Qəfil çəki artımı hər zaman yağlanma demək deyil. Bəzən tərəzidəki artım orqanizmdə mayenin həddindən artıq toplanması ilə bağlı olur. Xüsusilə ayaq, topuq, əl, üz və qarında yaranan şişkinliklə birlikdə çəkinin qısa müddətdə artması diqqətdən kənarda qalmamalıdır.
Belə hallarda ilk növbədə böyrəklər, ürək və qaraciyər nəzərdən keçirilən orqanlar sırasındadır. Böyrəklər artıq su və duzu kifayət qədər xaric edə bilmədikdə bədəndə maye yığılır; bu zaman xüsusilə ayaqlarda və göz ətrafında şişkinlik, bəzi hallarda isə sürətli çəki artımı müşahidə oluna bilər.
Ürəkdə problem olduqda qan dövranının zəifləməsi mayenin ayaqlarda, topuqlarda və bəzən qarın nahiyəsində toplanmasına səbəb ola bilər. Ürək çatışmazlığında sürətli çəki artımı maye yığılmasının göstəricilərindən biri kimi qiymətləndirilir. Bununla yanaşı, təngnəfəslik, xüsusilə uzanarkən nəfəs almaqda çətinlik və davamlı yorğunluq da yarana bilər.
Qaraciyər xəstəlikləri, xüsusilə sirroz zamanı isə qarın boşluğunda maye toplanması - assit - yarana bilər. Qarın böyüyür, bel çevrəsi artır və insan bunu bəzən adi kökəlmə kimi qəbul edir. Lakin assit zamanı artım yağ toxumasının çoxalmasından deyil, maye yığılmasından qaynaqlanır.
Bununla belə, hər şişkinliyi bu üç orqanla əlaqələndirmək düzgün deyil. Uzun müddət ayaqüstə qalmaq və ya oturmaq, çox duzlu qidalar, bəzi dərmanlar, venoz çatışmazlıq, hormonal dəyişikliklər, qalxanabənzər vəzin problemləri və digər səbəblər də ödem yarada bilər.
Xüsusilə şişkinlik qəfil yaranıbsa, sürətlə artırsa və ya çəki bir neçə gün ərzində nəzərəçarpacaq dərəcədə yüksəlibsə, səbəbi yalnız pəhriz və ya az hərəkətlə izah etmək olmaz. Nəfəs darlığı, sinə ağrısı, ürəkdöyünmə, bir ayaqda qəfil şiş və ağrı kimi əlamətlər isə təcili tibbi qiymətləndirmə tələb edə bilər.
Bu səbəbdən qəfil kökəlmə və davamlı şişkinlik zamanı özbaşına sidikqovucu dərman qəbul etmək əvəzinə həkim müayinəsindən keçmək daha məqsədəuyğundur. Çünki müalicə şişkinliyin özünə deyil, onun əsas səbəbinə uyğun seçilməlidir.
Nuray,
AzNews.az