- Qayıdış
- 22:00
- 918
Ağdamda sənaye istehsalı artıb: yüksəlişin əsas səbəbi nədir? - ŞƏRH
2025-ci ildə Ağdam rayonunda sənaye məhsullarının istehsalının dəyəri 1 milyard 2 milyon 670,3 min manata çatıb. Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatları əsasında aparılan hesablamalara görə, bu, 2024-cü illə müqayisədə 17,4 dəfə çoxdur. İstehsalın əsas hissəsi emal sənayesinin payına düşüb. Belə ki, bu sahədə 973 milyon 26,5 min manatlıq məhsul istehsal olunub. Elektrik enerjisi, qaz və buxar istehsalı, bölüşdürülməsi və təchizatı, eləcə də mədənçıxarma sənayesində artım qeydə alınıb. Bu göstəricilər Ağdamın sənaye potensialının genişləndiyini və rayonun Qarabağ iqtisadi rayonunun istehsal strukturunda mühüm mövqeyə malik olduğunu göstərir.
Ağdamda sənaye istehsalının bir il ərzində 17,4 dəfə artması diqqətçəkən nəticədir. Bununla belə, artımın miqyasını düzgün qiymətləndirmək üçün əvvəlki ilin müqayisə bazası və istehsal strukturunda baş verən dəyişikliklər nəzərə alınmalıdır. Xüsusilə, emal sənayesinin 973 milyon manatdan çox məhsul istehsalı ilə ümumi sənaye həcminin böyük hissəsini təşkil etməsi rayonun sənaye göstəricilərinə əsas təsirin məhz bu sahədən gəldiyini göstərir. Bu artımın uzunmüddətli iqtisadi nəticəsi isə müəssisələrin fəaliyyətinin davamlılığından, istehsal güclərinin yüklənmə səviyyəsindən və məhsulların satış bazarlarından asılı olacaq.
Emal sənayesində istehsalın 29,4 dəfə artaraq 973 milyon 26,5 min manata çatması Ağdamın sənaye inkişafında əsas istiqamətin formalaşdığını göstərir. Emal sənayesinin genişlənməsi məhsulun əlavə dəyərinin artırılması, yeni iş yerlərinin yaradılması və digər iqtisadi sahələrlə təchizat əlaqələrinin qurulması baxımından əhəmiyyətlidir. Bu sahənin yerli iqtisadiyyata təsiri yalnız istehsal həcmi ilə məhdudlaşmır: xammal və materialların tədarükü, daşınma, texniki xidmət, qablaşdırma və digər dəstək xidmətlərinə tələbatın artması da əlavə iqtisadi fəallıq yarada bilər. Bunun üçün istehsal müəssisələrinin yerli təchizatçılarla əməkdaşlığının genişləndirilməsi və kadr hazırlığının sənayenin ehtiyaclarına uyğunlaşdırılması vacibdir.
Məhsul istehsalının ayrı-ayrı növləri üzrə göstəricilər də rayonun sənaye fəaliyyətinin müxtəlif istiqamətlərini əks etdirir. Hesabat dövründə 240,7 min cüt ayaqqabı istehsal olunub ki, bu da əvvəlki illə müqayisədə 2,2 dəfə çoxdur. Döşək istehsalı səkkiz dəfə artaraq 2 min 790 ədədə çatıb. Bu göstəricilər istehlak malları istehsalının genişlənməsini nümayiş etdirir. Belə məhsulların istehsalının artması daxili bazarın təminatına və məşğulluğun genişlənməsinə töhfə verə bilər. Bununla yanaşı, artımın davamlı olması üçün müəssisələrin rəqabət qabiliyyəti, məhsul keyfiyyəti və satış şəbəkələrinə çıxışı əsas şərtlər olaraq qalır.
Digər tərəfdən, hesabat dövründə 169,2 min ton beton istehsal edilib ki, bu da əvvəlki illə müqayisədə 27,8% azdır. Bu dinamikanı təkcə sənaye fəaliyyətinin zəifləməsi kimi qiymətləndirmək düzgün olmazdı. Beton istehsalı tikinti layihələrinin mərhələləri, sifarişlərin həcmi, ehtiyatların mövcudluğu və bazar tələbi ilə sıx bağlıdır. Buna görə də azalma səbəblərinin müəyyənləşdirilməsi üçün tikinti sektorundakı aktivlik və məhsula olan sifarişlərin dinamikası da nəzərə alınmalıdır. Eyni zamanda, su təchizatı, tullantıların təmizlənməsi və emalı sahəsində istehsal dəyərinin 29% azalaraq 1 milyon 526,6 min manata düşməsi əlavə araşdırma tələb edir. Bu göstərici özlüyündə xidmətlərin keyfiyyəti və ya əhatə dairəsi barədə qəti nəticə çıxarmağa imkan vermir.
Elektrik enerjisi, qaz və buxar istehsalı, bölüşdürülməsi və təchizatı sahəsində 20 milyon 545,5 min manatlıq məhsul qeydə alınıb. Bu, illik müqayisədə 15,6% artım deməkdir. Mədənçıxarma sənayesində isə istehsalın dəyəri 7 milyon 571,7 min manata çataraq 66,3% yüksəlib. Enerji təchizatının genişlənməsi sənaye müəssisələrinin fasiləsiz fəaliyyəti və yeni istehsal güclərinin işləməsi baxımından mühüm amildir. Mədənçıxarma sahəsindəki artım da sənaye təchizatının müəyyən istiqamətlərində fəallığın yüksəldiyini göstərir. Bununla belə, bu sahələrin ümumi sənaye istehsalındakı payı emal sənayesi ilə müqayisədə xeyli aşağıdır.
Ağdamın göstəriciləri daha geniş regional mənzərədə də əhəmiyyət daşıyır. 2025-ci ildə Qarabağ iqtisadi rayonunda ümumilikdə 1 milyard 328 milyon 598,1 min manatlıq sənaye məhsulu istehsal olunub ki, bu da əvvəlki illə müqayisədə 4,2 dəfə çoxdur. Ağdamda istehsalın dəyərinin 1 milyard manatı ötməsi rayonun regionun sənaye fəaliyyətində aparıcı mövqeyə malik olduğunu göstərir. Bu nəticənin regional iqtisadiyyata daha geniş təsir göstərməsi üçün istehsal müəssisələri arasında əməkdaşlığın, logistika imkanlarının və rayonlararası təchizat əlaqələrinin inkişafı vacibdir.
Ümumilikdə, Ağdamda sənaye istehsalının sürətli artımı rayonun iqtisadi potensialının genişləndiyini göstərən mühüm göstəricidir. Emal sənayesinin üstün mövqeyi, istehlak mallarının istehsalında artım və enerji sektorundakı müsbət dinamika sənaye strukturunun inkişafı üçün imkanlar yaradır. Növbəti mərhələdə əsas məsələ bu artımı sabit istehsal fəaliyyətinə, daha yüksək məhsuldarlığa və davamlı məşğulluğa çevirməkdir. Bunun üçün investisiyaların səmərəliliyi, yerli təchizat zəncirlərinin gücləndirilməsi və məhsulların bazarlara çıxış imkanlarının genişləndirilməsi mühüm rol oynayacaq.
Nuray,
AzNews.az
