Azərbaycanın Türkiyədən taxıl, paxlalılar, yağlı toxumlar və onların emal məhsulları üzrə idxalının artması ölkənin ərzaq təminatı və regional aqrar ticarət əlaqələrinin genişləndiyini göstərir. 2026-cı ilin yanvar-may aylarında bu kateqoriya üzrə Türkiyədən 85,1 milyon ABŞ dolları dəyərində məhsul idxal edilməsi ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 12,9 faiz artım deməkdir.
Aqrar məhsullar strateji idxal qruplarından biri hesab olunur. Taxıl, paxlalılar və yağlı toxumlar həm əhalinin gündəlik istehlakı, həm də qida sənayesinin xammal bazası baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Buna görə də bu sahədə idxal dinamikası təkcə xarici ticarət göstəricisi deyil, həm də daxili ərzaq bazarındakı tələb və təklif balansının göstəricisidir.
Türkiyənin Azərbaycan üçün əsas aqrar tərəfdaşlardan biri olması bir neçə amillə bağlıdır. Coğrafi yaxınlıq, nəqliyyat əlaqələri, ticarət prosedurlarının nisbətən rahatlığı və məhsul çeşidinin genişliyi Türkiyə mənşəli kənd təsərrüfatı məhsullarını Azərbaycan bazarında rəqabətli edir. Eyni zamanda iki ölkə arasında iqtisadi münasibətlərin strateji xarakter daşıması aqrar ticarətin də inkişafına təsir göstərir.
Qlobal ərzaq bazarında isə son illərdə ciddi dəyişikliklər müşahidə olunur. İqlim dəyişiklikləri, su ehtiyatlarının məhdudlaşması, logistika xərcləri və istehsal riskləri bir çox ölkələrdə ərzaq təhlükəsizliyini prioritet məsələyə çevirib. Belə şəraitdə ölkələr həm daxili istehsalı artırmağa, həm də etibarlı təchizat zəncirləri formalaşdırmağa çalışırlar.
Azərbaycan üçün Türkiyədən idxalın artması bir tərəfdən bazarda sabitliyi təmin edə bilər. Digər tərəfdən isə uzunmüddətli perspektivdə daxili aqrar istehsalın məhsuldarlığının yüksəldilməsi məsələsini aktuallaşdırır. Xüsusilə taxıl və yağlı bitkilər üzrə yerli istehsal imkanlarının genişləndirilməsi idxaldan asılılığın azalmasına kömək edə bilər.
Son dövrlərdə Azərbaycanda aqrar subsidiyaların təkmilləşdirilməsi, suvarma infrastrukturunun inkişafı, müasir texnologiyaların tətbiqi və rəqəmsal kənd təsərrüfatı mexanizmlərinin genişləndirilməsi bu istiqamətdə mühüm addımlar kimi qiymətləndirilir. Məhsuldarlığın artırılması daxili bazarın təminatı ilə yanaşı, gələcəkdə ixrac imkanlarını da genişləndirə bilər.
Türkiyənin öz ixrac göstəricilərində isə fərqli dinamika müşahidə olunur. Belə ki, Türkiyənin taxıl, paxlalılar və yağlı toxumlar üzrə ümumi ixracının azalması qlobal bazarlardakı qiymət dəyişiklikləri, tələb dinamikası və rəqabət mühiti ilə əlaqələndirilə bilər. Buna baxmayaraq, Azərbaycan istiqamətində artım iki ölkə arasında aqrar ticarət əlaqələrinin davam etdiyini göstərir.
Ümumilikdə, Türkiyədən aqrar məhsul idxalının artması Azərbaycanın ərzaq bazarında regional əməkdaşlığın rolunu gücləndirir. Lakin əsas strateji hədəf idxal imkanlarından səmərəli istifadə etməklə yanaşı, yerli kənd təsərrüfatının texnoloji və məhsuldarlıq baxımından daha rəqabətli hala gətirilməsidir.
Nuray, Aznews.az