Tikinti materialları idxalında artım: regional ticarət və qlobal bazar balansı - ŞƏRH

Bu ilin yanvar ayında Azərbaycanın Türkiyədən sement, şüşə, keramika və torpaq məmulatları idxalı 4,404 milyon ABŞ dolları təşkil edib və bu göstərici ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 32,9 faiz artıb. Eyni zamanda Türkiyənin sözügedən məhsul qrupları üzrə ümumi ixracı da sabit artım nümayiş etdirərək 317,552 milyon ABŞ dollarına çatıb. Statistik göstəricilər regional ticarətdə seçici, lakin məqsədyönlü canlanmanın baş verdiyini göstərir.

Bu məhsul qrupu birbaşa tikinti, infrastruktur və sənaye investisiyaları ilə əlaqəlidir. Qlobal miqyasda 2024-cü ilin sonundan etibarən tikinti sektorunda kəskin sıçrayış müşahidə olunmasa da, ayrı-ayrı ölkələrdə planlı layihələrin icrası materiallara olan tələbi sabit saxlayır. ABŞ bazarında Türkiyə mənşəli sement və keramika məhsullarına idxalın 10 faizdən çox artması bunun göstəricisidir. ABŞ-da infrastrukturun yenilənməsi və kommersiya tikintisinin müəyyən regionlarda aktiv qalması bu məhsullar üçün stabil tələb yaradır. İtaliyada artım isə daha çox dizayn yönümlü keramika və şüşə məhsullarına olan maraqla izah olunur. Almaniyada idxalın azalması isə Avropa İttifaqında tikinti sektorunun yüksək enerji xərcləri və maliyyə ehtiyatlılığı fonunda daha yavaş tempdə inkişaf etməsi ilə əlaqələndirilir.

Azərbaycanın Türkiyədən idxalında qeydə alınan yüksək artım daxili bazarda tikinti və bərpa fəaliyyətlərinin intensivliyi ilə üst üstə düşür. Xüsusilə yaşayış, sənaye və infrastruktur layihələrində materiallara olan tələbatın struktur olaraq qorunması idxal həcminin artmasına şərait yaradır. Burada diqqət çəkən məqam ondan ibarətdir ki, idxal artımı Türkiyənin ümumi ixracında cüzi yüksəliş fonunda baş verir. Bu isə Azərbaycanın Türkiyə üçün bu məhsul qrupunda nisbətən daha aktiv və hədəf bazarlardan birinə çevrildiyini göstərir.

Qlobal bazarda sement və keramika istehsalı enerji intensiv sahələr sırasındadır və son illərdə enerji qiymətlərindəki dəyişkənlik istehsalçıların ixrac strategiyalarına birbaşa təsir edir. Türkiyə istehsalçıları logistika üstünlükləri, coğrafi yaxınlıq və məhsul çeşidinin genişliyi hesabına region ölkələri üçün rəqabət qabiliyyətini qoruyur. Azərbaycan bazarında idxalın artması da bu üstünlüklərin praktik nəticəsi kimi qiymətləndirilə bilər. Eyni zamanda idxal strukturunun müxtəlif məhsulları əhatə etməsi tələbin yalnız xammal deyil, yarımfabrikat və hazır məhsullar səviyyəsində formalaşdığını göstərir.

Bu dinamika regional iqtisadi inteqrasiyanın real sektor səviyyəsində davam etdiyini də nümayiş etdirir. Qlobal miqyasda ticarət artımı məhdud qaldığı halda, ayrı-ayrı ölkələr arasında konkret sahələr üzrə ticarət axınlarının güclənməsi iqtisadi əlaqələrin daha funksional xarakter aldığını göstərir. Azərbaycan üçün bu proses tikinti materialları bazarında qiymət sabitliyi, təchizatın davamlılığı və layihələrin fasiləsiz icrası baxımından əhəmiyyət daşıyır.

Mövcud göstəricilər onu deməyə əsas verir ki, sement, şüşə və keramika məhsulları üzrə idxal artımı qısamüddətli təsadüfi dalğalanma deyil, iqtisadi fəaliyyətin real seqmentlərində müşahidə olunan ehtiyacların əksidir. Qlobal bazarlarda seçici artım tendensiyası fonunda Azərbaycanın Türkiyə ilə bu sahədə ticarət həcmini artırması regiondaxili iqtisadi əlaqələrin praktik və dayanıqlı xarakter daşıdığını göstərir.

AzNews.az