Əmtəə bazarlarında qızıl və gümüş fyuçerslərinin qiymətində artım qeydə alınıb. Nyu-Yorkun “COMEX” əmtəə birjasında 2026-cı ilin dekabr ayı üzrə qızıl fyuçersləri 0,27% bahalaşaraq bir troya unsiyası üçün 4 188,5 dollara, gümüş fyuçersləri isə 0,05% artaraq 59,56 dollara yüksəlib. Qiymət dəyişikliklərinin miqyası böyük olmasa da, bu dinamika qiymətli metallar bazarında investor gözləntilərinin və qlobal iqtisadi amillərin əhəmiyyətini göstərir.
Qızılın qiymətinə təsir edən əsas amillərdən biri ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) pul-kredit siyasətidir. Faiz dərəcələri yüksəldikdə və ya onların uzun müddət yüksək qalacağı gözlənildikdə, faiz gəliri gətirməyən qızılın alternativ aktivlərlə müqayisədə cəlbediciliyi azala bilər. Əksinə, faizlərin aşağı düşməsi ilə bağlı gözləntilər qızılın investisiya aləti kimi mövqeyini gücləndirə bilər. Bununla belə, qiymətli metalın hərəkəti yalnız faiz qərarlarından asılı deyil; inflyasiya gözləntiləri, dolların məzənnəsi və geosiyasi risklər də bazar iştirakçılarının qərarlarına təsir edir.
Son dövrdə ABŞ-da inflyasiya göstəriciləri və FED-in gələcək addımları bazarın diqqət mərkəzindədir. “Reuters”in 14 oktyabr 2026-cı il tarixli məlumatına görə, ABŞ-da sentyabr inflyasiyasının gözləntiləri üstələməsi dolların möhkəmlənməsinə və istiqraz gəlirliliyinin yüksəlməsinə səbəb olub. Bu amillər qiymətli metallara təzyiq göstərə bilər. Belə şəraitdə qızıl fyuçerslərində qeydə alınan ayrı-ayrı artımlar bazarda davamlı yüksəliş trendinin formalaşdığını təsdiqləmək üçün kifayət deyil. (Reuters)
Digər tərəfdən, qızılın uzunmüddətli tələbini dəstəkləyən struktur amillər qalmaqdadır. Mərkəzi banklar valyuta ehtiyatlarını şaxələndirmək və maliyyə risklərini azaltmaq məqsədilə qızılın ehtiyatlardakı payına diqqət yetirirlər. Dünya Qızıl Şurasının 2026-cı ilin ikinci rübünə dair hesabatına əsasən, mərkəzi bankların xalis qızıl alışları həmin dövrdə 289 tona çatıb. Bu göstərici birinci rüblə müqayisədə alışların əhəmiyyətli dərəcədə bərpa olunduğunu göstərir. Bununla yanaşı, 2026-cı ilin ilk yarısında ümumi xalis alışların əvvəlki illərin bəzi dövrləri ilə müqayisədə zəif olması bazarda tələbin sabit, lakin qeyri-bərabər xarakter daşıdığını göstərir. (Dünya Qızıl Şurası)
Gümüşün qiymətindəki artım da ayrıca diqqətə layiqdir. Qızıldan fərqli olaraq, gümüş həm investisiya, həm də sənaye metalı kimi istifadə olunur. Buna görə onun qiymətinə maliyyə bazarındakı gözləntilərlə yanaşı, sənaye istehsalı və texnologiya sektorundakı tələb də təsir edir. Qızıl və gümüşün eyni istiqamətdə hərəkət etməsi onların ümumi bazar amillərinə həssaslığını göstərsə də, bu iki metalın qiymət dinamikasının uzun müddət eyni qalacağına zəmanət vermir.
Azərbaycan üçün qlobal qızıl qiymətləri həm investisiya bazarı, həm də qızıl hasilatı və ixracından əldə olunan gəlirlər baxımından əhəmiyyətlidir. Dünya bazarında qiymətlərin yüksəlməsi hasilat həcmi və satış şərtləri dəyişmədiyi halda ixrac gəlirlərinə müsbət təsir göstərə bilər. Lakin faktiki iqtisadi nəticə təkcə birja qiymətindən deyil, hasilat xərclərindən, satış müqavilələrindən və qlobal tələbin vəziyyətindən də asılıdır. Eyni zamanda, dünya bazarındakı qiymət dəyişiklikləri yerli zərgərlik məhsullarının qiymətlərinə dərhal və eyni nisbətdə ötürülməyə bilər.
Beləliklə, qızılın 4 188,5 dollara yüksəlməsi bazardakı qısamüddətli hərəkətlərdən biridir. Qiymətlərin gələcək istiqamətini müəyyənləşdirmək üçün ABŞ-ın inflyasiya göstəriciləri, FED-in faiz siyasəti, dolların məzənnəsi və mərkəzi bankların qızıl alışları birlikdə qiymətləndirilməlidir. Geosiyasi qeyri-müəyyənlik və ehtiyatların şaxələndirilməsi qızıl üçün dəstəkləyici amillər olaraq qalsa da, yüksək faiz gözləntiləri və möhkəm dollar qiymətlərdə dalğalanmanı davam etdirə bilər.
Nuray,
AzNews.az