2030-cu ilədək Azərbaycanda müasir suvarma ilə təmin edilən pambıq sahələri 42 min hektara çatdırılacaq.
Aznews.az xəbər verir ki, bunu kənd təsərrüfatı naziri Məcnun Məmmədov jurnalistlərə açıqlamasında deyib.
Onun sözlərinə görə, hazırda pambıq əkinlərinin müasir suvarma sistemləri ilə təmin olunan sahəsi 6 min hektardan bir qədər artıqdır: "Bu isə o deməkdir ki, ümumi 100 min hektar pambıq əkin sahəsinin cəmi 6 min hektarında istehsal olunan məhsul daha yüksək əmsalla subsidiyalaşdırılıb. Qarşıya qoyulan əsas hədəf 2030-cu ilədək müasir suvarma sistemləri tətbiq olunan pambıq əkin sahələrinin 6 min hektardan 42 min hektara çatdırılmasıdır. Fermerlər müasir suvarma texnologiyalarına investisiya etdikcə və bu sahələr genişləndikcə, həmin ərazilərdə istehsal olunan pambığa görə daha yüksək əmsalla subsidiya almaq imkanı əldə edəcəklər".
Nazir bildirib ki, kredit faizləri subsidiyalaşdırılacaq, fermerlərə yeni dəstək mexanizmləri tətbiq ediləcək. "İlk növbədə, pambıq istehsalı ilə bağlı texnika və qoşquların alınmasına dövlət tərəfindən tətbiq olunan güzəştlərin davam etdirilməsi nəzərdə tutulur. Bundan əlavə, götürülmüş kreditlərin faizlərinin dövlət tərəfindən subsidiyalaşdırılması planlaşdırılır. Lazer mala texnologiyasından istifadə edən fermerlərin əkin sahələrinin əlavə subsidiyalaşdırılması da dəstək mexanizmləri sırasında yer alır".
M. Məmmədov qeyd edib ki, eyni zamanda, müasir aqrotexniki tədbirləri tətbiq edən, müasir suvarma sistemlərindən istifadə edən, lazer mala texnologiyasını tətbiq edən və sertifikatlı toxumlardan yararlanan fermerlərin məhsullarının daha yüksək əmsalla subsidiyalaşdırılması nəzərdə tutulur: "Bununla yanaşı, pambıqçılıqda emal mərhələsinə də subsidiya mexanizminin tətbiqi planlaşdırılır. Belə ki, həm mahlıc, həm iplik, həm də digər emal məhsulları istehsalçılarına məhsul subsidiyalarının verilməsi nəzərdə tutulur".
Azərbaycan pambıqçılığın inkişafında yeni idarəetmə modelinə keçir. Əgər əvvəlki dövrdə əsas məqsəd əkin sahələrinin genişləndirilməsi idisə, indi prioritet məhsuldarlığın artırılması, suya qənaət və yüksək texnologiyaların tətbiqi hesabına daha səmərəli istehsalın qurulmasıdır. Kənd təsərrüfatı naziri Məcnun Məmmədovun açıqladığı hədəflər də məhz bu strateji dəyişiklikdən xəbər verir.
Hazırda ölkədə təxminən 100 min hektar pambıq sahəsinin cəmi 6 min hektarında müasir suvarma sistemləri tətbiq olunur. Hökumətin məqsədi isə 2030-cu ilə qədər bu göstəricini yeddi dəfə artıraraq 42 min hektara çatdırmaqdır. Bu, sadəcə texniki yenilik deyil, Azərbaycan kənd təsərrüfatında məhsuldarlıq fəlsəfəsinin dəyişməsi deməkdir.
Müasir damcı və yağmurlama suvarma sistemləri ənənəvi üsullarla müqayisədə həm su sərfiyyatını əhəmiyyətli dərəcədə azaldır, həm də məhsuldarlığı artırır. İqlim dəyişiklikləri və su ehtiyatlarının məhdudlaşdığı bir dövrdə bu texnologiyalar artıq seçim deyil, zərurətə çevrilib. Azərbaycanın pambıqçılıq strategiyası da məhz bu reallığa uyğunlaşdırılır.
Nazirin açıqlamasında diqqət çəkən əsas məqamlardan biri subsidiyaların yeni məzmun qazanmasıdır. Dövlət artıq yalnız əkin sahəsinin mövcudluğunu deyil, fermerin hansı texnologiyadan istifadə etdiyini də nəzərə almağa başlayır. Müasir suvarma sistemləri quraşdıran, lazer mala texnologiyasından istifadə edən, sertifikatlı toxum əkən və müasir aqrotexniki tədbirləri həyata keçirən fermerlər daha yüksək əmsalla subsidiya alacaqlar.
Bu yanaşma kənd təsərrüfatında keyfiyyətə əsaslanan rəqabət mühitinin formalaşdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Başqa sözlə, dövlət artıq daha çox torpaq əkənləri deyil, daha səmərəli və daha məhsuldar istehsal quranları stimullaşdırmağa çalışır.
Dəstək mexanizmlərinin genişləndirilməsi də bu məqsədə xidmət edir. Texnika və qoşquların alınmasına güzəştlərin davam etdirilməsi, kredit faizlərinin subsidiyalaşdırılması və yeni texnologiyalara keçid üçün əlavə təşviqlərin tətbiqi fermerlərin investisiya imkanlarını artıracaq. Bu isə kənd təsərrüfatında texnoloji modernləşməni sürətləndirə bilər.
Ən maraqlı yeniliklərdən biri isə subsidiya sisteminin emal mərhələsinə qədər genişləndirilməsi planıdır. İndiyədək əsas diqqət xammal istehsalına yönəlirdisə, gələcəkdə mahlıc, iplik və digər emal məhsulları istehsalçıları da dövlət dəstəyindən yararlana biləcəklər. Bu isə pambıqçılığın yalnız aqrar sahə deyil, aqrar-sənaye kompleksi kimi inkişaf etdirilməsi siyasətinin göstəricisidir.
Əslində son günlər açıqlanan qərarlar vahid strategiyanın tərkib hissəsidir. Mingəçevir Sənaye Parkında yeni tekstil müəssisələrinin yaradılması, pambıqdan hazır tekstil məhsuluna qədər tam istehsal zəncirinin formalaşdırılması və indi də müasir suvarma texnologiyalarının genişləndirilməsi bir-birini tamamlayan addımlardır. Məqsəd Azərbaycanın pambığı sadəcə xammal kimi deyil, yüksək əlavə dəyər yaradan sənaye məhsulu kimi iqtisadi dövriyyəyə daxil etməkdir.
Əgər qarşıya qoyulan hədəflər reallaşarsa, 2030-cu ilə qədər Azərbaycan pambıqçılığı sovet dövrünün kəmiyyət modelindən tamamilə uzaqlaşaraq, müasir texnologiyalar, yüksək məhsuldarlıq və ixracyönümlü emal sənayesi üzərində qurulan yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoya bilər. Bu isə həm kənd yerlərində gəlirlərin artması, həm qeyri-neft ixracının genişlənməsi, həm də ölkənin ərzaq və iqtisadi təhlükəsizliyinin möhkəmlənməsi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır.
Nuray, Aznews.az