Asiya-Sakit okean regionunun fond bazarlarında əsas indekslər üzrə əsasən müsbət dinamika müşahidə olunub.
Yaponiyanın “Nikkei 225” indeksi 1 728,15 bənd və ya 2,53% artaraq 70 037,61 bəndə, “TOPIX” indeksi isə 47,57 bənd və ya 1,16% yüksələrək 4 138,57 bəndə çatıb.
Honq-Konqun “Hang Seng” indeksi 68,47 bənd və ya 0,29% azalaraq 23 903,82 bəndə düşüb. Avstraliyanın “S&P/ASX 200” indeksi 0,13% artaraq 8 693,50 bənd təşkil edib. Çinin “CSI 300” indeksi üzrə son göstərici sentyabrın 30-na aiddir.
Asiya bazarlarına əsas dəstəyi ABŞ-da sentyabr üzrə məşğulluğun gözləniləndən xeyli zəif artması verib. Bu göstəricidən sonra FED-in oktyabrda faiz dərəcəsini yenidən artıracağına dair gözləntilər əhəmiyyətli dərəcədə zəifləyib. Yaponiyada isə alışların güclənməsi fonunda “Nikkei 225” regionun əsas indeksləri arasında ən böyük artım nümayiş etdirib.
Burada bazarların reaksiyasını başa düşmək üçün əsas məsələ Yaponiyanın və digər Asiya ölkələrinin iqtisadi göstəricilərindən daha çox ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin faiz siyasətidir.
ABŞ-da məşğulluğun gözləniləndən zəif artması investorların Fed-in sərt pul siyasətini davam etdirməsi ehtimalını aşağı salıb. Faizlərin daha yüksək səviyyəyə qaldırılması gözləntisi zəiflədikdə isə investorlar səhmlər kimi riskli aktivlərə daha rahat yönəlirlər. Asiya fond bazarlarında müsbət dinamikanın əsas izahı budur.
Yaponiyanın Nikkei 225 indeksinin 2,53% yüksəlməsi xüsusilə diqqət çəkir. 70 min bənd səviyyəsinin üzərinə çıxması Yaponiya səhmlərinə marağın gücləndiyini göstərir. TOPIX-in də artması yüksəlişin yalnız ayrı-ayrı şirkətlərlə məhdudlaşmadığını göstərən əlavə göstəricidir.
Amma bütün region eyni istiqamətdə hərəkət etməyib. Hang Seng-in 0,29% geriləməsi Asiya bazarlarının vahid mənzərə yaratmadığını göstərir. Deməli, ABŞ-dakı faiz gözləntiləri ümumi müsbət fon yaratsa da, hər bir bazarın öz daxili iqtisadi və korporativ amilləri də nəticəyə təsir edir.
Burada daha böyük mənzərə isə budur:
ABŞ-dan gələn zəif iqtisadi xəbər Asiya fond bazarları üçün yaxşı xəbər kimi qəbul edilir.
Bu, ilk baxışda paradoksal görünür. Lakin səbəb sadədir: investorlar üçün iqtisadi göstəricinin zəifləməsi Fed-in faizləri daha da artırmaması ehtimalını yüksəldirsə, həmin “pis xəbər” maliyyə bazarında müsbət reaksiya doğura bilir.
Lakin bu prosesin ikinci tərəfi də var. Əmək bazarının həddindən artıq zəifləməsi ABŞ iqtisadiyyatında real soyumanın başladığına işarə edə bilər. Bu halda investorların reaksiyası sonradan dəyişə bilər.
Ona görə hazırkı yüksəlişi “Asiya iqtisadiyyatları güclənir” kimi deyil, daha çox “Fed-in faiz siyasətinə dair gözləntilər dəyişir və investorlar bundan faydalanır” kimi oxumaq daha düzgündür.
Nuray
Aznews.az