- Maraq dairəsi
- 16:11
- 444
Qaraciyəri qoruyan çay
Qaraciyərin sağlamlığını qorumaq üçün çay seçimi son dövrlərdə tez-tez müzakirə olunur. Xüsusilə yaşıl çayın tərkibindəki polifenollar səbəbindən qaraciyər funksiyasına mümkün təsirləri araşdırılıb. Lakin burada mühüm fərq var: adi dəmlənmiş çayın mümkün faydaları ilə yüksək dozalı bitki ekstraktlarının təsiri eyni deyil. Mütəxəssislər qaraciyər xəstəliklərinin müalicəsi üçün heç bir çayı əsas müalicə vasitəsi hesab etmirlər.
Yaşıl çay bu sahədə ən çox araşdırılan içkilərdən biridir. Onun tərkibində katexinlər və digər polifenollar var. İnsanlar üzərində aparılan araşdırmalar yaşıl çayın bəzi metabolik göstəricilərə müsbət təsir göstərə biləcəyini göstərsə də, qaraciyər xəstəliklərinin qarşısının alınması və ya müalicəsində konkret nəticə barədə kifayət qədər qəti sübut yoxdur. ABŞ Milli Tamamlayıcı və İnteqrativ Sağlamlıq Mərkəzi də yaşıl çayın bir çox sağlamlıq məqsədi üçün faydasına dair nəticələrin hələ qəti olmadığını bildirir.
Burada ən vacib məqam çayın hansı formada qəbul edilməsidir. Adi içki kimi dəmlənmiş yaşıl çay böyüklər üçün orta miqdarda qəbul edildikdə ümumilikdə təhlükəsiz hesab olunur. Lakin arıqlamaq və ya “qaraciyəri təmizləmək” məqsədilə satılan yüksək konsentrasiyalı yaşıl çay ekstraktları eyni dərəcədə təhlükəsiz deyil. Nadir hallarda belə məhsulların istifadəsi qaraciyər zədələnməsi ilə əlaqələndirilib.
Qara çay da Camellia sinensis bitkisindən hazırlanır və tərkibində müxtəlif polifenollar mövcuddur. Lakin qara çayın məhz qaraciyər xəstəliklərinə qarşı xüsusi müalicəvi üstünlüyünü təsdiqləyən kifayət qədər güclü klinik sübut yoxdur. Buna görə onu “qaraciyər dərmanı” kimi təqdim etmək düzgün olmaz.
Bitki çaylarına isə daha ehtiyatlı yanaşmaq lazımdır. “Təbii” olması məhsulun avtomatik olaraq təhlükəsiz olduğu anlamına gəlmir. Amerika Qaraciyər Xəstəliklərinin Öyrənilməsi Assosiasiyası dərman, bitki mənşəli məhsul və qida əlavələrinin qaraciyər zədələnməsinə səbəb ola biləcəyini qeyd edir. Xüsusilə tərkibi çoxsaylı bitkilərdən ibarət olan və yüksək dozada qəbul edilən məhsullarda riskləri əvvəlcədən müəyyənləşdirmək çətin ola bilər.
Qaraciyər problemi olan şəxslər üçün bu məsələ daha əhəmiyyətlidir. Hər hansı bitki çayını və ya əlavəni müalicə məqsədilə müntəzəm qəbul etməzdən əvvəl həkimlə məsləhətləşmək lazımdır. Çünki bəzi bitki məhsulları istifadə edilən dərmanlarla qarşılıqlı təsir göstərə və ya qaraciyərə əlavə yük yarada bilər.
Əslində qaraciyər sağlamlığı üçün əsas məsələ müəyyən bir çayın seçilməsi deyil, ümumi həyat tərzidir. Balanslı qidalanma, artıq çəkinin nəzarətdə saxlanılması, fiziki aktivlik, alkoqolun məhdudlaşdırılması və həkim tövsiyələrinin yerinə yetirilməsi qaraciyərin qorunmasında daha mühüm rol oynayır. Çay isə bu sağlam qidalanma modelinin sadəcə bir hissəsi ola bilər.
Beləliklə, qaraciyər üçün “ən faydalı çay” kimi konkret içkini göstərmək elmi baxımdan düzgün deyil. Adi yaşıl çay sağlam insan üçün uyğun içki seçimlərindən biri ola bilər, amma onu qaraciyəri təmizləyən və ya xəstəliyi müalicə edən vasitə kimi qəbul etmək olmaz. Xüsusilə yaşıl çay ekstraktları və müxtəlif konsentrat bitki əlavələri isə həkim məsləhəti olmadan istifadə edilməməlidir.
Nuray,
AzNews.az
.jpg)
