Anda qalmağın yolları: Zehni sakitləşdirən və stresi azaldan praktik üsullar

Müasir həyat ritmi insanı daim keçmişlə gələcək arasında saxlayır. Zehin ya olanları analiz edir, ya da olacaq hadisələrə hazırlaşır. Bu prosesdə indiki an çox vaxt diqqətdən kənarda qalır. Halbuki psixoloji araşdırmalar göstərir ki, anda qalmaq stresin azalması, emosional balansın qorunması və həyat keyfiyyətinin yüksəlməsi üçün əsas amillərdən biridir. Anda qalmaq meditasiya və ya uzun məşqlər tələb edən anlayış deyil, gündəlik vərdişlərlə inkişaf etdirilə bilən bacarıqdır.

Anda qalmaq nədir və niyə vacibdir?

Anda qalmaq insanın diqqətini şüurlu şəkildə indiki ana yönəltməsi deməkdir. Bu, düşüncələrin tamamilə dayanması yox, onların idarə olunmasıdır. Zehin keçmiş peşmanlıqlardan və gələcək narahatlıqlardan uzaqlaşdıqca stres səviyyəsi azalır, diqqət və qərarvermə qabiliyyəti güclənir. Araşdırmalar göstərir ki, anda qala bilən insanlar emosional tükənməni daha az yaşayır və gündəlik həyatdan daha çox məmnun qalırlar.

Nəfəsə fokuslanmaqla anda qalmaq

Anda qalmağın ən təsirli yollarından biri diqqəti nəfəsə yönəltməkdir. Nəfəs hər zaman indiki ana aiddir və zehni sakitləşdirən təbii mexanizmdir. Bir neçə dəqiqə nəfəsin ritmini izləmək, havanın bədənə daxil olub çıxmasını hiss etmək diqqəti avtomatik olaraq ana qaytarır. Bu üsul istənilən yerdə və vəziyyətdə tətbiq oluna bilər.

Diqqəti bölən faktorları azaltmaq

Telefon bildirişləri, paralel görülən işlər və çoxsaylı stimullar anda qalmağın əsas düşmənləridir. Eyni anda bir neçə işi görmək məhsuldarlıq yaratmır, əksinə zehni parçalayır. Tək bir işə fokuslanmaq, qısa müddətlik də olsa, diqqəti bölən faktorları azaltmaq anı daha aydın hiss etməyə kömək edir. Bu vərdiş zehni yorğunluğu da əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.

Gündəlik fəaliyyətləri şüurlu etmək

Yemək yeyərkən dadı hiss etmək, yeriyərkən ətraf səslərə diqqət yetirmək, danışarkən qarşı tərəfi həqiqətən dinləmək anda qalmağın ən praktik üsullarıdır. Bu fəaliyyətlər avtomatik rejimdən çıxarıldıqda beyin indiki anla daha güclü əlaqə qurur. Şüurlu gündəlik davranışlar zaman anlayışını dəyişir və həyatı daha dolu hiss etdirməyə başlayır.

Düşüncələri zorla susdurmamaq

Anda qalmaq düşüncələrin olmaması demək deyil. Zehin təbii olaraq düşünür və bu normaldır. Əsas məqam düşüncələri zorla dayandırmağa çalışmamaq, onları fərq edib yenidən diqqəti ana yönəltməkdir. Bu yanaşma zehni gərginliyi azaltmaqla yanaşı, özünə qarşı daha anlayışlı münasibət formalaşdırır.

Daxili dilə diqqət etmək

İnsan öz-özü ilə necə danışırsa, zehni də o istiqamətdə formalaşır. Davamlı olaraq “sonra”, “gərək”, “birdən” kimi ifadələrdən istifadə etmək insanı gələcəyə sürükləyir. Daha neytral və təsviri dil isə zehni indiki reallığa yaxınlaşdırır. Dil fərqindəliyi anda qalmaq bacarığını gücləndirən mühüm faktordur.

Anda qalmaq və məhsuldarlıq anlayışı

Bir çox insan anda qalmağı vaxt itkisi kimi qəbul edir. Halbuki araşdırmalar göstərir ki, anda qala bilən insanlar daha fokuslu işləyir və daha az səhv edir. Hər anı maksimum məhsuldar etmək cəhdi zehni yükləyir. Anda qalmaq isə bəzən sadəcə mövcud olmağa icazə verməkdir. Bu, zehni bərpa edir və uzunmüddətli məhsuldarlığı artırır.

Nuray,

AzNews.az