Azərbaycanda əmlak sığortası bazarında ilin ilk dörd ayında qeydə alınan 24,6 %-lik artım əhalinin və biznes subyektlərinin risk idarəçiliyinə yanaşmasında mühüm dəyişikliklərin baş verdiyini göstərir. Toplanan sığorta haqlarının 88 milyon manatı ötməsi daşınmaz əmlak və biznes aktivlərinin qorunmasına marağın gücləndiyini nümayiş etdirir. Bu dinamika həm maliyyə savadlılığının artması, həm də urbanizasiya və əmlak bazarının genişlənməsi ilə əlaqələndirilir.

Əmlak sığortası qlobal sığorta bazarının ən strateji seqmentlərindən biri hesab olunur. Təbii fəlakətlər, iqlim riskləri, yanğın, texnogen hadisələr və şəhərləşmənin yaratdığı yeni təhlükələr bu sahəyə marağı son illərdə daha da artırıb. Swiss Re və Munich Re kimi beynəlxalq sığorta institutlarının hesabatlarına görə, dünyada iqtisadi itkilərin böyük hissəsi məhz sığortalanmamış əmlak riskləri ilə bağlıdır. Bu səbəbdən bir çox ölkələrdə əmlak sığortası artıq maliyyə təhlükəsizliyinin əsas komponentlərindən biri kimi qiymətləndirilir.

Azərbaycanda əmlak sığortası üzrə toplanan vəsaitlərin sürətli artımı daşınmaz əmlak sektorunda aktivliyin davam etdiyini də göstərir. Son illərdə yaşayış və kommersiya obyektlərinin sayının artması, ipoteka bazarının genişlənməsi və biznes infrastrukturlarının inkişafı sığorta məhsullarına tələbi yüksəldən əsas amillərdəndir. Xüsusilə kredit və ipoteka müqavilələri çərçivəsində əmlak sığortası maliyyə sisteminin mühüm təhlükəsizlik mexanizmi hesab olunur.

Diqqət çəkən məqamlardan biri də ödəniş əmsalının azalmasıdır. Cari ilin ilk dörd ayında hər 100 manat sığorta haqqına qarşılıq 16,3 manat ödəniş edilməsi əvvəlki ilin 18,9 manatlıq göstəricisindən aşağıdır. Bu dinamika bir tərəfdən sığorta hadisələrinin daha məhdud olması ilə əlaqələndirilə bilər, digər tərəfdən isə bazarın daha sürətli genişlənməsi nəticəsində sığorta portfelinin böyüməsini göstərir. Beynəlxalq praktikada əmlak sığortası seqmenti adətən uzunmüddətli və daha stabil risk strukturu ilə seçilir.

Qlobal iqlim dəyişiklikləri fonunda əmlak sığortasının əhəmiyyəti daha da artır. Son illərdə daşqınlar, meşə yanğınları, quraqlıq və ekstremal hava hadisələri sığorta bazarlarında milyardlarla dollarlıq zərərlərə səbəb olub. Bu səbəbdən beynəlxalq maliyyə institutları və sığorta şirkətləri risk modellərini yenidən formalaşdırmağa başlayıblar. Azərbaycanda da urbanizasiya və infrastruktur layihələrinin genişlənməsi fonunda risk əsaslı sığorta yanaşmasının güclənməsi aktual məsələlərdən biri hesab olunur.

Əmlak sığortasının inkişafı bank və maliyyə sektoru üçün də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Sığortalı aktivlər maliyyə sistemində risklərin azaldılmasına və kredit portfellərinin daha təhlükəsiz idarə olunmasına imkan verir. Bu baxımdan sığorta bazarının böyüməsi maliyyə sabitliyinin güclənməsi ilə birbaşa əlaqələndirilir.

Rəqəmsallaşma və texnologiya amili də əmlak sığortasında yeni mərhələ formalaşdırır. Süni intellekt əsaslı risk analitikası, rəqəmsal qiymətləndirmə sistemləri və smart monitorinq texnologiyaları sığorta sektorunda əməliyyat səmərəliliyini artırır. Beynəlxalq təcrübədə artıq “ağıllı sığorta” modelləri daşınmaz əmlak bazarı ilə inteqrasiya olunmağa başlayıb.

Azərbaycanın sığorta bazarında müşahidə olunan dinamika göstərir ki, əmlakın qorunması artıq yalnız hüquqi tələb deyil, iqtisadi təhlükəsizlik elementi kimi qəbul edilir. Əmlak sığortasında artım həm əhalinin maliyyə davranışında dəyişiklikləri, həm də iqtisadiyyatın daha institusional və risk əsaslı modelə keçidini əks etdirir.

Nuray,
AzNews.az