- İşin içi
- 11:57
- 468
Azərbaycandan Gürcüstana pul köçürmələri niyə azalıb? - ŞƏRH
Azərbaycanla Gürcüstan arasında pul köçürmələrinin istiqamətində fərqli dinamika müşahidə olunur. Avqust ayında Azərbaycandan Gürcüstana 2,98 milyon ABŞ dolları göndərilib və bu, illik müqayisədə 4,88 faiz azalma deməkdir. Eyni dövrdə Gürcüstandan Azərbaycana köçürmələr 6,40 milyon dollara yüksəlib və illik ifadədə 4,58 faiz artıb. Beləliklə, iki ölkə arasındakı pul axınında Azərbaycan istiqamətində 3,42 milyon dollarlıq müsbət fərq yaranıb.
Məbləğlərin özündən daha çox, bu dinamikanın qarşılıqlı iqtisadi əlaqələrin xarakteri baxımından nə ifadə etməsi diqqət çəkir. Gürcüstan Milli Bankının avqust statistikası ölkəyə daxil olan ümumi pul köçürmələrinin 295,17 milyon dollar olduğunu göstərir. Azərbaycan bu axının 1,01 faizini formalaşdırıb. Eyni zamanda, Gürcüstanın xaricdən aldığı pul köçürmələrinin ümumi həcmi illik 8,2 faiz azalıb. Bu azalma fonunda Azərbaycan istiqamətində geriləmənin nisbətən məhdud qalması iki ölkə arasında maliyyə və iqtisadi əlaqələrin müəyyən sabitliyini göstərən göstəricilərdən biri kimi qiymətləndirilə bilər.
Pul köçürmələri adətən əmək miqrasiyası, ailələrarası maliyyə dəstəyi və transsərhəd gəlir axınları ilə bağlı olur. Lakin Azərbaycan-Gürcüstan münasibətlərində bu göstəriciyə yalnız miqrasiya prizmasından yanaşmaq kifayət deyil. İki ölkə arasında ticarət, nəqliyyat, logistika, turizm və xidmət sektorlarında geniş əlaqələrin mövcudluğu fiziki şəxslərin və biznes iştirakçılarının maliyyə hərəkətlərinə də təsir göstərir. Buna görə pul köçürmələrinin aylıq dəyişməsi bütövlükdə iqtisadi münasibətlərin bütün mənzərəsini əks etdirməsə də, qarşılıqlı maliyyə əlaqələrinin müəyyən komponenti haqqında təsəvvür yaradır.
Gürcüstandan Azərbaycana köçürmələrin artması da bu baxımdan maraqlı göstəricidir. Avqust ayında 6,40 milyon dollarlıq axın Azərbaycana daxil olub ki, bu da ötən ilin eyni ayından 4,58 faiz çoxdur. Eyni zamanda, Gürcüstanın xaricə göndərdiyi pul vəsaitlərinin ümumi həcmi 33,6 milyon dollar təşkil edib və illik müqayisədə 5,8 faiz azalıb. Deməli, Gürcüstandan Azərbaycana yönələn köçürmələrin artımı həmin ölkənin ümumi xarici pul axınındakı zəifləmədən fərqli dinamika nümayiş etdirib.
Bu fərqin yaranmasında iqtisadi əlaqələrin coğrafiyası da rol oynaya bilər. Azərbaycan və Gürcüstan Cənubi Qafqazın əsas tranzit və logistika mərkəzlərindəndir. Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı və Gürcüstanın Qara dəniz limanları vasitəsilə formalaşan nəqliyyat bağlantıları iki ölkənin iqtisadi fəallığını bir-birinə daha sıx bağlayır. Orta Dəhlizin inkişafı ilə bu əlaqələrin əhatə dairəsi də genişlənir. Nəticədə nəqliyyat və logistika ilə yanaşı, xidmətlər, maliyyə əməliyyatları və biznes fəaliyyəti üzrə qarşılıqlı əlaqələrin artması üçün institusional baza möhkəmlənir.
Qlobal miqyasda isə pul köçürmələrinin dinamikası iqtisadi aktivliyin və miqrasiya axınlarının dəyişməsinə həssasdır. Dünya Bankı pul köçürmələrini inkişaf etməkdə olan ölkələr üçün mühüm xarici maliyyə mənbələrindən biri kimi qiymətləndirir. Belə vəsaitlər birbaşa investisiyadan fərqli olaraq daha çox ev təsərrüfatlarının gəlirlərinə daxil olur və istehlak, mənzil, təhsil və digər xərclərin maliyyələşdirilməsində istifadə edilə bilir. Buna görə köçürmələrin azalması yalnız maliyyə statistikasında dəyişiklik deyil, müəyyən hallarda ailələrin gəlir strukturundakı dəyişiklikləri də əks etdirə bilər.
Azərbaycan-Gürcüstan xəttində hazırkı göstəricilər isə daha çox qarşılıqlı iqtisadi bağlılığın davam etdiyini göstərir. Azərbaycandan Gürcüstana göndərilən vəsaitin azalmasına baxmayaraq, Gürcüstandan Azərbaycana axının artması nəticəsində ikitərəfli balans Azərbaycanın xeyrinə formalaşıb. Bununla belə, bir aylıq göstəricidən uzunmüddətli tendensiya çıxarmaq ehtiyatlı yanaşma tələb edir. Pul köçürmələri mövsümi faktorların, məzuniyyət və turizm dövrünün, valyuta məzənnələrinin və fərdi maliyyə qərarlarının təsiri altında dəyişə bilər.
Azərbaycan üçün daha geniş iqtisadi baxımdan əsas məsələ pul köçürmələrinin özündən çox, iki ölkə arasında real sektor əlaqələrinin dərinləşməsidir. Ticarət və investisiya dövriyyəsinin, logistika xidmətlərinin, turizm və digər xidmət sahələrinin inkişafı daha davamlı iqtisadi gəlir yaradan mexanizmlər formalaşdırır. Pul köçürmələri isə bu böyük iqtisadi əlaqələr sisteminin ayrıca maliyyə göstəricisi kimi çıxış edir.
Bu baxımdan avqust statistikası Azərbaycan-Gürcüstan iqtisadi münasibətlərində qarşılıqlı maliyyə axınlarının birtərəfli xarakter daşımadığını göstərir. Gürcüstandan Azərbaycana daxil olan vəsaitin Azərbaycandan Gürcüstana gedən məbləği üstələməsi hazırkı ay üzrə fərqli istiqamət formalaşdırıb. Qarşıdakı dövrdə bu göstəricinin ardıcıl aylarda necə dəyişməsi isə daha uzunmüddətli iqtisadi tendensiyanın müəyyənləşdirilməsi baxımından əsas indikatorlardan biri olacaq.
Nuray,
AzNews.az
.jpg)
.jpg)
.jpg)
