Könüllü fəaliyyətlər cəmiyyətə necə fayda verir? - ARAŞDIRMA

Könüllü fəaliyyətlər müasir cəmiyyətlərdə sosial inkişafın, ictimai həmrəyliyin və vətəndaş məsuliyyətinin formalaşmasında mühüm rol oynayan fəaliyyət sahələrindən biri hesab olunur. Bu fəaliyyət forması insanların maddi qazanc gözləmədən, öz iradələri ilə ictimai fayda yaratmaq məqsədilə müxtəlif sosial, humanitar, ekoloji və mədəni təşəbbüslərdə iştirak etməsini əhatə edir. Dünyanın bir çox ölkələrində könüllülük artıq yalnız sosial yardım mexanizmi deyil, həm də cəmiyyətin sosial kapitalını gücləndirən və dayanıqlı inkişafı dəstəkləyən mühüm institut kimi qəbul olunur.

Beynəlxalq araşdırmalar göstərir ki, könüllülük fəaliyyəti cəmiyyətin sosial əlaqələrini gücləndirən əsas amillərdən biridir. Məsələn, BMT və müxtəlif beynəlxalq təşkilatların hesabatlarında qeyd olunur ki, könüllülük insanların sosial məsuliyyət hissini artırır, ictimai problemlərin həllinə vətəndaşların birbaşa cəlb olunmasına imkan yaradır. Təbii fəlakətlər, humanitar böhranlar və sosial layihələr zamanı könüllülərin rolu xüsusilə ön plana çıxır. Pandemiya dövründə bir çox ölkələrdə könüllülərin səhiyyə, sosial yardım və maarifləndirmə sahəsində fəaliyyəti bu modelin nə qədər effektiv olduğunu bir daha nümayiş etdirdi.

Könüllü fəaliyyətlərin cəmiyyətə təsiri yalnız sosial yardımla məhdudlaşmır. Bu fəaliyyətlər sosial kapitalın formalaşmasına, insanların bir-birinə etimadının artmasına və ictimai institutlara dəstəyin güclənməsinə də töhfə verir. Sosial kapital anlayışı cəmiyyət üzvləri arasında qarşılıqlı etimad, əməkdaşlıq və sosial əlaqələrin səviyyəsini ifadə edir. Tədqiqatlar göstərir ki, könüllülük səviyyəsi yüksək olan cəmiyyətlərdə sosial həmrəylik və ictimai iştirak göstəriciləri daha yüksək olur.

Könüllülük həm də fərdi inkişaf baxımından əhəmiyyətli imkanlar yaradır. Bu fəaliyyətlər gənclərin liderlik bacarıqlarının inkişafına, sosial kommunikasiya və komanda işi kimi bacarıqların formalaşmasına şərait yaradır. Bir çox beynəlxalq araşdırmalar göstərir ki, könüllü fəaliyyətlərdə iştirak edən gənclərin əmək bazarına inteqrasiyası daha sürətli baş verir. Bu proses praktiki təcrübənin formalaşması, sosial şəbəkələrin genişlənməsi və məsuliyyət hissinin artması ilə əlaqələndirilir.

İqtisadi baxımdan da könüllülük cəmiyyət üçün əhəmiyyətli əlavə dəyər yaradır. Bəzi ölkələrdə aparılan hesablamalara görə, könüllülərin fəaliyyəti iqtisadi baxımdan milyardlarla dollar dəyərində sosial xidmətin həyata keçirilməsinə imkan verir. Bu fəaliyyətlər sosial xidmətlərin əlçatanlığını artırır və ictimai problemlərin həllində dövlət və vətəndaş cəmiyyəti arasında əməkdaşlıq modelini gücləndirir.

Könüllü fəaliyyətlərin digər mühüm istiqamətlərindən biri ekoloji və ictimai maarifləndirmə layihələridir. Dünyanın bir çox ölkəsində könüllülər ətraf mühitin qorunması, ağacəkmə kampaniyaları, tullantıların idarə olunması və ekoloji təhsil layihələrində fəal iştirak edirlər. Bu təşəbbüslər həm ekoloji şüurun formalaşmasına, həm də cəmiyyətin dayanıqlı inkişaf prinsiplərinə uyğun davranış modelinin formalaşmasına kömək edir.

Müasir dövrdə könüllülük fəaliyyəti rəqəmsal platformaların inkişafı ilə yeni formalar da qazanıb. Onlayn könüllülük modeli vasitəsilə insanlar müxtəlif ölkələrdə həyata keçirilən layihələrdə məsafədən iştirak edə bilirlər. Təhsil, tərcümə, rəqəmsal dizayn, məlumat bazalarının hazırlanması və sosial media kampaniyaları kimi sahələrdə könüllülərin fəaliyyəti beynəlxalq miqyasda geniş yayılıb. Bu isə könüllülük anlayışının coğrafi sərhədlərini xeyli genişləndirib.

Ümumilikdə könüllü fəaliyyətlər cəmiyyətin sosial inkişafına, vətəndaş iştirakının güclənməsinə və ictimai problemlərin həllində kollektiv məsuliyyətin formalaşmasına mühüm töhfə verir. Bu fəaliyyətlər həm fərdi inkişaf, həm də ictimai rifah baxımından mühüm sosial mexanizm kimi qiymətləndirilir. Cəmiyyətlərdə könüllülük mədəniyyətinin inkişafı sosial həmrəyliyin və vətəndaş fəallığının güclənməsi ilə nəticələnir və bu da uzunmüddətli perspektivdə dayanıqlı ictimai inkişafın vacib elementlərindən biri kimi qəbul edilir.

Aznews.az