Razılaşmamaq barədə razılaşma - ŞƏRH

“Bakı və İrəvan Naxçıvanı birləşdirən marşrut da daxil olmaqla nəqliyyat kommunikasiyalarına dair maddənin sülh müqaviləsindən çıxarılması barədə razılığa gəlib”.

AzNews.az xəbər vermişdi ki, bunu Ermənistan XİN-in sözçüsü Ani Badalyan deyib.

Bununla belə, o, marşrutların açılmasının Ermənistanın regionda sülh və iqtisadi inkişafa dair baxışı və gündəliyinin mühüm hissəsi olmaqda davam etdiyini bildirib.

Badalyanın sözlərinə görə, razılaşmada bu məsələnin daha sonra həll olunması qeyd olunub.

Yada salaq ki, daha öncə Azərbaycan Prezidentinin xüsusi tapşırıqlar üzrə nümayəndəsi Elçin Əmirbəyov tərəflərin Azərbaycanın qərb hissəsini Naxçıvanla birləşdirən marşrut da daxil olmaqla nəqliyyat kommunikasiyalarına dair maddənin sülh müqaviləsi layihəsindən çıxarılması barədə razılığa gəldiyini bəyan etmişdi.

Bu məsələnin sonrakı mərhələdə həll olunması nəzərdə tutulub.

Bakı və İrəvan arasında Naxçıvanı birləşdirən marşrut da daxil olmaqla nəqliyyat kommunikasiyalarına dair maddənin sülh müqaviləsindən çıxarılması barədə ortaq məxrəcə gəlmək, bir neçə mühüm aspekti əhatə edir.

Zənnimizcə, bu razılaşma ilk növbədə tarixi münaqişənin həllində daha mürəkkəb və gərginliyə səbəb olan məsələlərin daha sonra müzakirə olunacağı anlamına gəlir.

Zəngəzur dəhlizi, regional nəqliyyat və iqtisadi əlaqələr baxımından kritik əhəmiyyət kəsb edir. Lakin bu məsələ müzakirələrin birinci mərhələsində razılaşdırılmadığından sülh sözləşməsinin imzalanmasını sürətləndirmək üçün daha sonrakı mərhələyə saxlanılıb. Bu yanaşma, əsas mübahisəli məsələlərin ilkin mərhələdə həll edilməməsini nümayiş etdirməklə yanaşı, tərəflərə məsələləri daha ətraflı şəkildə müzakirə etmək imkanı verir.

Bu cur anlaşmalar həmçinin sülh müqaviləsinin strukturunu təsəvvür etməyə ipucu yaradır.

Düşünmək olar ki, sülh müqaviləsinin müxtəlif hissələrə bölünməsi, məsələlərin müxtəlif mərhələlərdə həll olunmasını təmin edə bilər. Bu, daha təcili və daha asan razılaşdırıla biləcək məsələlərin ilkin mərhələdə çözülməsini, daha mürəkkəb məsələlərin isə ertələnməsini təmin edir.

Nəqliyyat kommunikasiyalarının sülh sazişinin mətnindən çıxarılması məhz bu strukturlaşdırmanı göstərir.

Məlumdur ki, Naxçıvanı Azərbaycanın əsas ərazisi ilə birləşdirən kommunikasiyanın açılması, iqtisadi əlaqələrin və regional inteqrasiyanın inkişafı baxımından əhəmiyyətlidir. Bu dəhlizin açılması, həmçinin, regional tranziti asanlaşdıraraq iqtisadi inkişafı sürətləndirə bilər. Ermənistanın bu məsələnin həll olunmasını uzatması bütövlükdə İrəvanın regionda iqtisadi inkişafı və sülh perspektivinə aydın baxışının olmadığını göstərir. Bununla belə, razılaşmamaq barədə razılaşma tərəflər arasında daha davamlı və uzunmüddətli həll axtarışını özündə əks etdirir.

Güman etmək olar ki, sülh danışıqları növbəti mərhələdə məhz Azərbaycanın təkidi ilə daha dinamik və kompleks xarakter daşıyacaq.

Sülh danışıqlarında çətinliklərin meydana çıxması təbiidir, ancaq tərəflər əməkdaşlıq çərçivəsində problemlərin öhdəsindən gələ bilərlər.

Taleh Şahsuvarlı