Dünya bazarında "Azeri Light" markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin qiyməti 1,09 ABŞ dolları və ya 1,14 % arataraq 96,36 ABŞ dolları təşkil edib.
Bu barədə neft bazarındakı mənbə məlumat verib.
Hərracların nəticələrinə görə, "Brent" markalı neftin avqust fyuçerslərinin qiyməti 94,81 ABŞ dolları təşkil edib.
Türkiyənin Ceyhan limanında FOB bazasında "Azeri Light" markalı Azərbaycan neftinin bir barelinin qiyməti 1,09 ABŞ dolları və ya 1,16 % artaraq 94,04 ABŞ dolları təşkil edib.
Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində bir barel neftin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
Xatırladaq ki, "Azeri Light" neftinin ən aşağı qiyməti 2020-ci il aprelin 21-də (15,81 ABŞ dolları), maksimal qiyməti isə 2008-ci ilin iyulunda (149,66 ABŞ dolları) qeydə alınıb. Azərbaycanda bu markadan olan neft "Azəri-Çıraq-Günəşli" (AÇG) yataqlar blokunun işlənməsi haqqında müqavilə çərçivəsində hasil edilir. Müqavilədə Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin (SOCAR) payı 31,65 %-dir.
Dünya bazarında Azərbaycan neftinin əsas ixrac markası olan “Azeri Light”ın qiyməti yenidən yüksəlib. Son məlumata görə, bir barelin qiyməti 1,09 ABŞ dolları və ya 1,14 faiz artaraq 96,36 ABŞ dollarına çatıb. Paralel olaraq “Brent” markalı neftin qiymətinin də 94,81 dollar səviyyəsində formalaşması qlobal enerji bazarında qiymətlərin hələ də yüksək diapazonda qaldığını göstərir.
Neft qiymətlərindəki dəyişikliklər birbaşa olaraq qlobal tələb, təklif balansı və geosiyasi risklərlə bağlıdır. Son illərdə enerji bazarlarında əsas müəyyənedici amillərdən biri hasilatçı ölkələrin siyasəti, qlobal iqtisadi artım gözləntiləri və böyük istehlak bazarlarında enerji tələbatının dinamikasıdır. Xüsusilə neft ixrac edən ölkələr üçün qiymətlərin sabit və proqnozlaşdırıla bilən olması büdcə gəlirlərinin planlaşdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
“Azeri Light”ın 96 dollardan yuxarı qiymətə satılması Azərbaycanın enerji gəlirləri baxımından müsbət bazar mühiti yaradır. Bununla belə, dövlət büdcəsində bir barel neftin 65 ABŞ dolları səviyyəsində hesablanması daha ehtiyatlı yanaşmanın göstəricisidir. Bu cür qiymət parametrləri enerji bazarında mümkün dəyişkənliklərə qarşı maliyyə dayanıqlığını qorumaq məqsədi daşıyır.
Azərbaycan neftinin beynəlxalq bazarlara çıxışında əsas rol oynayan infrastrukturlardan biri də Bakı-Tbilisi-Ceyhan boru kəməridir. AÇG yataqlar blokundan hasil olunan neftin dünya bazarlarına daşınması Azərbaycanın ixrac imkanlarını genişləndirib və enerji sektorunun uzunmüddətli strateji əhəmiyyətini artırıb. AÇG üzrə hasilat prosesində SOCAR-ın iştirak payının 31,65 faiz olması isə milli enerji şirkətinin layihədəki rolunu göstərir.
Qlobal neft bazarında hazırkı qiymət səviyyəsi bir tərəfdən hasilatçı ölkələrin gəlirlərini dəstəkləsə də, digər tərəfdən istehlakçı iqtisadiyyatlar üçün enerji xərclərinin artması riskini yaradır. Neft qiymətlərinin yüksəlməsi bəzi ölkələrdə inflyasiya təzyiqlərinin güclənməsinə səbəb ola bilər. Buna görə də mərkəzi banklar və hökumətlər enerji qiymətlərindəki dəyişiklikləri iqtisadi siyasət qərarlarında nəzərə alırlar.
Azərbaycan üçün əsas məsələ yalnız yüksək neft qiymətlərindən əldə olunan gəlirlərin artması deyil, bu gəlirlərin iqtisadiyyatın digər sahələrinin inkişafına yönəldilməsi və enerji asılılığının mərhələli şəkildə balanslaşdırılmasıdır. Son illərdə qeyri-neft sektorunun inkişafı, ixracın şaxələndirilməsi və investisiya imkanlarının genişləndirilməsi bu istiqamətdə mühüm amillərdən biri kimi çıxış edir.
“Azeri Light”ın qiymətinin yüksəlməsi qısamüddətli dövrdə enerji gəlirləri üçün əlverişli fon yaradır. Lakin neft bazarının təbiəti dəyişkəndir və uzunmüddətli iqtisadi planlaşdırmada əsas meyar təkcə cari qiymətlər deyil, qlobal enerji transformasiyası və bazar tendensiyalarına uyğunlaşma qabiliyyətidir.
Nuray,
AzNews.az