,8 %, 2027-ci ildə isə 4,5 % təşkil edəcək. Mərkəzi Bankın 2026-cı ilin fevralında açıqlanan son proqnozuna əsasən, cari ildə illik inflyasiya 5,9 %, 2027-ci ildə isə 4,5 % səviyyəsində gözlənilir.
Azərbaycanda bu ilin yanvar-may aylarında istehlak qiymətləri ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 5,6 faiz artıb. Dövlət Statistika Komitəsinin açıqladığı göstəricilər qiymətlərin ümumi səviyyəsində yüksəlişin davam etdiyini göstərsə də, proqnozlar inflyasiyanın orta müddətli dövrdə daha sabit trayektoriyaya keçəcəyini göstərir.
İstehlak qiymətlərinin artımı qlobal iqtisadi proseslərdən, daxili tələb və təklif balansından, həmçinin beynəlxalq əmtəə bazarlarındakı dəyişikliklərdən təsirlənən mürəkkəb göstəricidir. Son illərdə dünya iqtisadiyyatında pandemiyadan sonrakı bərpa mərhələsi, logistika zəncirlərində dəyişikliklər, enerji və ərzaq bazarlarında dalğalanmalar bir çox ölkələrdə inflyasiya təzyiqlərini gücləndirib.
Azərbaycan kimi açıq iqtisadiyyata malik ölkələrdə xarici bazarlardakı dəyişikliklər daxili qiymətlərə də müəyyən təsir göstərə bilir. Xüsusilə idxal olunan məhsulların qiymətlərində artım, nəqliyyat və istehsal xərclərinin dəyişməsi istehlak bazarında qiymət dinamikasına təsir edən əsas amillərdəndir.
Bununla yanaşı, daxili iqtisadi fəallıq da inflyasiya proseslərində mühüm rol oynayır. Əhalinin gəlirlərinin artması, istehlak tələbinin genişlənməsi və iqtisadi aktivliyin yüksəlməsi müəyyən sahələrdə qiymət dəyişikliklərinə səbəb ola bilər. Lakin tələbin artımı istehsal və təklif imkanları ilə balanslaşdıqda inflyasiya daha idarəolunan səviyyədə qalır.
Azərbaycanda son illərdə inflyasiyanın idarə olunması üçün pul-kredit siyasəti, bazar monitorinqi və iqtisadi tənzimləmə mexanizmlərindən istifadə edilir. Mərkəzi bankların əsas məqsədlərindən biri qiymət sabitliyini qorumaqdır. Bu istiqamətdə əsas diqqət inflyasiyanın kəskin dalğalanmalarının qarşısının alınmasına və iqtisadi artımla qiymət sabitliyi arasında tarazlığın saxlanmasına yönəlir.
Qeyd olunan proqnozlara əsasən, Azərbaycanda orta illik inflyasiyanın 2026-cı ildə 4,8-5,9 faiz intervalında, 2027-ci ildə isə təxminən 4,5 faiz səviyyəsində formalaşacağı gözlənilir. Bu göstəricilər qiymət artımının müəyyən qədər sabitləşməsi ehtimalını ortaya qoyur.
Qlobal təcrübə göstərir ki, inflyasiya ilə mübarizədə yalnız maliyyə alətləri kifayət etmir. Uzunmüddətli dövrdə əsas faktorlar arasında yerli istehsalın genişləndirilməsi, logistika imkanlarının inkişafı, rəqabətli bazar mühitinin qorunması və məhsuldarlığın artırılması dayanır. Təklif imkanlarının genişlənməsi qiymət təzyiqlərinin azalmasına kömək edən əsas mexanizmlərdən biridir.
Azərbaycan iqtisadiyyatında qeyri-neft sektorunun inkişafı, aqrar istehsalın artırılması və daxili bazarın təminat imkanlarının gücləndirilməsi də qiymət sabitliyi baxımından əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə ərzaq təhlükəsizliyi və istehsal zəncirlərinin inkişafı inflyasiyanın xarici təsirlərdən asılılığını azaltmağa imkan verir.
Ümumilikdə, 5,6 faizlik inflyasiya göstəricisi iqtisadi proseslərin təbii nəticəsi kimi qiymətləndirilə bilər. Əsas məsələ qiymət artımının iqtisadi artımı zəiflətməyəcək və əhalinin alıcılıq qabiliyyətinə mənfi təsiri minimumda saxlayacaq səviyyədə idarə olunmasıdır. Mövcud tendensiyalar göstərir ki, qarşıdakı dövrdə əsas prioritet qiymət sabitliyinin qorunması ilə yanaşı, davamlı iqtisadi inkişafın təmin edilməsi olacaq.
Nuray,
AzNews.az