AMB-nin yeni üzvlüyü yaşıl maliyyəyə keçiddə strateji addımdır? - ŞƏRH

Azərbaycan Mərkəzi Bankının Maliyyə Sisteminin Yaşıllaşdırılması üzrə Mərkəzi Banklar və Nəzarət Qurumları Şəbəkəsinə tamhüquqlu üzv kimi qoşulması ölkənin maliyyə sektorunda dayanıqlılıq gündəliyinin institusional mərhələyə keçdiyini göstərir. Bu addım yalnız beynəlxalq əməkdaşlığın genişlənməsi deyil, həm də iqlim risklərinin maliyyə siyasətinə sistemli inteqrasiyasını sürətləndirən strateji qərar kimi qiymətləndirilir.

Qlobal maliyyə sistemində son illərdə formalaşan əsas tendensiyalardan biri iqlim dəyişikliklərinin makroiqtisadi və maliyyə sabitliyi üçün risk amili kimi qəbul edilməsidir. NGFS kimi platformalar məhz bu risklərin ölçülməsi, qiymətləndirilməsi və idarə olunması üçün vahid yanaşmaların formalaşdırılmasına xidmət edir. Bu çərçivədə Azərbaycanın mərkəzi bank səviyyəsində belə bir şəbəkəyə qoşulması yerli maliyyə institutlarının beynəlxalq standartlara uyğunlaşmasını və risk idarəetmə alətlərinin təkmilləşdirilməsini stimullaşdırır.

Üzvlük çərçivəsində iqlim ssenariləri, stres-test modelləri və yaşıl maliyyə alətləri üzrə kollektiv bilik bazasına çıxış AMB üçün praktiki əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə iqlim stres-testlərinin tətbiqi bank sektorunun müxtəlif ssenarilər altında dayanıqlılığını qiymətləndirməyə imkan verir. Bu yanaşma artıq Avropa İttifaqı və Böyük Britaniya kimi bazarlarda aktiv tətbiq olunur və maliyyə sabitliyinin qorunmasında mühüm alət kimi çıxış edir.

Digər mühüm istiqamət yaşıl maliyyə alətlərinin inkişafıdır. Azərbaycanın “yaşıl taksonomiya” üzərində işləməsi və yaşıl istiqraz bazarının formalaşdırılması təşəbbüsləri maliyyə resurslarının ekoloji baxımdan dayanıqlı layihələrə yönəldilməsini təşviq edir. Qlobal miqyasda yaşıl istiqraz bazarının həcmi son illərdə sürətlə artaraq yüz milyardlarla dollar səviyyəsinə çatıb və bu seqment investorlar üçün alternativ və uzunmüddətli alətə çevrilib. Bu kontekstdə Azərbaycanın bu bazara inteqrasiyası həm kapital cəlbi imkanlarını genişləndirir, həm də iqtisadiyyatın diversifikasiyasına əlavə impuls verir.

Eyni zamanda, iqlim riskləri ilə bağlı açıqlamaların maliyyə sektorunda tətbiqi şəffaflığın artırılmasına və risklərin daha düzgün qiymətləndirilməsinə şərait yaradır. Bu, investor qərarlarının daha məlumatlı əsasda qəbul edilməsinə və maliyyə axınlarının dayanıqlı istiqamətlərə yönəlməsinə səbəb olur. Beləliklə, maliyyə sektoru yalnız vasitəçi rolunu deyil, həm də yaşıl transformasiyanın aktiv iştirakçısı funksiyasını yerinə yetirir.

Bu üzvlük Azərbaycanın beynəlxalq iqlim öhdəlikləri ilə də paralel şəkildə inkişaf edir. Paris İqlim Sazişi çərçivəsində götürülən hədəflərə çatmaq üçün yalnız enerji sektorunda deyil, maliyyə sistemində də uyğun mexanizmlərin formalaşdırılması tələb olunur. Məhz bu baxımdan, mərkəzi bank səviyyəsində qəbul edilən bu qərar iqtisadiyyatın aşağı karbonlu modelə keçidində koordinasiyalı yanaşmanı gücləndirir.

Nəticə etibarilə, AMB-nin NGFS-ə qoşulması Azərbaycanın maliyyə sisteminin qlobal transformasiya proseslərinə inteqrasiyasını dərinləşdirən və dayanıqlı inkişaf prioritetlərini gücləndirən mühüm institusional addımdır. Bu proses yaxın illərdə həm maliyyə alətlərinin şaxələndirilməsi, həm də risk idarəetmə mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi ilə müşayiət olunaraq ölkənin maliyyə sabitliyinin daha dayanıqlı əsaslar üzərində qurulmasına imkan verə bilər.

AzNews.az