Həyatda daha az şeyə can atmaq trendə çevrilirmi?

Həyatda daha az şeyə can atmaq son illərdə fərdi davranışlarda və ictimai diskursda getdikcə daha görünən bir tendensiyaya çevrilir. Bu yanaşma yalnız maddi istehlakın azalması ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda həyat tempinin yavaşladılması, prioritetlərin yenidən qurulması və psixoloji yüklərin azaldılması kimi daha geniş bir düşüncə dəyişikliyini ifadə edir. Qlobal miqyasda aparılan sosial və iqtisadi araşdırmalar göstərir ki, bu meyl xüsusilə şəhərli əhali, gənc nəsil və yüksək informasiya axınına məruz qalan qruplar arasında güclənir.

Davranış iqtisadiyyatı baxımından daha az şeyə can atmaq qərarı bir növ adaptiv reaksiyadır. Davamlı rəqabət, artan yaşayış xərcləri və informasiya həddən artıq yüklənməsi insanları resurslarını daha seçici şəkildə istifadə etməyə yönəldir. Araşdırmalar göstərir ki, maddi məqsədlərin həddindən artıq artırılması uzunmüddətli məmnuniyyət yaratmır və əksinə, narahatlıq səviyyəsini yüksəldir. Bu səbəbdən fərdlər getdikcə daha çox funksional rahatlıq, zaman elastikliyi və emosional sabitliyi prioritet hesab edirlər.

Sosioloji müşahidələr bu tendensiyanın yalnız fərdi seçim deyil, həm də mədəni dəyişiklik olduğunu göstərir. Minimalist həyat tərzi, şüurlu istehlak və yavaş yaşam konsepsiyaları bir çox ölkədə sosial norma kimi qəbul olunmağa başlayıb. Xüsusilə inkişaf etmiş iqtisadiyyatlarda gənc nəsil arasında daha az sahib olmağın azadlıq hissini artırdığı fikri yayılıb. Bu yanaşma status simvollarının dəyərini zəiflədir və həyat keyfiyyətini daha çox təcrübələr və şəxsi balans üzərindən qiymətləndirir.

Psixoloji tədqiqatlar daha az şeyə can atmağın emosional rifaha müsbət təsirini təsdiqləyir. Məqsədlərin sayının azalması qərar yorğunluğunu zəiflədir və insanın diqqətini real ehtiyaclara yönəldir. Bu isə öz növbəsində stres səviyyəsinin aşağı düşməsinə və həyat üzərində nəzarət hissinin artmasına səbəb olur. Qısa müddətli istəklərdən çox uzunmüddətli sabitliyə fokuslanan fərdlərdə məmnunluq göstəriciləri daha yüksək olur.

Eyni zamanda bu trendin iqtisadi sistemlərə təsiri də müşahidə edilir. Davamlı istehlak modellərinə keçid, xidmət yönümlü iqtisadiyyatın güclənməsi və paylaşım əsaslı platformaların yayılması bu düşüncə tərzinin praktiki nəticələridir. İnsanlar artıq daha çox şeyə sahib olmaqdan çox, mövcud resurslardan səmərəli istifadə etməyi üstün tutur. Bu da bazar davranışlarında tələbatın strukturunu dəyişir.

Mövcud tendensiyalar göstərir ki, həyatda daha az şeyə can atmaq keçici dəb deyil, sosial və psixoloji reallıqların formalaşdırdığı davamlı bir istiqamətdir. Bu yanaşma fərdlərin rifah axtarışında kəmiyyət deyil, keyfiyyət meyarlarını ön plana çıxardığını göstərir və müasir həyat tərzinin transformasiyasını aydın şəkildə əks etdirir.

Aznews.az