Qısa fasilələrin iş keyfiyyətinə təsiri - ARAŞDIRMA

Müasir iş mühitində qısa fasilələr getdikcə daha çox vaxt itkisi deyil, məhsuldarlığın qorunması və keyfiyyətin yüksəldilməsi üçün zəruri alət kimi qiymətləndirilir. Qlobal səviyyədə aparılan araşdırmalar göstərir ki, fasiləsiz uzunmüddətli iş rejimi diqqətin azalmasına, səhvlərin artmasına və qərarvermə keyfiyyətinin zəifləməsinə səbəb olur. Bu kontekstdə qısa fasilələrin rolu yalnız fiziki istirahətlə məhdudlaşmır, eyni zamanda idrak resurslarının yenilənməsi funksiyasını da daşıyır.

Nevrologiya və əmək psixologiyası sahəsində aparılan tədqiqatlar sübut edir ki, insan beyninin diqqəti müəyyən müddətdən sonra təbii olaraq zəifləyir. Orta hesabla otuz doxsan dəqiqəlik intensiv fokuslanmadan sonra zehni yorğunluq yaranır və bu vəziyyətdə işin davam etdirilməsi keyfiyyət itkisi ilə müşayiət olunur. Qısa fasilələr beynin informasiya emalı tempini normallaşdırır və diqqətin bərpasına şərait yaradır. Bu da görülən işdə səhvlərin azalması və daha sabit nəticələrin əldə olunması ilə nəticələnir.

Qısa fasilələrin iş keyfiyyətinə təsiri xüsusilə analitik və yaradıcı fəaliyyətlərdə daha aydın müşahidə olunur. Avropa Əmək Tədqiqatları İnstitutunun məlumatlarına əsasən, gün ərzində planlı şəkildə qısa fasilələr edən əməkdaşların icra etdiyi tapşırıqlarda səhv faizi əhəmiyyətli dərəcədə aşağı olur. Bu yanaşma qərarvermə prosesində daha dəqiq qiymətləndirmə aparmağa imkan verir və tələsik nəticələrin qarşısını alır. Fasilə zamanı beyin arxa planda informasiyanı emal etməyə davam etdiyi üçün işə qayıdışda daha aydın baxış formalaşır.

Fizioloji aspektdən yanaşdıqda qısa fasilələr stress hormonlarının səviyyəsinin tənzimlənməsində mühüm rol oynayır. Davamlı iş rejimi kortizol səviyyəsini yüksəldir və bu da uzunmüddətli perspektivdə diqqət zəifliyi ilə yanaşı motivasiya itkisinə gətirib çıxarır. Qısa istirahət anları isə sinir sisteminin tarazlanmasına kömək edir və emosional sabitliyi qoruyur. Bu vəziyyət əməkdaşın işinə daha məsuliyyətli və ardıcıl yanaşmasını təmin edir.

Rəqəmsal mühitdə çalışanlar üçün fasilələrin əhəmiyyəti daha da artır. Ekran qarşısında uzun müddət qalmaq informasiya yüklənməsini gücləndirir və zehni tükənməni sürətləndirir. Qlobal texnologiya şirkətlərində aparılan daxili analizlər göstərir ki, qısa fasilələrlə işləyən komandalar həm vaxt idarəetməsində, həm də nəticələrin sabitliyində daha yaxşı göstəricilər nümayiş etdirir. Bu yanaşma təkcə fərdi performansa deyil, ümumi komanda işinin keyfiyyətinə də müsbət təsir edir.

Eyni zamanda qısa fasilələr işə münasibəti də dəyişir. İnsanlar fasilə imkanının olduğunu bildikdə işi daha sistemli planlaşdırır və tapşırıqlara qarşı müqavimət hissi azalır. Bu isə iş prosesində davamlılıq yaradır və peşəkar tükənmə riskini aşağı salır. Beynəlxalq Əmək Təşkilatının hesabatlarında da qeyd olunur ki, fasiləsiz iş rejimi qısamüddətli məhsuldarlıq artsa da, uzunmüddətli keyfiyyət baxımından mənfi nəticələr doğurur.

Ümumilikdə qısa fasilələr iş prosesinin effektivliyini zəiflədən deyil, əksinə onu daha dayanıqlı və keyfiyyətli edən amil kimi çıxış edir. Mövcud qlobal təcrübə göstərir ki, düzgün planlaşdırılmış fasilələr işin sürətini deyil, nəticənin etibarlılığını ön plana çıxarır. Bu yanaşma müasir əmək mühitində həm fərdi performansın, həm də institusional səmərəliliyin qorunması baxımından praktik və elmi əsaslara söykənən model kimi dəyərləndirilir.

AzNews.az