Qızıl və gümüş bazarında sürətlənən qiymət artımı nəyin göstəricisidir? - ŞƏRH

Qlobal əmtəə bazarlarında qiymətli metallar üzrə müşahidə olunan son dinamika investor davranışlarında və makroiqtisadi gözləntilərdə baş verən dəyişiklikləri açıq şəkildə əks etdirir. Nyu-York Ticarət Birjasının bölməsi olan Comex-də aprel ayı üzrə qızıl fyuçerslərinin qiymətinin 5 faizdən çox artaraq bir troya unsiyası üçün 4 910 ABŞ dollarına çatması, gümüşün isə 10,6 faiz bahalaşaraq 85,17 ABŞ dolları səviyyəsinə yüksəlməsi bazarlarda riskdən yayınma meylinin gücləndiyini göstərir.

Qızılın qısa müddətdə bu qədər sürətli bahalaşması bir neçə paralel qlobal faktorla izah olunur. Son aylarda əsas iqtisadiyyatlarda inflyasiya ilə bağlı qeyri-müəyyənliklərin qalması, aparıcı mərkəzi bankların pul siyasətində ehtiyatlı mövqe tutması və geosiyasi risklərin tam aradan qalxmaması investorların ənənəvi təhlükəsiz aktivlərə marağını artırıb. Tarixi statistikaya əsasən, real faiz dərəcələrinin aşağı olduğu və maliyyə bazarlarında volatilliyin artdığı dövrlərdə qızıl fyuçerslərinə tələbin kəskin yüksəlməsi tipik hal hesab olunur. Mövcud qiymət səviyyəsi də məhz bu davranış modelinin davam etdiyini təsdiqləyir.

Gümüş bazarında müşahidə olunan daha yüksək artım tempi isə əlavə struktur amillərlə əlaqələndirilir. Qızıldan fərqli olaraq, gümüş təkcə investisiya aləti deyil, eyni zamanda sənaye metalıdır. Elektronika, bərpa olunan enerji və xüsusilə günəş panelləri sektorunda gümüşə tələbin artması qiymətlərin yüksəlişinə əlavə təzyiq yaradır. Qlobal enerji keçidi strategiyaları fonunda sənaye gümüşünə olan uzunmüddətli tələbin stabil qalacağına dair gözləntilər fyuçers bazarlarında qiymətləri daha həssas edir.

Comex platformasında ticarət olunan fyuçerslərin bahalaşması həm də valyuta bazarındakı proseslərlə sıx bağlıdır. ABŞ dollarının real ifadədə möhkəmlənmə tempinin zəifləməsi və bəzi inkişaf etmiş iqtisadiyyatlarda büdcə kəsirləri ilə bağlı risklərin artması qiymətli metalları alternativ qoruyucu aktiv kimi ön plana çıxarır. Qlobal Mərkəzi Banklar Şurasının açıqladığı son məlumatlara görə, son iki ildə rəsmi ehtiyatlarda qızılın payı ardıcıl şəkildə artır və bu da bazar qiymətlərinə orta müddətli dəstək yaradan əsas fundamental faktorlardan biri hesab olunur.

Bu qiymət artımlarının mümkün nəticələri təkcə maliyyə bazarları ilə məhdudlaşmır. Qızıl və gümüşün bahalaşması mədənçıxarma sektorunda investisiya fəallığını artıra, emal və zərgərlik sənayesində isə xərclərin yüksəlməsi fonunda qiymət zəncirinə təsir göstərə bilər. İnkişaf etməkdə olan ölkələr üçün isə bu proses valyuta ehtiyatlarının strukturunda qiymətli metalların rolunun yenidən qiymətləndirilməsi baxımından aktualdır.

Mövcud tendensiyalar göstərir ki, qiymətli metallar bazarında müşahidə olunan artım qısamüddətli spekulyativ dalğadan daha çox, qlobal iqtisadi qeyri-müəyyənliklər və struktur tələblər fonunda formalaşan fundamental proseslərin nəticəsidir. Bu da yaxın dövrdə qızıl və gümüşün beynəlxalq maliyyə sistemində strateji aktiv kimi mövqeyini qoruyacağını deməyə əsas verir.

AzNews.az