AMB proqnozu: zəif artımdan bərpaya – iqtisadiyyat yeni mərhələdə - ŞƏRH

Azərbaycan Mərkəzi Bankı tərəfindən açıqlanan yeni proqnozlara əsasən, Azərbaycanın iqtisadi artım tempinin 2026-cı ildə 1,1 %, 2027-ci ildə isə 3,2 % səviyyəsində olacağı gözlənilir. Bu dinamika qısamüddətli mərhələdə iqtisadi aktivliyin nisbətən zəiflədiyini, lakin orta müddətli perspektivdə bərpa və sürətlənmə potensialının qorunduğunu göstərir. Paralel olaraq qeyri-neft sektorunda artımın daha yüksək – müvafiq olaraq 3,2 % və 4,7 % səviyyəsində proqnozlaşdırılması iqtisadi strukturda davam edən transformasiyanın əsas istiqamətlərini ortaya qoyur.

Ümumi iqtisadi artımın 2026-cı ildə aşağı tempdə proqnozlaşdırılması ilk növbədə xarici mühitin təsiri ilə izah olunur. Qlobal iqtisadiyyatda artım tempinin zəifləməsi, enerji bazarlarında qiymətlərin daha sabit və nisbətən aşağı səviyyədə formalaşması, həmçinin ticarət tərəfdaşlarında iqtisadi aktivliyin məhdudlaşması ixrac gəlirlərinə və ümumi iqtisadi dinamizmə təsir göstərir. Enerji sektorunun ÜDM-də əhəmiyyətli paya malik olduğu şəraitdə bu faktorlar ümumi artım tempini aşağı çəkən əsas determinantlardan biri kimi çıxış edir.

Bunun fonunda qeyri-neft sektorunda daha yüksək artımın proqnozlaşdırılması iqtisadi siyasətin prioritetlərinin nəticəsi kimi qiymətləndirilə bilər. Son illərdə sənaye, kənd təsərrüfatı, logistika və xidmət sahələrində aparılan islahatlar və investisiyalar bu sahələrin dayanıqlı genişlənməsi üçün zəmin yaradır. Statistik təcrübə göstərir ki, qeyri-resurs sektorlarında artımın sürətlənməsi iqtisadiyyatın xarici şoklara həssaslığını azaldır və uzunmüddətli sabitliyi gücləndirir.

2027-ci il üzrə ümumi artımın 3,2 %-ə yüksələcəyi proqnozu isə iqtisadi dövrilik baxımından bərpa mərhələsinə keçidin mümkünlüyünü göstərir. Bu artımın əsas drayverləri kimi daxili tələbin tədricən aktivləşməsi, investisiya layihələrinin genişlənməsi və qeyri-neft sektorunda məhsuldarlığın artması çıxış edə bilər. Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, struktur islahatların təsiri adətən orta müddətli dövrdə daha aydın hiss olunur və iqtisadi artımın keyfiyyətini yüksəldir.

Digər mühüm məqam iqtisadi artımın keyfiyyəti ilə bağlıdır. Aşağı, lakin sabit və balanslaşdırılmış artım tempi yüksək, lakin volatilliklə müşayiət olunan artımdan daha dayanıqlı hesab olunur. Bu baxımdan mövcud proqnozlar iqtisadi siyasətdə sabitlik və davamlılıq prioritetlərinin qorunduğunu göstərir. Xüsusilə inflyasiya və maliyyə sabitliyi ilə bağlı hədəflərin saxlanılması iqtisadi artımın daha sağlam əsaslar üzərində formalaşmasına şərait yaradır.

Eyni zamanda, qlobal iqtisadi qeyri-müəyyənliklərin davam etdiyi bir dövrdə ehtiyatlı proqnozlaşdırma yanaşması risklərin düzgün qiymətləndirildiyini göstərir. Enerji qiymətlərində mümkün dəyişkənlik, geosiyasi faktorlar və beynəlxalq maliyyə şərtləri iqtisadi artımın trayektoriyasına təsir edə biləcək əsas risklər olaraq qalır. Bu baxımdan çevik iqtisadi siyasət alətlərinin mövcudluğu və koordinasiyalı idarəetmə yanaşması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Ümumilikdə, açıqlanan proqnozlar Azərbaycanın iqtisadi inkişaf modelində mərhələli transformasiyanın davam etdiyini göstərir. Qısamüddətli zəifləmə fonunda qeyri-neft sektorunun önə çıxması və orta müddətli bərpa perspektivi iqtisadiyyatın daha şaxələndirilmiş və dayanıqlı strukturuna keçid prosesinin davam etdiyini təsdiqləyir.

Nuray, AzNews.az