Azərbaycan rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişafı istiqamətində daha geniş təşviq mexanizmləri tətbiq etməyə hazırlaşır. Rəqəmsal texnologiyaların, süni intellekt həllərinin, kibertəhlükəsizlik məhsullarının və innovasiya layihələrinin istehsalı ilə məşğul olan şirkətlər üçün gömrük və vergi güzəştlərinin nəzərdə tutulması ölkənin texnoloji transformasiya strategiyasının mühüm elementlərindən biri hesab olunur.
Yeni qanunvericilik təşəbbüslərinə əsasən, rəqəmsal texnologiyaların hazırlanması, inkişaf etdirilməsi və tətbiqi ilə məşğul olan şirkətlər üçün idxal edilən texnoloji avadanlıqlar, qurğular, komponentlər, materiallar və xammal 2026-cı il iyulun 1-dən etibarən 10 il müddətinə gömrük rüsumundan azad edilə bilər. Bu addımın əsas məqsədi texnoloji məhsulların istehsal xərclərini azaltmaq və yerli şirkətlərin rəqabət qabiliyyətini artırmaqdır.
Qlobal iqtisadiyyatda hazırda əsas rəqabət üstünlüyü rəqəmsal imkanlarla müəyyən olunur. Süni intellekt, böyük verilənlər, bulud texnologiyaları və kibertəhlükəsizlik həlləri artıq yalnız texnologiya sektorunun deyil, bütövlükdə iqtisadi inkişafın əsas faktorlarına çevrilib. Dünyanın aparıcı ölkələri bu sahələrə investisiyaları artırır, çünki rəqəmsal istehsal uzunmüddətli iqtisadi artım və yüksək məhsuldarlıq yaradır.
Azərbaycan üçün bu istiqamətin strateji əhəmiyyəti iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi ilə bağlıdır. Ölkənin qeyri-neft sektorunda yüksək əlavə dəyər yaradan sahələrin genişlənməsi üçün texnologiya sektoru əsas imkanlardan biri kimi çıxış edir. Süni intellekt və innovasiya əsaslı bizneslərin inkişafı yeni ixrac məhsullarının yaranmasına və regional texnologiya bazarında Azərbaycanın mövqeyinin güclənməsinə səbəb ola bilər.
Təklif olunan vergi güzəştləri də bu məqsədə xidmət edir. Rəqəmsal texnologiyalar, süni intellekt, innovasiya və kibertəhlükəsizlik sahəsində fəaliyyət göstərən şirkətlərin gəlirlərinin və mənfəətinin, eləcə də müəyyən dividend ödənişlərinin uzunmüddətli vergi azadlığına cəlb edilməsi investorlar üçün əlavə stimul yarada bilər.
Digər mühüm məqam insan kapitalının cəlb olunmasıdır. Yeni mexanizmlər çərçivəsində yüksək ixtisaslı mütəxəssislər, xarici texnologiya ekspertləri və rəqəmsal sahədə çalışan şəxslər üçün müəyyən sosial sığorta və vergi güzəştlərinin tətbiqi nəzərdə tutulur. Bu yanaşma texnologiya sektorunda əsas problem olan peşəkar kadr çatışmazlığının azaldılmasına kömək edə bilər.
Lakin rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişafı yalnız güzəştlərlə məhdudlaşmamalıdır. Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, texnoloji ekosistemin formalaşması üçün paralel olaraq elmi tədqiqat, universitet-sənaye əməkdaşlığı, startap maliyyələşməsi və vençur kapitalı bazarı inkişaf etdirilməlidir.
Xüsusilə süni intellekt sahəsində rəqabət yalnız proqram təminatı və avadanlıqla deyil, məlumat infrastrukturu, elmi potensial və innovasiya mədəniyyəti ilə də bağlıdır. Buna görə dövlət təşviqləri ilə yanaşı, yerli şirkətlərin tədqiqat və inkişaf fəaliyyətinə yönəlməsi vacibdir.
Yeni mexanizmlərin digər mühüm təsiri xarici investorlar üçün Azərbaycanın daha cəlbedici texnoloji platformaya çevrilməsi ola bilər. Vergi və gömrük üstünlükləri, rəqəmsal infrastruktur və regional bazarlara çıxış imkanları ölkəni texnologiya şirkətləri üçün alternativ istehsal və xidmət mərkəzinə çevirə bilər.
Ümumilikdə, rəqəmsal texnologiyalar və süni intellekt sahəsində nəzərdə tutulan güzəştlər Azərbaycanın iqtisadi modelində yeni mərhələnin başlanğıcını göstərə bilər. Bu siyasət düzgün icra olunarsa, ölkədə innovasiya yönümlü sahibkarlığın genişlənməsinə, yüksək maaşlı iş yerlərinin yaranmasına və qeyri-neft iqtisadiyyatının daha sürətli inkişafına ciddi töhfə verə bilər.
Nuray
Aznews.az