Manata etimad güclənir: dollar əmanətlərinin payı 27 faizə enib - ŞƏRH

2026-cı ilin 5 ayında mübadilə şöbələri tərəfindən nağd xarici valyutanın alışı satışını 311 mln. ABŞ dolları üstələyib.

Aznews.az bu barədə AMB-yə istiandən xəbər verir.

Məlumata görə, rezident fiziki şəxslərin əmanətlərinin dollarlaşma səviyyəsi son 12 ayda 2.8 faiz bəndi azalaraq 2026-cı ilin mayında 27%-ə enib.

Yanvar-may aylarında ölkəyə daxil olan pul baratlarının həcmi ötən ilin müvafiq dövrünə nəzərən 28.8% artaraq 560.1 mln. ABŞ dolları təşkil edib.

Valyuta hərraclarında bankların tələbinin əhəmiyyətli azalması şəraitində Mərkəzi Bank tərəfindən alışyönlü müdaxilə həyata keçirilib. Cari ilin 5 ayında Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatları 1.2 mlrd. ABŞ dolları məbləğində və ya 10.4% artaraq 12.7 mlrd. ABŞ dollarına çatıb.
2026-cı ilin ilk beş ayı üzrə açıqlanan göstəricilər Azərbaycanın valyuta bazarında sabitliyin davam etdiyini və manata olan etimadın daha da gücləndiyini göstərir.

Ən diqqətçəkən məqamlardan biri rezident fiziki şəxslərin əmanətlərinin dollarlaşma səviyyəsinin son bir ildə 2,8 faiz bəndi azalaraq 27 faizə enməsidir. Bu tendensiya əhalinin milli valyutanın sabitliyinə daha çox inanmağa başladığını göstərir. Adətən insanlar məzənnə riski gözlədikdə əmanətlərini xarici valyutada saxlamağa üstünlük verirlər. Dollarlaşmanın azalması isə manatın yaxın perspektivdə sabit qalacağına dair gözləntilərin üstünlük təşkil etdiyini göstərən mühüm indikatorlardan biridir.

Ölkəyə daxil olan pul baratlarının həcminin 28,8 faiz artaraq 560,1 milyon dollara çatması da valyuta bazarına əlavə dəstək verir. Xaricdən göndərilən vəsaitlər həm əhalinin gəlirlərini artırır, həm də ölkəyə xarici valyuta axınını gücləndirir. Bu isə daxili bazarda valyuta təklifinin artmasına və məzənnə sabitliyinin qorunmasına müsbət təsir göstərir.

Valyuta hərraclarında bankların tələbinin əhəmiyyətli dərəcədə azalması da diqqətəlayiqdir. Bu, iqtisadiyyatda xarici valyutaya ehtiyacın əvvəlki dövrlərlə müqayisədə daha aşağı olduğunu və bazarda kifayət qədər valyuta təklifi formalaşdığını göstərir. Məhz bu şəraitdə Mərkəzi Bankın satış deyil, alışyönlü müdaxilə etməsi bazarda xarici valyuta bolluğunun yarandığını təsdiqləyir.

Nəticədə Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatları cəmi beş ay ərzində 1,2 milyard dollar və ya 10,4 faiz artaraq 12,7 milyard dollara yüksəlib. Ehtiyatların artması ölkənin xarici şoklara qarşı dayanıqlığını gücləndirən ən vacib amillərdən biridir. Bu vəsaitlər həm maliyyə sabitliyinin qorunması, həm də mümkün qlobal risklər zamanı milli valyutanın müdafiəsi üçün əlavə təhlükəsizlik yastığı rolunu oynayır.

Ümumilikdə açıqlanan rəqəmlər göstərir ki, Azərbaycan iqtisadiyyatında valyuta bazarı üzrə əsas tendensiya dollarlaşmanın azalması, xarici valyuta təklifinin artması və strateji ehtiyatların güclənməsidir. Bu isə həm makroiqtisadi sabitliyin, həm də manatın mövqeyinin möhkəmləndiyini göstərən mühüm göstəricilər kimi qiymətləndirilə bilər.

Nuray

Aznews.az