Meyvə şirəsi və konserv istehsalında dinamika fərqi - ŞƏRH

2025-ci ilin yanvar-noyabr aylarında Azərbaycanda meyvə şirəsi və meyvə-tərəvəz konservləri istehsalının dinamikası qida sənayesində fərqli istiqamətlər üzrə dəyişiklikləri üzə çıxarıb. Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatlarına əsasən, bu dövrdə 4 milyon 003,2 min dekalitr meyvə şirəsi istehsal edilib ki, bu da əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 2,4 faiz artım deməkdir. Paralel olaraq, meyvə-tərəvəz konservləri istehsalı 160 min 581,9 ton təşkil edib və bu göstərici illik müqayisədə 1,8 faiz azalıb. Rəqəmlər eyni qida sənayesi daxilində məhsul kateqoriyaları üzrə fərqli bazar davranışlarının formalaşdığını göstərir.

Meyvə şirəsi bazarı son illərdə sağlam qidalanma trendlərinin təsiri altında struktur dəyişikliyi yaşayır. Şəkər tərkibli içkilərə marağın azalması, təbii və qatqısız məhsullara üstünlük verilməsi bir çox ölkədə meyvə şirəsi istehsalını daha stabil seqmentə çevirib. Azərbaycan üzrə istehsal artımı da bu tendensiya ilə uzlaşır və daxili bazarda tələbatın qorunduğunu göstərir. Eyni zamanda, istehsalın kəskin deyil, məhdud artım tempi bazarın doyma mərhələsinə yaxınlaşdığını da ehtimal etdirir.

Meyvə-tərəvəz konservləri üzrə istehsalda müşahidə olunan azalma isə istehlak vərdişlərindəki dəyişikliklərlə əlaqələndirilə bilər. Qlobal bazarlarda konservləşdirilmiş məhsullara tələbat əsasən mövsümi və qiymət amillərindən asılıdır. Təzə məhsullara çıxış imkanlarının genişlənməsi və soyuducu logistikanın inkişafı bir sıra ölkələrdə konserv məhsullarının payını nisbətən zəiflədir. Azərbaycanda istehsalın azalması fonunda ehtiyatların 6,2 faiz artması bu məhsul kateqoriyasında satış tempinin istehsala nisbətən zəiflədiyini göstərən əlavə göstərici kimi çıxış edir.

Ehtiyat dinamikası hər iki məhsul qrupu üzrə istehsal və bazar münasibətlərini daha aydın göstərir. Dekabrın 1-nə ölkədə meyvə şirəsi ehtiyatlarının 616,5 min dekalitrə enməsi və bunun illik müqayisədə 2,9 faiz azalması istehsal olunan məhsulun bazar tərəfindən udulduğunu göstərir. Əksinə, meyvə-tərəvəz konservləri üzrə ehtiyatların artması bu seqmentdə tələbatın daha zəif olduğunu və istehsalın bazar tempinə uyğunlaşmaq mərhələsində olduğunu deməyə əsas verir.

Bu proseslər qida sənayesinin ümumi göstəriciləri fonunda qiymətləndirildikdə daha aydın mənzərə formalaşır. Hesabat dövründə Azərbaycanda 4 milyard 592,8 milyon manatlıq qida məhsulları istehsal edilməsi və bunun illik müqayisədə 9,8 faiz artım göstərməsi sektorun ümumilikdə genişlənməyə davam etdiyini sübut edir. Ayrı-ayrı məhsul qruplarında fərqli dinamikanın müşahidə olunması isə qida sənayesində struktur şaxələnməsinin və bazar tələblərinə uyğunlaşmanın davam etdiyini göstərir.

Ümumilikdə, mövcud statistika meyvə şirəsi istehsalının daha sabit və tələbat yönümlü seqment kimi formalaşdığını, meyvə-tərəvəz konservləri üzrə isə bazar balansının yenidən qurulduğunu göstərir. Qlobal qida istehlakı trendləri fonunda bu fərqlər təsadüfi deyil və qida sənayesinin mərhələli şəkildə istehlak davranışlarına uyğunlaşdığını əks etdirir. Bu yanaşma sektorun uzunmüddətli dayanıqlılığı baxımından mühüm göstərici kimi dəyərləndirilə bilər.

Aznews.az