- Redaktor masası
- 20:15
- 1 098
Azərbaycanı "qardaş" hesab edirsiniz, yoxsa əmr veriləndə ayağa qalxmalı olan kiçik qardaş kimi görürsünüz?
Biz hər şeyi xatırlayırıq. Amma qardaşlığı heç vaxt alver predmetinə çevirməmişik
Azərbaycanın onilliklər boyu haqqında ucadan danışmamağa üstünlük verdiyi məsələlər var. Ona görə yox ki, biz onları unutmuşuq. Ona görə ki, dövlət müdrikliyi bəzən arxivləri açmaqda deyil, həmin arxivlərin açılmasının hansı bədəli ola biləcəyini anlamaqdadır.
Bu gün bəzi Türkiyə media qurumları Azərbaycan diplomatının Netanyahunun çıxışı zamanı BMT zalını tərk etməməsinə görə ölkəmizə qarşı kampaniya aparanda soruşmaq istəyirəm: siz doğrudanmı qardaşlığı siyasi jestlərlə ölçmək istəyirsiniz?
Elə isə gəlin tarixi xatırlayaq.
Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı Əbülfəz Elçibəy, sonralar özünün danışdığına görə, dinc əhalini xilas etmək üçün Türkiyədən helikopterlər istəmişdi. Azərbaycan onları ala bilmədi.
Biz bunu onilliklər boyu Türkiyənin üzünə vura bilərdik.
Vurmadıq.
Sonra 1995-ci il gəldi.
Azərbaycan siyasi xaosdan yenicə çıxmağa çalışırdı. Prezident Heydər Əliyev dövləti qoruyub saxlamaq uğrunda mübarizə aparırdı, Rövşən Cavadov və Xüsusi Təyinatlı Polis Dəstəsi isə silahlı qiyam qaldırmışdı.
Məhz burada bu gün xüsusilə xatırlanmalı olan bir tarix başlayır.
Sonralar Türkiyədə Susurluk hadisələri ilə bağlı açıqlanan materiallarda çevriliş cəhdinin planlaşdırılmasında Türkiyədən olan şəxslərin də adları çəkilirdi. Həmin materiallarda baş nazir Tansu Çillər, dövlət naziri Ayvaz Gökdəmir, polis rəhbəri Mehmet Ağar, İbrahim Şahin və Korkut Ekenin adları hallanırdı. Hesabatda MİT-in hazırlanan plan barədə məlumat əldə etdiyi, bunu prezident Süleyman Dəmirələ çatdırdığı, Dəmirəlin isə Heydər Əliyevi xəbərdar etdiyi bildirilirdi.
Hadisənin miqyasını düşünün.
Söhbət BMT zalında kimin ayağa qalxıb-qalxmamasından getmirdi.
Söhbət Azərbaycan prezidentini hakimiyyətdən devirmək cəhdindən gedirdi.
Amma Heydər Əliyev ayrı-ayrı Türkiyə siyasi və güc dairələrinin əməllərinin Azərbaycanla Türkiyə arasında düşmənçiliyə çevrilməsinə imkan vermədi.
Dövlət təfəkkürü məhz budur.
2009-cu ili də unutmamışıq.
Türkiyə prezidenti Abdullah Gül Ermənistanla münasibətlərin normallaşdırılması prosesinə getdi. Oktyabrın 10-da Sürixdə diplomatik münasibətlərin qurulmasını və ikitərəfli əlaqələrin inkişafını nəzərdə tutan protokollar imzalandı. Azərbaycan açıq şəkildə bildirdi: Azərbaycan torpaqları işğal altında olduğu halda Ermənistanla münasibətlərin normallaşdırılması Azərbaycanın milli maraqlarına ziddir.
Prezident İlham Əliyev sərt dövlət mövqeyi nümayiş etdirdi.
Türkiyə əleyhinə deyil.
Azərbaycan naminə.
Nəticədə protokollar qüvvəyə minmədi.
Bu gün nədənsə heç kimin vermədiyi başqa bir sual da var.
Onilliklər ərzində Ermənistan rəhbərləri BMT Baş Assambleyasının tribunasından çıxış ediblər.
Bəs niyə həmin vaxt heç kim Türkiyə nümayəndə heyətindən nümayişkaranə şəkildə zalı tərk etməyi tələb etmirdi?
Niyə onlarla dövlət Azərbaycana həmrəylik nümayiş etdirmək üçün yerlərindən qalxıb zalı tərk etmirdi
Məgər Xocalı olmayıb?
Məgər azərbaycanlı qadınlar, qocalar, uşaqlar öldürülməyib?
Məgər yüz minlərlə insan öz evindən, öz yurdundan didərgin salınmayıb?
Məgər BMT Təhlükəsizlik Şurası 1993-cü ildə dörd qətnamə qəbul etməyib?
Amma Azərbaycan heç vaxt Türkiyəyə deməyib: əgər bizim qardaşımızsınızsa, bunu BMT zalındakı boş kreslo ilə sübut edin.
Çünki ciddi dövlətlər müttəfiqliyi Baş Assambleyanın zalındakı kreslolarla ölçmürlər.
Prezident İlham Əliyev Türkiyə ilə münasibətləri iki suveren müttəfiq dövlətin münasibətləri kimi qurub.
Məhz iki dövlətin.
Türkiyənin öz diplomatiyasını yürütmək hüququ var.
Azərbaycanın da eyni hüququ var.
Şuşa Bəyannaməsi müttəfiqlik yaratdı, tabeçilik iyerarxiyası yox.
Biz keçmişin mürəkkəb səhifələrini unutmamışıq. Sadəcə Bakı heç vaxt onları Ankaraya qarşı informasiya silahına çevirməyib. Çünki Azərbaycan həmişə Türkiyə xalqını və Türkiyə dövlətini ayrı-ayrı siyasətçilərin səhvlərindən ayırmağı bacarıb.
Biz Ankaraya qat-qat ağır suallar vermək üçün əsaslarımız olduğu zaman belə qardaşlığı qorumuşuq.
Ona görə də bu gün mənim cəmi bir sualım var.
Əgər Türkiyənin öz dövlət materiallarında Heydər Əliyevə qarşı çevriliş cəhdi ilə əlaqələndirilən şəxslərin adları ortaya çıxanda belə Azərbaycan qardaşlığı şübhə altına almadısa, bu gün hansı haqla Azərbaycan diplomatının BMT-də kreslosundan qalxmamasına görə kimsə bu qardaşlığı şübhə altına alır?
Bəlkə, məsələ artıq heç Netanyahu da deyil?
Bəlkə, əsl sual tamam başqadır: bəziləri Azərbaycanı həqiqətən qardaş hesab edir, yoxsa əmr veriləndə ayağa qalxmalı olan kiçik qardaş kimi görür?
Elçin ALIOĞLU
DİGƏR XƏBƏRLƏR
