Bu ilin yanvar-avqust aylarında Azərbaycanda qeyri-həyat sığortası növlərinin hesabına 475,968 milyon manat sığorta haqqı toplanılıb.
Aznews.az Azərbaycan Mərkəzi Bankına (AMB) istinadən xəbər verir ki, bu, 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 4,8 % çoxdur.
Hesabat dövründə qeyri-həyat sığortası növləri üzrə ödənişlər isə 16,2 % artaraq 204,727 milyon manata çatıb.
Beləliklə, 8 ayda qeyri-həyat sığortası bazarında toplanmış hər 100 manat sığorta haqqının 43 manatı müştərilərə geri ödənilib. Bu rəqəm 1 il bundan əvvəl 38,8 manat olub.
Xatırladaq ki, bu ilin yanvar-avqust aylarında Azərbaycandakı 16 sığorta şirkətinin xətti ilə 1 milyard 115,395 milyon manat sığorta haqqı toplanılıb. Bu, ötən ilin eyni dövrünə nisbətən 6,4 % çoxdur.
Hesabat dövründə sığorta şirkətlərinin həyata keçirdikləri ödənişlərin məbləği isə 773,153 milyon manat təşkil edib. Bu isə illik müqayisədə 28,1 % çoxdur.
8 ay ərzində sığorta bazarında toplanmış hər 100 manat sığorta haqqının 69,3 manatı ödəniş edilib. Ötən ilin eyni dövründə bu göstərici 57,6 manat olub.
Bu rəqəmlərdə diqqət çəkən əsas məqam qeyri-həyat sığortasında ödənişlərin yığımlardan xeyli daha sürətlə artmasıdır.
Yanvar-avqust aylarında qeyri-həyat sığortası üzrə 475,97 milyon manat sığorta haqqı toplanıb və artım cəmi 4,8 faiz olub. Buna qarşılıq, müştərilərə edilən ödənişlər 16,2 faiz artaraq 204,73 milyon manata çatıb. Nəticədə hər 100 manat sığorta haqqına qarşılıq 43 manat ödəniş edilib. Ötən il bu rəqəm 38,8 manat idi.
Bu, sadəcə nominal artım deyil. Qeyri-həyat sığortasında ödəniş yükünün yüksəldiyini göstərən göstəricidir. Başqa sözlə, sığorta şirkətləri topladıqları hər 100 manatın daha böyük hissəsini müştərilərə qaytarırlar.
Amma burada daha böyük mənzərə xüsusilə maraqlıdır. Bütün sığorta bazarında yığımlar 6,4 faiz artdığı halda ödənişlər 28,1 faiz artıb. Nəticədə ödənişlərin yığımlara nisbəti 57,6 faizdən 69,3 faizə yüksəlib.
Bu rəqəmlər bazarda risklərin reallaşmasının artdığını göstərə bilər. Lakin təkcə bu statistikadan səbəbi müəyyən etmək mümkün deyil. Ödənişlərin artmasına sığorta hadisələrinin sayının çoxalması, ayrı-ayrı iri zərərlər, tarif və portfel strukturundakı dəyişikliklər və digər amillər təsir edə bilər.
Digər tərəfdən, qeyri-həyat sığortasında yığımların 4,8 faiz artması ilə ödənişlərin 16,2 faiz artması arasında 11,4 faiz bəndlik fərq yaranıb. Bu, sığortaçıların gəlirlərinin eyni templə böyümədiyi halda öhdəliklərinin daha sürətlə artdığını göstərir.
Burada əmlak sığortası ilə müqayisə də maraqlıdır. Əmlak sığortasında yığımlar 21,9 faiz, ödənişlər isə 16,5 faiz artmışdı. Qeyri-həyat sığortasının bütövlükdə isə əks istiqamətdə hərəkət etdiyini görürük: yığımlar 4,8 faiz, ödənişlər 16,2 faiz artıb.
Deməli, qeyri-həyat sığortasının daxilində də proseslər eyni deyil. Əmlak sığortasındakı yüksək yığım artımı ümumi qeyri-həyat seqmentinin zəif 4,8 faizlik artımını kompensasiya edə bilmir.
Məncə, bu statistikanın ən ciddi sualı budur: Azərbaycanın sığorta bazarında yığımlar niyə ödənişlər qədər sürətlə artmır?
Əgər sığorta bazarının əsas məqsədi riskləri bölüşdürməkdirsə, ödənişlərin artması müəyyən mənada bazarın işlədiyini göstərə bilər. Amma ödənişlərin artımı uzun müddət yığımların artımını qabaqlayarsa, bu, sığorta şirkətlərinin maliyyə dayanıqlığı və tarif siyasəti baxımından ayrıca araşdırılmalı məsələdir.
Yəni 2026-cı ilin 8 aylıq statistikası bizə bir tərəfdən sığorta bazarının böyüdüyünü, digər tərəfdən isə müştərilərə geri qaytarılan vəsaitin daha sürətlə artdığını göstərir. Əsl mənzərəni isə sığorta növləri üzrə yığım, ödəniş, hadisələrin sayı və orta ödəniş göstəricilərini birlikdə təhlil etdikdə görmək mümkün olacaq.
Nuray
Aznews.az