2025-ci ildə Laçın rayonunda 83,5 min manat dəyərində mebel istehsal edilib ki, bu da əvvəlki illə müqayisədə 31 dəfə çoxdur. Bununla yanaşı, rayonda ümumi sənaye məhsullarının istehsalı 59 milyon 539,7 min manat təşkil edib və illik müqayisədə 8,2% azalıb. Sənaye istehsalının strukturunda elektrik enerjisi, qaz və buxar istehsalı, bölüşdürülməsi və təchizatı əsas paya malik olub. Mədənçıxarma sənayesində artım qeydə alınsa da, emal sənayesində istehsalın azalması Laçının sənaye sektorunda fərqli istiqamətlər üzrə müxtəlif dinamikanın formalaşdığını göstərir.
Mebel istehsalının bir il ərzində 31 dəfə artması rayonun qeyri-enerji istehsalı sahələrinin inkişafı baxımından diqqətçəkən göstəricidir. Bununla belə, istehsalın ümumi dəyərinin 83,5 min manat olması bu sahənin hələ ilkin mərhələdə olduğunu göstərir. Kiçik başlanğıc göstəriciləri yüksək faizli artıma səbəb ola bilər, buna görə də artım tempini istehsalın mütləq həcmi ilə birlikdə qiymətləndirmək vacibdir. Əsas məsələ mebel istehsalının təsadüfi və ya məhdud həcmli fəaliyyət olaraq qalmaması, davamlı sifarişlərə və bazar tələbinə əsaslanan istehsal istiqamətinə çevrilməsidir.
Laçında mebel istehsalının genişləndirilməsi üçün müəyyən iqtisadi imkanlar mövcuddur. Yaşayış məntəqələrinin bərpası, yeni infrastruktur obyektlərinin yaradılması və xidmət sektorunun inkişafı mebel və digər məişət avadanlıqlarına tələbat formalaşdıra bilər. Yerli istehsalın inkişafı bu tələbatın bir hissəsinin rayon daxilində qarşılanmasına, kiçik sahibkarlıq fəaliyyətinin genişlənməsinə və yeni iş yerlərinin yaradılmasına şərait yarada bilər. Lakin bunun üçün xammal təminatı, müasir avadanlıq, peşəkar kadrlar, istehsal xərclərinin optimallaşdırılması və satış kanallarının qurulması vacibdir.
Ümumi sənaye istehsalının 8,2% azalması isə rayonun iqtisadi fəaliyyətini yalnız ayrı-ayrı sahələrdəki artım əsasında qiymətləndirməyin kifayət etmədiyini göstərir. Laçında sənaye məhsullarının dəyərinin 47 milyon 227,8 min manatını elektrik enerjisi, qaz və buxar istehsalı, bölüşdürülməsi və təchizatı təşkil edib. Bu sahədə istehsalın 6,6% azalması ümumi sənaye göstəricisinə əhəmiyyətli təsir göstərmiş ola bilər. Enerji sektorunun ümumi istehsalda yüksək paya malik olması həmin sahədəki dəyişikliklərin rayonun sənaye statistikasında daha aydın əks olunmasına səbəb olur.
Mədənçıxarma sənayesində istehsalın 15,6% artaraq 7 milyon 617,5 min manata çatması isə fərqli dinamikanı nümayiş etdirir. Bununla belə, mədənçıxarma sahəsindəki artım digər istiqamətlərdəki azalmaları tam kompensasiya etməyib. Emal sənayesində istehsalın 39% azalaraq 4 milyon 624,2 min manata enməsi xüsusilə diqqət çəkir. Bu dəyişiklik emal sektorunun inkişaf tempinin və istehsal strukturunun ayrıca araşdırılmasını zəruri edir. Mövcud məlumatlar azalmanın konkret səbəblərini müəyyənləşdirməyə imkan vermədiyindən bunu birbaşa tələb, investisiya və ya istehsal gücləri ilə əlaqələndirmək düzgün olmaz.
Su təchizatı, tullantıların təmizlənməsi və emalı sahəsində istehsalın 21,2% artaraq 70,2 min manata çatması da rayonun sənaye strukturunda müxtəlif istiqamətlərin inkişaf etdiyini göstərir. Bu xidmətlər yaşayış məntəqələrinin və istehsal müəssisələrinin normal fəaliyyəti üçün vacibdir. Ərazilərdə məskunlaşma və iqtisadi aktivlik genişləndikcə su təchizatı, tullantıların idarə olunması və ekoloji infrastrukturun əhəmiyyəti də artır. Bu sahələrdə dayanıqlı xidmətlərin qurulması uzunmüddətli iqtisadi inkişafı dəstəkləyən amillərdəndir.
Laçının sənaye potensialının gücləndirilməsi üçün əsas istiqamətlərdən biri iqtisadi fəaliyyətin daha şaxələndirilmiş strukturunun formalaşdırılmasıdır. Enerji və mədənçıxarma sahələri sənaye istehsalında mühüm yer tutsa da, emal müəssisələrinin, mebel istehsalının və digər kiçik sənaye sahələrinin genişlənməsi yerli iqtisadi əlaqələri gücləndirə bilər. Bu proses yalnız istehsal həcmlərinin artması ilə deyil, həm də yerli xammaldan istifadə, əmək məhsuldarlığı, iş yerlərinin sayı və müəssisələrin bazarda davamlı fəaliyyəti ilə qiymətləndirilməlidir.
Beləliklə, 2025-ci ildə Laçında mebel istehsalının kəskin artması yeni istehsal istiqamətlərinin formalaşması baxımından diqqətəlayiq olsa da, ümumi sənaye istehsalının azalması sektorlar üzrə balanslı inkişafın vacibliyini göstərir. Növbəti mərhələdə əsas məqsəd mövcud sənaye imkanlarını genişləndirməklə yanaşı, emal sənayesində istehsalın bərpasına, kiçik və orta sahibkarlığın inkişafına və yerli bazarla istehsalçılar arasında əlaqələrin gücləndirilməsinə nail olmaqdır. Bu yanaşma Laçında iqtisadi fəallığın daha dayanıqlı əsaslar üzərində inkişafına töhfə verə bilər.
Nuray,
AzNews.az