Bu ilin yanvar-avqust aylarında Azərbaycanda əmlak sığortası üzrə 196,578 milyon manat sığorta haqqı toplanılıb.
Aznews.az Azərbaycan Mərkəzi Bankına (AMB) istinadən xəbər verir ki, bu, 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 21,9 % çoxdur.
Hesabat dövründə əmlak sığortası üzrə ödənişlərin məbləği 32,163 milyon manat təşkil edib. Bu isə 1 il əvvələ nisbətən 16,5 % çoxdur.
8 ayda əmlak sığortası üzrə toplanmış hər 100 manat sığorta haqqının 16,4 manatı ödəniş edilib. Bu göstərici 1 il bundan əvvəl 17,1 manat olub.
Xatırladaq ki, bu ilin yanvar-avqust aylarında Azərbaycandakı 16 sığorta şirkətinin xətti ilə 1 milyard 115,395 milyon manat sığorta haqqı toplanılıb. Bu, ötən ilin eyni dövrünə nisbətən 6,4 % çoxdur.
Hesabat dövründə sığorta şirkətlərinin həyata keçirdikləri ödənişlərin məbləği isə 773,153 milyon manat təşkil edib. Bu isə illik müqayisədə 28,1 % çoxdur. Sığorta bazarında toplanmış hər 100 manat sığorta haqqının 69,3 manatı ödəniş edilib. Ötən ilin 8 ayında bu göstərici 57,6 manat olub.
Burada diqqət çəkən əsas məqam əmlak sığortasının sürətlə böyüməsi ilə yanaşı, ödənişlərin haqlardan daha yavaş artmasıdır.
Yanvar-avqust aylarında əmlak sığortası üzrə 196,6 milyon manat haqq toplanıb. Bu, illik 21,9 faiz artım deməkdir. Ödənişlər isə 32,2 milyon manat olmaqla 16,5 faiz artıb. Yəni sığorta şirkətlərinin əmlak sığortasından topladığı vəsaitin artım tempi ödənişlərin artım tempini təxminən 5,4 faiz bəndi üstələyib.
Daha maraqlısı 100 manatlıq sığorta haqqına düşən ödənişdir. Ötən ilin yanvar-avqustunda hər 100 manatın 17,1 manatı ödənilirdisə, bu il həmin göstərici 16,4 manata düşüb. Başqa sözlə, əmlak sığortasında yığımlar sürətlə artır, lakin ödənişlərin yığımlara nisbəti azalır.
Bunu avtomatik olaraq sığorta şirkətlərinin daha çox qazandığı kimi şərh etmək olmaz. Çünki sığorta haqqı ilə ödəniş arasındakı fərq şirkətlərin xalis mənfəəti deyil. Buradan agentlik və broker xərcləri, inzibati xərclər, təkrarsığorta, ehtiyatların formalaşdırılması və digər xərclər çıxılır.
Amma bazarın ümumi mənzərəsində daha maraqlı ziddiyyət var. Bütün sığorta bazarında 8 ayda yığımlar 6,4 faiz artdığı halda ödənişlər 28,1 faiz artıb. Nəticədə hər 100 manat sığorta haqqına düşən ödəniş 57,6 manatdan 69,3 manata yüksəlib.
Deməli, əmlak sığortası ilə bütövlükdə sığorta bazarının dinamikası eyni deyil. Ümumi bazarda ödənişlərin daha sürətli artması sığortaçıların müştərilər qarşısında faktiki öhdəliklərinin əhəmiyyətli dərəcədə artdığını göstərir. Əmlak sığortasında isə əksinə, yığımların artımı ödənişlərin artımını qabaqlayır.
Burada Azərbaycanın sığorta bazarı üçün əsas sual yaranır: əmlak sığortasında yığımların 21,9 faiz artmasının səbəbi sığortalanan əmlakların sayının artmasıdır, sığorta tariflərinin yüksəlməsidir, yoxsa hər ikisi?
Əgər artım əsasən sığortalanan əmlakların və sığorta müqavilələrinin sayının çoxalması hesabına baş verirsə, bu, sığorta mədəniyyətinin genişləndiyini göstərə bilər. Yox, əgər əsas səbəb tariflərin yüksəlməsidirsə, onda 21,9 faizlik artımı bazarın real genişlənməsi kimi qiymətləndirmək ehtiyat tələb edir.
Bir başqa məsələ də məcburi əmlak sığortasıdır. Azərbaycanda daşınmaz əmlakın icbari sığortası geniş potensiala malik olsa da, faktiki sığortalanma səviyyəsi ilə ölkədə mövcud daşınmaz əmlak fondu arasında hələ də ciddi fərq məsələsi qalır.
Ona görə bu rəqəmlərə yalnız “sığorta bazarı böyüyür” prizmasından baxmaq kifayət deyil. Əsas göstərici həm də budur: Azərbaycan vətəndaşı sığortaya pul ödədikdən sonra sığorta hadisəsi baş verdikdə həmin pulun qarşılığını nə dərəcədə tez və ədalətli şəkildə ala bilir?
Çünki sığorta bazarının həqiqi gücü təkcə 196,6 milyon manat toplamaqla deyil, sığortalının risk baş verdiyi zaman ona 32,2 milyon manatın necə və hansı şərtlərlə qaytarılması ilə ölçülür.
Nuray
Aznews.az