Gələcəyin şəhərləri inkluziv və insan-yönümlü olmalıdır - ŞƏRH

“Gələcəyin şəhərləri inklüziv və insan-yönümlü olmalıdır” fikri sadəcə urbanistika şüarı deyil, şəhər planlaşdırmasının istiqamətini dəyişən strateji yanaşmadır. Burada əsas ideya şəhəri texnologiya və infrastruktur mərkəzi kimi deyil, insanın gündəlik həyat keyfiyyətini müəyyən edən sosial ekosistem kimi görməkdir.

İnklüziv şəhər anlayışı bütün sosial qrupların - yaşından, fiziki imkanlarından, gəlir səviyyəsindən və ya sosial statusundan asılı olmayaraq - şəhər imkanlarına bərabər çıxışını nəzərdə tutur. Bu, yalnız fiziki əlçatanlıq (panduslar, nəqliyyat, infrastruktur) deyil, həm də sosial ədalət, xidmətlərə bərabər çıxış və şəhər resurslarının balanslı bölgüsünü əhatə edir.

İnsan-yönümlü şəhər modeli isə texnokratik yanaşmadan uzaqlaşaraq mərkəzə insan davranışını, psixoloji rahatlığı və sosial əlaqələri qoyur. Burada küçələr avtomobillər üçün deyil, insanlar üçün dizayn edilir; ictimai məkanlar sadəcə boş sahə deyil, sosial qarşılıqlı təsir platforması kimi formalaşır.

Bu modelin əsas çağırışı odur ki, şəhər iqtisadi artımın aləti olmaqdan çıxıb, həyat keyfiyyətinin birbaşa göstəricisinə çevrilir. Yaşıl zonalar, təhlükəsiz piyadalar infrastrukturu, əlçatan xidmətlər və rəqəmsal inklüzivlik artıq əlavə üstünlük yox, əsas standart olmalıdır.

Nəticə etibarilə, inklüziv və insan-yönümlü şəhər gələcəyin idealı deyil, zərurətidir. Çünki şəhər nə qədər “ağıllı” olsa da, əgər insanı mərkəzə qoymursa, o, inkişaf etmiş sistem deyil - sadəcə optimallaşdırılmış mexanizmdir.

Nuray, Aznews.az