Dünya əmtəə bazarlarında qiymətli metalların qiymətində artım qeydə alınıb. Nyu-Yorkun COMEX əmtəə birjasında 2026-cı ilin dekabr ayı üzrə qızıl fyuçersləri 1,13 faiz bahalaşaraq bir troya unsiyası üçün 4 204 dollara, gümüş fyuçersləri isə 1,78 faiz artaraq 60,48 dollara çatıb. Hər iki metalın qiymətində yüksəliş investorların bazar gözləntiləri, faiz dərəcələri ilə bağlı proqnozlar və qlobal iqtisadi risklər fonunda qiymətli aktivlərə marağın dəyişməsi baxımından diqqət çəkir.
Qızılın qiymətinə təsir göstərən əsas amillərdən biri ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin pul siyasəti ilə bağlı gözləntilərdir. Faiz dərəcələrinin aşağı düşməsi ehtimalı gücləndikdə, faiz gətirməyən aktiv olan qızıl investorlar üçün daha cəlbedici ola bilər. Əksinə, yüksək faiz dərəcələri və dolların möhkəmlənməsi adətən qiymətli metalın bahalaşmasını məhdudlaşdıran amillər sırasında yer alır. Buna görə də qızılın gündəlik qiymət dəyişikliklərini qiymətləndirərkən yalnız birja göstəricilərinə deyil, ABŞ-dan açıqlanan inflyasiya, məşğulluq və iqtisadi artım məlumatlarına da diqqət yetirmək vacibdir.
Qızılın investisiya baxımından əsas üstünlüyü qeyri-müəyyənlik dövrlərində kapitalın qorunması vasitəsi kimi qəbul edilməsidir. Geosiyasi gərginliklər, ticarət mübahisələri, dövlət borclarının artması və maliyyə bazarlarında dəyişkənlik investorların portfellərində daha müdafiə xarakterli aktivlərə üstünlük verməsinə səbəb ola bilər. Bununla belə, qızılın qiymətinin artması həmişə böhran təhlükəsinin güclənməsi demək deyil. Qiymət dinamikası eyni zamanda valyuta bazarındakı dəyişikliklərdən, fond bazarlarında mənfəət götürmə əməliyyatlarından və fyuçers müqavilələri üzrə mövqelərin yenidən qurulmasından da təsirlənir.
Gümüşün qızıldan daha yüksək faizlə bahalaşması da bazar iştirakçılarının diqqətindən kənarda qalmamalıdır. Gümüş həm investisiya aktividir, həm də sənayedə geniş istifadə olunur. Günəş panellərinin istehsalı, elektronika və elektrik avadanlıqları bu metalın əsas tətbiq sahələri arasındadır. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin enerji keçidi ilə bağlı təhlilləri bərpaolunan enerji texnologiyalarının genişlənməsinin sənaye xammalına tələbatı artırdığını göstərir. Bununla belə, gümüşün qiyməti qlobal sənaye istehsalının vəziyyətinə daha həssas olduğundan onun bazarında dəyişkənlik qızılla müqayisədə daha yüksək ola bilər.
Qiymətli metalların bahalaşmasının davamlı olub-olmayacağını müəyyənləşdirmək üçün bir neçə göstəricinin birlikdə izlənməsi lazımdır. ABŞ dollarının məzənnəsi, real istiqraz gəlirliliyi, mərkəzi bankların qızıl ehtiyatları, investisiya fondlarının mövqeləri və sənaye tələbatı bu baxımdan mühüm əhəmiyyət daşıyır. Qızıl və gümüşün qiymətlərində qısamüddətli artım uzunmüddətli yüksəliş trendinin formalaşdığını təsdiqləmək üçün kifayət deyil. Bunun üçün qiymət dinamikasının növbəti dövrlərdə hansı istiqamətdə dəyişdiyi və artımın fundamental iqtisadi göstəricilərlə nə dərəcədə dəstəkləndiyi qiymətləndirilməlidir.
Nuray
Aznews.az