Geyim ticarətində azalma hansı bazar reallıqlarını üzə çıxarır? - ŞƏRH

Bu ilin yanvar ayında Azərbaycanın Türkiyədən geyim idxalı 3,18 milyon ABŞ dolları təşkil edib və bu göstərici ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 11,9 faiz azalıb. Eyni dövrdə Türkiyənin ümumi geyim ixracı da illik ifadədə 4,9 faiz azalaraq 1,341 milyard ABŞ dollarına düşüb. Rəqəmlər təkcə ikitərəfli ticarətdə deyil, ümumilikdə regional və qlobal tekstil bazarında müşahidə olunan zəifləmə fonunda formalaşıb.

Geyim sənayesi qlobal istehlak davranışlarına ən həssas sahələrdən biridir və son dövrdə bu həssaslıq daha aydın şəkildə üzə çıxır. Avropa İttifaqında yüksək inflyasiya, real gəlirlərin artım tempinin zəifləməsi və istehlakçıların qeyri zəruri xərcləri təxirə salması tekstil məhsullarına tələbi aşağı salıb. Almaniya və Niderland kimi əsas idxalçı ölkələrdə Türkiyədən geyim alışlarının azalması bu tendensiyanın statistik təsdiqi kimi çıxış edir. İspaniyada isə cüzi artım daha çox mövsümi sifarişlər və turizm sektorunun nisbi aktivliyi ilə əlaqələndirilir.

Azərbaycanın Türkiyədən geyim idxalında qeydə alınan azalma da məhz bu qlobal istehlak dəyişikliklərinin yerli bazara əks olunması kimi qiymətləndirilə bilər. Son illərdə daxili bazarda alıcılıq qabiliyyətinin daha rasional istiqamətə yönəlməsi, geyimdə qiymət və keyfiyyət balansına diqqətin artması idxal strukturuna təsir göstərir. Eyni zamanda Asiya istehsalı olan daha ucuz məhsulların bazarda payını qoruması Türkiyə mənşəli geyimlərin həcminə əlavə təzyiq yaradır. Bu, idxalın azalmasına baxmayaraq, bazarın tam daralması anlamına gəlmir, daha çox rəqabətin kəskinləşməsi ilə xarakterizə olunur.

Qlobal miqyasda tekstil və geyim sənayesi hazırda struktur transformasiya mərhələsindən keçir. Beynəlxalq təşkilatların məlumatlarına görə, sürətli moda modelindən daha dayanıqlı və uzunömürlü istehlak konsepsiyasına keçid prosesi sürətlənir. Avropa bazarlarında ekoloji standartların sərtləşməsi və istehsal zəncirlərində şəffaflıq tələbləri bir çox ixracatçı üçün əlavə xərclər yaradır. Türkiyə istehsalçıları bu çağırışlara uyğunlaşmağa çalışsa da, qısa müddətdə bu proses ixrac göstəricilərində dalğalanmalarla müşayiət olunur.

Türkiyənin geyim ixracında hələ də Almaniya, Niderland və İspaniya kimi böyük bazarlarda mövqeyini saxlaması onun Avropa tekstil zəncirində strateji əhəmiyyətini qoruduğunu göstərir. Lakin ümumi ixracın azalması onu göstərir ki, qiymət, enerji xərcləri və əmək bazarındakı dəyişikliklər rəqabət qabiliyyətinə təsirsiz ötüşmür. Azərbaycan üçün bu şərait idxal portfelinin daha çevik formalaşdırılması, məhsul kateqoriyalarının və təchizatçıların balanslaşdırılması baxımından yeni yanaşmalar tələb edir.

Mövcud göstəricilər qısamüddətli azalmaya baxmayaraq, geyim ticarətinin struktur əhəmiyyətini itirmədiyini göstərir. Qlobal bazarda tələb tamamilə zəifləməkdən çox, daha seçici və məqsədyönlü xarakter alır. Bu kontekstdə Azərbaycan ilə Türkiyə arasında geyim ticarəti həcmlə yanaşı, məhsulun dəyəri, dizaynı və bazar uyğunluğu prizmasından qiymətləndirilməyə başlanır ki, bu da orta müddətli dövrdə statistik göstəricilərin daha balanslı formalaşmasına zəmin yaradır.

AzNews.az