Gömrük dəyərinin müəyyənləşdirilməsi prosesinin rəqəmsallaşdırılmasına xidmət edən "Rəqəmsal Gömrük Dəyəri Sistemi" layihə məlumatların vahid bazada emalına, subyektiv yanaşmaların minimuma endirilməsinə, həmçinin vaxt və maliyyə resurslarına qənaət olunmasına imkan yaradacaq.
“Rəqəmsal Gömrük Dəyəri Sistemi” layihəsi gömrük idarəçiliyində aparılan rəqəmsal transformasiyanın mühüm elementlərindən biri kimi qiymətləndirilə bilər. Gömrük dəyərinin müəyyənləşdirilməsi idxal əməliyyatlarının əsas mərhələlərindən biridir və bu prosesdə yaranan gecikmələr, fərqli yanaşmalar və qeyri-müəyyənliklər həm sahibkarlar, həm də dövlət üçün əlavə xərclər yaradır.
Yeni sistemin tətbiqi məlumatların vahid elektron bazada toplanmasına və emalına imkan verəcək. Bu isə idxal olunan malların dəyərinin daha çevik, obyektiv və eyni meyarlar əsasında qiymətləndirilməsinə şərait yaradacaq. Ən vacib məqam isə insan faktorunun və subyektiv qərarların azalmasıdır. Rəqəmsal alətlər gömrük əməkdaşının qərarvermə prosesini məlumatlarla dəstəkləyərək riskləri daha dəqiq müəyyən etməyə kömək edir.
Biznes baxımından belə sistemlər xüsusilə kiçik və orta sahibkarlar üçün əhəmiyyətlidir. Gömrük prosedurlarında vaxt itkisi və qeyri-müəyyənlik azaldıqca idxal prosesləri sürətlənir, logistika xərcləri aşağı düşür və şirkətlərin planlaşdırma imkanları genişlənir. Bu da nəticə etibarilə ölkənin investisiya və ticarət cəlbediciliyinə müsbət təsir göstərə bilər.
Dövlət üçün isə rəqəmsal gömrük sistemi daha effektiv nəzarət mexanizmi yaradır. Malların real dəyərinin düzgün müəyyən edilməsi gömrük daxilolmalarının artmasına, risk əsaslı yoxlama sisteminin inkişafına və qeyri-qanuni idxal sxemlərinin qarşısının alınmasına xidmət edə bilər.
Lakin rəqəmsallaşmanın uğuru yalnız texniki platformanın yaradılmasından asılı deyil. Sistemin beynəlxalq məlumat bazaları ilə inteqrasiyası, süni intellekt və analitik alətlərdən istifadə, eləcə də məlumatların təhlükəsizliyinin təmin edilməsi vacib şərtlərdir.
Ümumilikdə, “Rəqəmsal Gömrük Dəyəri Sistemi” Azərbaycanın gömrük idarəçiliyində şəffaflıq, sürət və səmərəliliyin artırılmasına yönəlmiş addımdır. Bu cür layihələr ticarət prosedurlarını sadələşdirməklə yanaşı, ölkənin rəqəmsal iqtisadiyyat modelinə keçidini də gücləndirir.
Nuray
Aznews.az