2025-ci ildə Xankəndi şəhərində emal sənayesi məhsullarının istehsalının dəyəri 9 milyon 358,5 min manata çatıb. Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatları əsasında aparılan hesablamalara görə, bu, 2024-cü ilin göstəricisindən 8,6 dəfə çoxdur. Ümumilikdə şəhərdə sənaye məhsullarının istehsalı 9 milyon 659,7 min manat təşkil edib ki, bu da əvvəlki illə müqayisədə 6,6 dəfə artım deməkdir. İstehsalın strukturunda toxuculuq sənayesi və mebel istehsalı əsas paya malik olub, hesabat dövründə nəqliyyat vasitələri, elektrik avadanlıqları və qida məhsulları istehsalı kimi yeni istiqamətlər üzrə də fəaliyyət qeydə alınıb.
Xankəndidə emal sənayesinin qısa müddətdə əhəmiyyətli artım göstərməsi şəhərin iqtisadi fəaliyyətinin bərpası və istehsal potensialının formalaşması baxımından diqqətəlayiqdir. Bununla belə, artım tempini qiymətləndirərkən əvvəlki ilin müqayisə bazasını nəzərə almaq vacibdir. Başlanğıc göstəricisi nisbətən aşağı olduqda istehsalın bir neçə dəfə artması mümkündür. Buna görə də 8,6 dəfəlik artım yalnız faiz göstəricisi kimi deyil, istehsalın mütləq həcmi, müəssisələrin sayı və fəaliyyətin davamlılığı ilə birlikdə təhlil edilməlidir.
Toxuculuq sənayesinin 3 milyon 27,4 min manatlıq istehsalla emal sənayesində əsas istiqamətlərdən birinə çevrilməsi diqqət çəkir. Bu sahədə istehsalın əvvəlki illə müqayisədə 6,4 dəfə artması yerli istehsal imkanlarının genişləndiyini göstərir. Toxuculuq sənayesi xammal təminatı, tikiş və emal müəssisələri, qablaşdırma, logistika və satış şəbəkələri ilə əlaqəli olduğu üçün digər iqtisadi sahələrə də təsir göstərə bilər. Bu istiqamətdə davamlı inkişaf üçün məhsul keyfiyyətinin qorunması, istehsal xərclərinin optimallaşdırılması və sabit sifariş bazasının formalaşdırılması mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Mebel istehsalının 3 milyon 22,1 min manata çatması və beş dəfə artması da şəhərin emal sənayesində diqqətçəkən nəticələrdəndir. Toxuculuqla yanaşı, mebel istehsalının da yüksək paya malik olması emal sektorunun bir neçə istiqamət üzrə inkişaf etdiyini göstərir. Mebel istehsalının genişlənməsi yaşayış məntəqələrinin qurulması, müəssisələrin və xidmət obyektlərinin fəaliyyəti ilə bağlı tələbatın bir hissəsinin yerli istehsal hesabına qarşılanmasına imkan yarada bilər. Bununla belə, bu imkanların reallaşması xammalın əlçatanlığından, müasir avadanlıqlardan, peşəkar kadrların hazırlanmasından və məhsulların bazarda rəqabət qabiliyyətindən asılıdır.
Hesabat dövründə nəqliyyat vasitələrinin istehsalı üzrə 1 milyon 613,9 min manat, elektrik avadanlıqlarının istehsalı üzrə isə 1 milyon 144,6 min manatlıq məhsul qeydə alınıb. Əvvəlki ildə bu istiqamətlərdə istehsalın olmaması yeni fəaliyyət sahələrinin formalaşması baxımından əhəmiyyətlidir. Bu sahələrin inkişafı daha mürəkkəb texnoloji proseslərin mənimsənilməsi, ixtisaslı əmək resurslarının cəlb edilməsi və təchizat əlaqələrinin qurulması üçün imkanlar yarada bilər. Lakin birillik statistik göstərici bu istehsal istiqamətlərinin artıq uzunmüddətli və sabit fəaliyyətə malik olduğunu deməyə əsas vermir. Növbəti illərdə istehsalın davam etməsi və həcmlərinin genişlənməsi onların iqtisadi dayanıqlığını qiymətləndirmək üçün əsas meyar olacaq.
Qida məhsulları istehsalının 285,8 min manat, geyim istehsalının isə 221,6 min manat təşkil etməsi emal sənayesinin daha geniş məhsul çeşidi üzrə formalaşdığını göstərir. Geyim istehsalında 12,3 dəfəlik artım qeydə alınıb. Qida və geyim kimi gündəlik tələbatla əlaqəli sahələrin inkişafı yerli məşğulluğun genişlənməsinə və daxili bazarın təminatına töhfə verə bilər. Bunun üçün müəssisələrin xammal təchizatının sabitliyi, məhsul standartlarına uyğunluq və satış kanallarına çıxış imkanları mühüm rol oynayır.
Xankəndidə ümumi sənaye istehsalının 9 milyon 659,7 min manat olması və bunun 9 milyon 358,5 min manatının emal sənayesinin payına düşməsi şəhərin sənaye strukturunda emal fəaliyyətinin üstün mövqeyini göstərir. Digər tərəfdən, su təchizatı, tullantıların təmizlənməsi və emalı sahəsində istehsalın 301,2 min manat təşkil etməsi, əvvəlki illə müqayisədə 16,2% azalması əlavə təhlilə ehtiyac yaradır. Bu göstərici özlüyündə xidmətlərin keyfiyyətinin və ya əhatə dairəsinin zəiflədiyini sübut etmir; istehsal dəyərinə təsir edən amilləri müəyyənləşdirmək üçün sahə üzrə daha ətraflı məlumatlar tələb olunur.
Xankəndidə sənaye fəaliyyətinin genişlənməsi şəhərin iqtisadi həyatının canlandırılması, yeni iş yerlərinin yaradılması və yerli sahibkarlıq imkanlarının artırılması baxımından əhəmiyyət daşıyır. Bununla belə, uzunmüddətli inkişaf yalnız istehsal göstəricilərinin yüksəlməsi ilə deyil, müəssisələrin məhsuldarlığı, əmək bazarına təsiri, investisiyaların davamlılığı və istehsal olunan məhsulların satış imkanları ilə ölçülür. Yerli təchizatçılarla əlaqələrin gücləndirilməsi, peşə təhsilinin istehsal ehtiyaclarına uyğunlaşdırılması və özəl investisiyaların təşviqi bu prosesin iqtisadi nəticələrini daha da genişləndirə bilər.
Beləliklə, 2025-ci ildə Xankəndidə emal sənayesinin 8,6 dəfə, ümumi sənaye istehsalının isə 6,6 dəfə artması şəhərin istehsal potensialının genişləndiyini göstərən mühüm göstəricilərdir. Toxuculuq və mebel istehsalının aparıcı mövqeyi ilə yanaşı, yeni sənaye istiqamətlərinin yaranması iqtisadi strukturun şaxələndirilməsi üçün imkanlar formalaşdırır. Növbəti mərhələdə əsas vəzifə bu artımı davamlı istehsala, məhsuldarlığın yüksəlməsinə və yerli iqtisadi əlaqələrin güclənməsinə çevirməkdir.
Nuray,
AzNews.az