Qısa yuxu fasilələri insanlara faydalıdırmı? - ARAŞDIRMA

Qısa yuxu fasilələri, tez-tez “power nap” və ya mikro-yuxu kimi tanınan 10–15 dəqiqəlik dincəlmə intervalları, gün ərzində enerji və diqqəti bərpa etmək üçün geniş şəkildə öyrənilmiş üsullardandır. Son araşdırmalar göstərir ki, bu qədər qısa yuxu müddəti beyin funksiyalarını stimullaşdırmaq və məhsuldarlığı artırmaq üçün kifayət qədər təsirli ola bilər, çünki bu intervallar dərin yuxu mərhələsinə keçmədən bədəndə qısa istirahət effekti yaradır. Nəticədə insan yuxudan oyandıqda “yuxu inersiyası” adlanan əzgin və yuxulu vəziyyət yaşamır, əksinə diqqət, reaksiya sürəti və yaradıcılıq qabiliyyətində qısa müddətli yüksəliş müşahidə olunur.

Tədqiqatlar göstərir ki, 10–15 dəqiqəlik yuxu həm də kortizol səviyyəsini normallaşdırır və beyin üçün stressin azaldılmasına kömək edir. Beyin fəaliyyətini təhlil edən neyroimaging tədqiqatları bu müddət ərzində sinir hüceyrələrinin enerjisini bərpa etdiyini və diqqət mərkəzlərinin daha aktiv olduğunu göstərir. Belə fasilələr xüsusilə konsentrasiya tələb edən işlər, öyrənmə və qərar qəbuletmə proseslərində faydalı olur.

Maraqlıdır ki, mikro-yuxuların təsiri yalnız fiziki yorğunluğun deyil, eyni zamanda zehni yorğunluğun azaldılmasına da yönəlir. Günün erkən saatlarında və ya ortasında 10–15 dəqiqəlik fasilə aldıqda, yaddaşın qısa müddətli və uzunmüddətli formalaşması daha səmərəli olur. Bu, öyrənmə və yaradıcılıq fəaliyyətlərinin dəstəklənməsi üçün praktik üsul kimi tanınır.

Lakin bu metod uzunmüddətli yuxu əskikliyini əvəz etmir. Yalnız qısa fasilələr əsas yuxu rejimi ilə birlikdə istifadə edildikdə maksimum fayda verir. Effektivliyini artırmaq üçün fasilələr sakit və qaranlıq mühitdə, rahat vəziyyətdə alınmalıdır. İstifadəçilər tərəfindən müşahidə olunan praktiki nəticələr də göstərir ki, bu müddətdə telefon və ya digər diqqət yayındırıcı vasitələrdən uzaq olmaq, yuxunun keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə yüksəldir.

Beləliklə, 10–15 dəqiqəlik yuxu fasilələri qısa müddətli enerji bərpası, diqqət və yaradıcılıq artımı üçün effektiv üsuldur, lakin tam yuxu rejiminin əvəzedicisi deyil və yalnız düzgün tətbiq edildikdə faydalı olur.

AzNews.az