Teatrlarda idarəetmə yenilənir: yaradıcılıq və funksionallıq balansı qorunacaqmı? - ŞƏRH

Mədəniyyət Nazirliyinin dövlət teatrlarının idarəetmə sistemində həyata keçirdiyi yeniliklər bu sahədə uzunmüddətli və strateji islahatların başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər. Qanunvericiliyə uyğun olaraq teatrların əsasnamələri, strukturu və ştat cədvəlləri yenilənib, nəticədə bədii rəhbər, baş rejissor və baş rəssam kimi ənənəvi vəzifələr ləğv olunaraq əvəzində yeni, funksional şöbələr yaradılıb. Bu dəyişiklik teatr ictimaiyyəti və sosial şəbəkələrdə müəyyən suallar doğursa da, məqsəd yalnız idarəetmənin modernləşdirilməsi və yaradıcılığın səmərəliliyinin artırılmasıdır.

Analitik təhlildə önəmli məqam ondan ibarətdir ki, yeni idarəetmə modeli kollektiv məsuliyyət və funksional bölgü prinsiplərini gücləndirir. Əvvəlki strukturda bir neçə mərkəzi vəzifə üzərində cəmlənmiş qərarlar, indi Strategiya və kommunikasiya, Yaradıcı şöbə və Artist heyətinin idarəedilməsi kimi yeni bölmələr vasitəsilə həyata keçiriləcək. Bu, yalnız idarəetməni şəffaflaşdırmır, həm də teatrların yaradıcılıq potensialını çevik şəkildə idarə etməyə imkan verir. Ali ixtisas təhsilinə malik baş rejissor və baş rəssamlar yeni struktura uyğun vəzifələrdə, məsələn, quruluşçu rejissor, quruluşçu rəssam və yaradıcı şöbə müdiri kimi fəaliyyət göstərə bilərlər, yəni heç kim işsiz qalmır.

Qlobal praktikada da teatr idarəetməsinin optimallaşdırılması və funksional bölmələrin yaradılması geniş tətbiq olunur. Beynəlxalq təcrübədə mərkəzi bədii rəhbər anlayışı olmadan fəaliyyət göstərən teatrlar mövcuddur və repertuar siyasətini kollegial qərarlar və yaradıcı komitələr vasitəsilə müəyyənləşdirirlər. Bu isə Azərbaycanın yeni modelindəki yanaşma ilə üst-üstə düşür. İdarəetmədə kollektiv qərarvermə, yaradıcı şöbələrin aktiv iştirakı və direktor müavinlərinin rolu teatrların fəaliyyətində stabillik və davamlılığı təmin edir.

Yaradıcılığın təşviqi və gənc dramaturqların dəstəklənməsi də islahatların mərkəzindədir. Dövlət teatrları üçün keçirilən pyes müsabiqələri, gənc müəlliflərin əsərlərinin repertuara daxil edilməsi və beynəlxalq təcrübəyə çıxış imkanları teatr prodüserliyinin inkişafına xidmət edir. Bu isə həm repertuarın müasirliyi, həm də peşəkarlığın yüksəldilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Region teatrları üçün də yeni idarəetmə modeli bütün ölkə üzrə tətbiq ediləcək və ilkin mərhələdə keçid dövrü nəzərdə tutulur ki, nəticələr təcrübəyə əsaslanaraq qiymətləndirilsin.

Nəticə etibarilə, dövlət teatrlarının yeni idarəetmə modeli yaradıcılığın səmərəli, çevik və şəffaf şəkildə təşkili, kollektiv məsuliyyətin gücləndirilməsi və teatr infrastrukturunun modernləşdirilməsinə xidmət edir. Eyni zamanda, teatr prodüserliyi və müasir dramaturgiyanın dəstəklənməsi dövlətin uzunmüddətli mədəni strategiyası, xüsusən "Azərbaycan Mədəniyyəti – 2040" Konsepsiyası çərçivəsində teatrların inkişafını təmin edən vacib addımlardan biridir. İslahat yalnız struktur dəyişikliyi deyil, həm də teatrların yaradıcılıq potensialının müasir idarəetmə mexanizmləri ilə uyğunlaşdırılmasıdır.

AzNews.az