- İşin içi
- 12:07
- 840
ABŞ-da qaz ucuzlaşır, Avropada isə enerji təhlükəsizliyi sualı qalır - ŞƏRH
Nyu-Yorkun "NYMEX" əmtəə birjasında təbii qaza olan fyuçers kotirovkalarının qiyməti azalıb.
2026-cı ilin noyabr ayında çatdırmaq şərti ilə təbii qaza olan fyuçerslərin qiyməti 1 mln. BTU-ya görə (British thermal unit – Britaniya istilik vahidi) 0,23% azalaraq 3.03 ABŞ dolları təşkil edib.
Bu göstəricini neft qiyməti ilə birlikdə oxumaq daha maraqlıdır. Neft 100 dolların üzərində olduğu halda ABŞ-da təbii qazın 1 mln. BTU üçün 3,03 dollara qədər enməsi enerji bazarlarının eyni istiqamətdə hərəkət etmədiyini göstərir.
Burada əsas məqam 0,23%-lik günlük ucuzlaşma deyil. 3,03 dollar səviyyəsi ABŞ qaz bazarında qiymətin Avropa bazarından ciddi şəkildə fərqləndiyini göstərir. Bunun əsas səbəblərindən biri ABŞ-ın böyük daxili qaz hasilatı və LNG ixrac imkanları hesabına formalaşan ayrıca bazar strukturudur.
Digər tərəfdən, Avropanın qaz anbarlarında doluluğun 72 faiz ətrafında olması ilə ABŞ-da qazın 3 dollar civarında qalması arasında mühüm fərq var. Avropa daha çox idxal, LNG və boru kəməri təchizatından asılıdır. ABŞ isə dünyanın ən böyük qaz istehsalçılarından biri kimi daxili hasilata söykənir.
Azərbaycan üçün isə bu mənzərənin başqa bir tərəfi var.
ABŞ-da qazın ucuzlaşması qlobal qaz bazarında qiymət təzyiqinin mümkün olduğunu göstərir. Amma Avropada qazın qiyməti yalnız ABŞ-dakı Henry Hub/Nymex göstəricisi ilə müəyyən olunmur. Avropanın enerji təhlükəsizliyi, LNG tələbatı, Rusiya qazının həcmi, Norveç tədarükü, hava şəraiti və anbarlardakı ehtiyatlar Avropa qiymətlərinə ayrıca təsir göstərir.
Deməli, ABŞ-da qazın 3,03 dollara düşməsi Avropanın qaz probleminin həll olunduğu anlamına gəlmir.
Əksinə, maraqlı bir paradoks yaranır:
ABŞ-da qaz nisbətən ucuzdur, Avropada isə qazın təhlükəsiz və fasiləsiz təminatı hələ də strateji məsələ olaraq qalır.
Bu da LNG ixracatçıları üçün ABŞ-ın, boru qazı ixrac edən ölkələr üçün isə Azərbaycan və Norveç kimi təchizatçıların əhəmiyyətini fərqli kanallarla gündəmdə saxlayır.
Azərbaycan baxımından əsas məsələ isə qazın qiymətindən daha çox Avropa bazarında uzunmüddətli və etibarlı təchizatçı kimi mövqeyin qorunmasıdır.
Nuray
Aznews.az
